Dünyanın en yahşi çocukları büyümüş

Yıllar önce: Lahor Hind alt kıtasında İngilizlerden miras bahçe düzenleme geleneğine uygun Mansura''nın geniş alanları… Yeşil çimenlerden oluşan boşluklu bahçeleri çepeçevre saran Mansura''nın binaları… İdare merkezi okulları, hatta basımevi. Misafirhaneler modern görünümlü binalarda geleneksel ilişki biçim korunmuş.

Sonbahar serinliği düşse de hala sıcak Lahor. Geniş çim alanda kriket oynayan, koşuşturan çocuklar. Zaten hayli gürültülü ve kalabalık Lahor''un karmaşası içinde çocukların koşuşturmaları farkedilmiyor bile.

Ansızın o çocuk cıvıltıları arasında aşina bir sesle irkiliyoruz. Mahşeri uğultunun bastıramadığı birkaç kelime belki. Sesin geldiği tarafa dikkat kesildiğimde birkaç masum çocuk siması aşina gelıyor. Hem ses hem biçim..

Evet, yanılmamıştık Türkçeydi duyduğumuz ve esmer tenler arasında ışıldayan beyaz çekik gözlü bir çift göz ışıldadı ansızın. Olanca mahzun ve garipliklerine karşın çocukluklarını yaşamayı denemeye çalışan birkaç pırıltılı yüz. Kendilerine seslendiğimizde sanki gök gülümsedi yüzlerinde… Nereli olduklarını sorduğumuzda Uygur olduklarını söyledi teki. Bu arada bir diğeri hızla misafirhaneye koşmuş, yaklaşık iki düzine çocuk birden binadan boşanmıştı sanki...

Komunist Çin''den hacca giden anne babalarıyla gelmişler, aileleri Doğu Türkistan''a dönerken bunları dinlerini ögrenmeleri için Lahor''daki bu merkeze bırakmışlar. Onbeş gündür emanet ettikleri ögretmenleri Uygur Türkçesi bilmediği, bunlar da Urducadan anlamadıkları için adeta dilsiz kapanmışlar içleirne. Bir yabancının kendi dillerinde hitabı sanki onlara sılayı, henüz ayrıldıkları anne kucağını geri vermişti. Yaşları on ila onbeş arası. Tam bir halka oldular aykta… Nasılsınız, diye sorduğumuzda, teker teker minicik ellerini göğüslerine bastırarak “pek yahşi, pek yahşi..” dediler.

Hâlâ o an gözümün önündedir. Bir çocuk bu kadar masum ve cana yakın olabilirdi. Sondaki çocuk sıra kendisine geldiğinde gök gibi berrak gülümseyişiyle “men bunların hemisinden pek yahşiyim” dedi.

Dünyaları kuşatan bir güzellik. Safiyet. İçimdeki çocuk işte burada karşımdaydı sanki…

2010 İstanbul… Elli altmış kadar Doğu Türkistanlıya konuşmak için masaya geçtim. Pek çoğunun Türkiye Türkçesini zor anladığını hissediyordum. Alınlarındaki şafaktan kalma aydınlığı görüyorum her birinde... Gök gibi derin ve sessiz her biri. Vakar bu olsa gerek.

Nerden başlamalı ve anlatmalıydı...

Endülüs''ten yeni gelmiştim. Yani İslam medeniyetinin en batıdaki yitik vadisinden. Karşımda medeniyetimizin en doğudaki vadisini yeşertmeye çalışan turabi alınlar…

Birden yıllar öncesine gittim ve Göstergeler''de de anlattığım Lahor''da karşılaştığım “dünyanın en yahşi çocukları”ndan söz etmeye başladım.

Ön sıradan bir el kalktı, ve: “Ben de o çocuklar arasındaydım...”

Hayat, kader, sevinç, burukluk.. her şeyin özeti buydu.