Darbe/ci/lerimiz de bize benzer

Balyoz Planı iddiası ortaya çıktığı günden beri darbe tartışmalarına özellikle girmedim. Yürütülen tartışmanın ''hainler ve işbirlikçiler'' düzeyine indirgenmiş olması fazlasıyla ilginç. Ortada bir tuhaflık var; durumdan rahatsız olmayan tek kesim medya kanadı. İster hain ister işbirlikçi listesinde yer alsın her kesim listedeki yerinden hoşnut görünüyor.

İşin daha da tuhaf tarafı, hesap sorması ve hesap vermesi gerekenlerin de şikayet makamında ateşli, öfkeli, hamaset yüklü beyanat veriyor olması. Darbe hazırlığı yapmakla suçlanan askerin başındaki sorumlu ile darbeye muhatap olan hükümetin başının da benzer düzeyde bir tür çaresizlik sergilediği bir durumdan söz ediyoruz. Elinde silah olduğu için darbe yapabilmeyi aklından geçirenlerle, darbe yiyecek olanın müşteki olduğu tuhaf bir siyaset oyunu seyrediyoruz.

''Darbe yapan''la ''darbe mağduru'' metaforundan yola çıkarak Türkiye''de siyaset yapmanın, iktidara gelmenin tek başına ''iktidar olmak'' veya ''darbe yapmak'' anlamına gelmediği sonucuna ulaşacağımız bir çözümlemeye, karşı karşıya kaldığımız durumu anlamlandırmamıza imkan verir.

Darbe yapmak niyetiyle “memleketi kurtarmak isteyen aslanların” darbe gücünün tek başına yetmediğini anlamak için son yedi yıl içinde çıkan darbe iddialarına göz atmak yeterli. Beyler, silahları olduğu için halkın tercihini küçümsüyor, yok sayıyor, hatta aşağılayarak darbe yapmaya niyet ediyor. Görünürde kendilerini engelleyecek hiçbir şey yok. Tarihsel tecrübe, siyaset kültürü; seçkinlerin tercih ve beklentisi… Ama tek eksikleri; uluslararası desteğin yeterli olmayışı. 1 Mart tezkeresi sonrasında Amerika''nın hükümete (aslında Türkiye''ye) kızgın olduğu varsayımıyla harekete geçiliyor. Amerika''nın böylesi bir darbeye destek vereceğini düşünen bir kesimin içeride hazırlık yaparken dışarıda da destek arayışına çıktığı anlaşılıyor. Ne kendi toplumunu doğru anlayabilen (çünkü toplumun tercihlerini küçümseyen elitist kibir içinde gelişmiş bir siyaset kültüründen geliyorlar) ne de küresel gelişmeleri doğru okuyabilen bu hevesliler silahlarıyla baş başa kaldılar.

Tarihsel deneyim ve bundan beslenen siyaset kültürü o kadar derinlere işlemiş ki, cumhuriyet mitingleriyle desteklenen sanal korkudan darbe ortamı oluşturmak istendiği anlaşılıyor. Toplumsal destek olarak Amerikan düşmanlığından beslenen ulusalcı söylemin yeterli olacağını düşünmüş olmalılar ki, “ulusalcı” darbe dalgası Amerika kıyılarına vurmaya başlamıştı. Meydanlarda Amerikan düşmanlığını yükseltenler Beyaz Saray çevresindeki kuruluşların kapılarını çalmış, muhtemel darbe için destek arıyorlardı.

Demek ki tek başına silahlı güce sahip olmak darbe yapmaya yetmiyordu memlekette. Demek ki daha önceki darbeler de bu tür desteklerle “your boys”lu muhabbetlerle gerçekleşmiş!

Diğer taraftan, halk desteğine ya da daha apolitik bir ifadeyle “teveccühüne” sahip olmak da iktidar olmak için yetmiyordu. Her an birileri darbe yapabilir, ya da askeri vesayetle iktidarcılık oyunu oynamaya razı kalabilirdiniz.

Türkiye''de seçimle gelen iktidarlar halk desteğinden yoksundur, olsa olsa “halkın teveccühünü” kazanmışlardır. Halkın destek vermesi siyasal bir anlam içerir ve halk o bedeli öder. Bizde halk teveccüh gösterir. Bunu bilen kurmay zekalar da bu teveccühe fazla anlam yüklemezler. Pilavüstü döner dağıtarak yüzde 7 oy alan partilerin neyi temsil ettiğini çok iyi bilirler iktidarlar.

Bu nedenle halkın büyük desteği ile işbaşına gelen iktidarlar da dış destek ararlar. Küreselleşmenin internet muhabbetinden ibaret olmadığını kavrayanlar bunun ekonomi-politiğini çok iyi hesaplayarak iktidarlarını gerçek desteğe dönüştürdükleri oranda muktedir görüneceklerini çok iyi bilirler.

Zenginler kulübünü boykot edebilirsin ama oraya gelen politikacılar, işadamları, stratejistler popülizm nedir çok iyi bilir ve bunları takdir edecek kapasitededirler; sistem içinde kaldığın sürece destekleri sürecek demektir. Velev ki, sistemin işleyişine çomak sokacak ekonomik, siyasi uygulamalara başvurmadıkça. Sisteme entegre olduğunuz sürece haksızlıklara kızıp paltonuzu alıp çıkmanıza bakarak kimse sizi iktidardan düşürmek istemez.

Bu durum, darbe söylentilerinin “küreselleşen dünyamızda…” diye başlayan muhabbetlerde ne anlama geldiğinin tercümesidir.