Almanya"nın son hamlesi

Geçen hafta Almanya''da toplanan Balkan Konferansı Almanya''nın Balkanlar''a Avrupa Birliği içinde ne denli farklı ve kendine özgü politikalarının olduğunu su yüzüne çıkardı. Bu toplantıda gündeme getirilen öneriler, henüz hayata geçirilmemiş ve bağlayıcı hiçbir yönü olmasa bile Almanya''nın Balkan politikasını açığa vurması bakımından önemli idi.

Kosova krizine çözüm anlamında şu ana kadar yapılanlarda, ve yaklaşım tarzında tümüyle Amerikan perspektifi ve konsepti hakim durumda. Her ne kadar İngiltere''nin dışında NATO üyesi Batı Avrupa ülkelerinin sürdürülen hava harekatına çok gönüllü olmadıkları söylense bile en azından açıkça muhalefet eden olmadı. Ama başta Fransa ve Almanya olmak üzere büyük Avrupa güçlerinin harekata ne kadar karşı oldukları artık sır değil. Ancak Amerika''nın Avrupa''yı yeniden dizayn etme çerçevesinde oluşturduğu NATO gücü çözümü geciktikçe, muhalif Avrupa güçlerinin Amerika''ya rağmen stratejiler geliştirme şansları artmaktadır.

Avrupa Birliği''nin tartışmasız patronu durumundaki Almanya''nın Avrupa''daki ekonomik ve siyasi ağırlığı gittikçe artmakta, siyasi yapılanmayı belirleyecek duruma gelmektedir. Bu nedenle Almanya''nın geçen hafta ortaya attığı, Balkan ülkelerinin stabilizasyonu ve demokratikleşme süreçlerine katkıda bulunmak amacıyla Avrupa Birliği''ne alınmaları talebi çok önemli bir hamledir. Amerika''nın henüz çözüm getiremediği krize, Balkanlar''da askeri bir riske girmeden Avrupa Birliği''nin yani Almanya''nın tümüyle inisiyatifi ele alması anlamına gelmektedir.

Almanya''nın satranç tahtasında yaptığı hamle Türkiye''yi de yakından ilgilendirmektedir. Arnavutluk, Sırbistan, Hırvatistan gibi Balkan ülkelerinin Birliğe üyeliğinin tartışıldığı bir ortamda Türkiye''nin nerede durduğu daha belirginleşiyor gibi. Özellikle Balkanlar''da Amerikan politikalarıyla Türkiye''nin politikasının bu denli örtüşük göründüğü ortamda Almanya''nın hamlesi Dışişlerini ciddi olarak düşündürmelidir..

Almanya''nın artan ağırlığı sadece diplomatik ve ekonomik girişimlerle sınırlı değil. Geçtiğimiz cumartesi günü biraraya gelen Alman Başbakanı Schroeder ile Fransa lideri Chirac Kosova gibi kriz durumlarında hızlı hareket edebilecek bir savunma sistemi kurma kararı aldıklarını açıkladılar.

Böylece Avrupa''nın kendi sorunlarını kendi içinde askeri yollarla da çözebilecek bir yapılanmaya gideceği anlaşılıyor. Gelecek hafta yapılacak Avrupa Birliği hükümet başkanları toplantısında bu kararın gündeme getirilip bu yönde kararın çıkartılacağı anlaşılıyor.

Bu arada Fransa''nın geçen yılın Aralık ayında İngiltere ile yaptığı ortak savunma anlaşmasını da hatırlamakta yarar var. Fransa''nın Almanya ile yaptığı bu anlaşmanın yanı sıra İngiltere ile yürüttüğü savunma işbirliğine de devam edeceğini açıkladı. Fransa, İngiltere ile artan Alman baskısı karşısında dengeleyici bir anlaşma yaparken diğer taraftan siyasi sözcülüğüne soyunduğu Avrupa Birliği içinde Almanya''nın ekonomik ve askeri desteğini de arkasına almak isteyen çok yönlü bir politika izliyor. Böylece Fransa, soğuk savaş döneminde bile Amerika''dan bağımsız hareket etme eğilimini bir imkan haline dönüştürebilmeyi ummaktadır.

Almanya ve Fransa''nın bu manevraları karşısında, Blair İngilteresi''nin neden Kosova''da şahin kesildiği daha iyi anlaşılmaktadır. Pasif kalmış iki büyük Avrupalı güç karşısında Amerika ile birlikte de olsa inisiyatif kullanan, etkin güç olmak istemektedir.