Aday memurlar dikkat edin geleceğiniz kararabilir

Bu yazımızda aday memurların yaşayabileceği sorunlar, görevde yükselmeyle ilgili yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri konusunda önemli açıklamalarda bulunulacaktır.

Aday memurların adaylık döneminde disiplin cezası almamaları gelecekleri açısından oldukça önemlidir. Aksi takdirde yapacakları küçük hatalar nedeniyle alacakları disiplin cezası nedeniyle görevleri (memuriyetleri) sona erdirilecektir. Burada idarelerin de takdir hakları yoktur.

657 sayılı Kanunun adaylık süresi sonunda başarısızlık halini düzenleyen 57 nci maddesinde; “Adaylık süresi içinde disiplin cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir.”hükmü gereğince aday memurların adaylık döneminde çok dikkatli olmaları gerekmektedir. Aksi takdirde herhangi bir disiplin cezası sonucunda memuriyetle ilişikleri kesilerek gelecekleri kararacaktır.

Daha önce bu köşede görevde yükselmeyle ilgili olarak gündeme getirmiş olduğumuz sorunlara hala çözüm bulunmamış olması oldukça düşündürücüdür. Danıştay 5. Dairesinde açılan davada aynı Dairenin 31.05.2010 tarihli ve E.2010/398 sayılı kararı ile Sağlık Bakanlığı personeli görevde yükselme eğitimi duyurusu ekindeki açıklamalı değerlendirme formunun 7 nolu disiplin cezaları ve 8 nolu önceki görevde yükselme sınavı bölümleri ile Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği eki Ek-1 Değerlendirme Formunun 7 ve 8 nolu bölümlerinin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Aslında bu yürütmesi durdurulan hükümlerin aynısı Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik eki değerlendirme formunda da bulunmaktadır. Bir çok kamu kurumu görevde yükselme eğitimine alacağı personeli genel yönetmelikteki değerlendirme formuna göre yaptığına göre bu değerlendirmeler için de dava açılırsa davada değerlendirme formunun ilgili kısımlarının iptali söz konusu olacaktır. Bu durumda da kamu kurumları yeniden değerlendirme yapacak ve bir çok sıkıntıyla karşı karşıya kalınacak ve bir çok memur mağduriyet yaşayacaktır. Kamu kurumları ise bu konuda bir açmaz içerisindedir. Bir tarafta Genel Yönetmeliğe uyma zorunluluğu diğer yanda ise Danıştay kararı ve aynı mukadder akıbet.

Peki hal böyleyken bu sorunu çözmekle görevli olan Devlet Personel Başkanlığı ne yapıyor? En azından Genel Yönetmelikteki gerekli değişiklik için hazırlık yapıyor mu? Doğrusu merak ediyorum. Görevde yükselme sınavına girecek binlerce memurun mağduriyetine sebep olacak sorun nasıl çözülecek? Sorun çözmekle görevli yerler sorun oluşturmaya devam ederse kamu kurumları işin içinden nasıl çıkacak? Sendikalara da bu konuda çok ciddi görevler düşmektedir. Çıkmadık candan ümit kesilmez diyoruz.

Malum olduğu üzere, 6111 sayılı Kanunla 657 sayılı Kanunun 122 nci maddesi değiştirildi. Bu değişiklikle takdirname kavramı tarih oldu. Bu maddenin son şekli ise;” Görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebilir. Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi verilir. Üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde bağlı veya ilgili bakan ve illerde valiler tarafından uygun görülmesi hâlinde en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) % 200''üne kadar ödül verilebilir.” halini almıştır.

Buna göre, takdirname kaldırıldı, başarı ve üstün başarı kavramları getirildi ve de bunların verilme şeklinde ciddi değişiklik yapıldı. Maalesef bu Yönetmelik eki değerlendirme formunda gerekli değişikliğin şuana kadar yapılmadığını görüyoruz. Yani değerlendirme formuna başarı ve üstün başarı ibarelerinin şuna kadar eklenmemesini doğrusu anlamak mümkün değildir.

Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının en temel mantığı yarışma sonucunda en iyilerini seçmek ve başarıyı ödüllendirmektir. Başarıyı ölçen en önemli kriter ise kuşkusuz yazılı sınavdır. Görevde yükselme sınavına girecek personel sayısı ise ilana çıkacak boş kadronun üç katıyla sınırlanmıştır. Bu sınırlama Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde yer alan; “Görevde yükselme eğitimine katılacakların sayısı, duyurulan boş kadro veya pozisyon sayısının üç katını geçemez.”ibaresidir.

Elbette bu sınırlamanın bir mantığı vardır. O da görevde yükselme eğitimine alınacak personel sayısını sınırlamaktır. Ancak, uygulamada formaliteden öteye geçemeyen görevde yükselme sınavı öncesi yapılan eğitimin derhal gözden geçirilmesi gerekmektedir. Halbuki sınav öncesi ders notları dağıtılıp bu notlardan sınav yapılması ve bu sınava atanma şartlarını taşıyan bütün personelin hiçbir sınırlama olmaksızın sınava katılması ve sınav sonrası atamadan önce sadece atanacak personele yoğun bir eğitim verilmesi daha rasyonel ve daha kalıcı olacaktır. Bu yöntem uygulanmadığı için çok sayıda aday sınava girememekte ve nitelikli birçok personel dışarıda kalmaktadır. Devlet personel Başkanlığının hem yüz yüze eğitimde hem de bu sınava girecekleri sınırlamadaki ısrarını anlamak mümkün değildir.

Bu konuyla ilgili ciddi miktarlarda kaynak israfı yapıldığı da bir gerçektir. Ümit ediyoruz ki bu yanlış ısrardan vazgeçilerek hem binlerce adayın mağduriyeti giderilir hem de ciddi bir kaynak tasarrufu sağlanır. Ayrıca, kamu kurumlarının personel eğitiminde çok ciddi mesafe aldıkları da unutulmamalıdır. Üzülerek belirtmek isteriz ki bu konularda memur sendikalarından ciddi bir katkı gelmemiştir. O zaman akla şu soru geliyor, memurların hangi sorunları sendikaları ilgilendiriyor?