Ecevit"in ve İzzetbegoviç"in itibarı

Başbakan Bülent Ecevit''in Amerika Birleşik Devletleri''ne yapacağı ziyaretin gerek zamanlama gerekse elinde tuttuğu kozları bakımından güçlü bir konumda görüşmelere başlayacağı yazılıp çiziliyor. Gerçekten de Türkiye''nin içinden geçtiği şu dönemde yönetimi elinde bulunduran hükümetin güçlü bir hükümet olduğunu rahatça söyleyebilecek durumda olmayı isterdik.

Ecevit''in güçlü olduğunu iddia edenlerin birleştiği maddelere bakınca durum adeta "perişanlık" hali arz ediyor. Bir ülkeyi temsil eden hükümeti ve onun temsilcisini güçlü kılan unsurları yok sayarak güçlü olmak ne kadar mümkünse aslında hükümet o kadar güçlü çıkıyor Clinton''ın karşısına. Bu güç analizine girmeden önce bu yazı kaleme alındığı sırada depremzedeleri ziyaret etmesi beklenen Bosna-Hersek Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç''le ilgili bir anekdotu aktarmanın 700 yıllık devlet geleneğine yaslanan Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin güç anlayışına ışık tutacağına inanıyorum. Zira bir şeyin varisi olmak mirası sahiplenmekle mümkündür; sahip çıkmadığınız miras size ait değildir. Bu bakımdan henüz Türkiye''nin Osmanlıdan devraldığı 700 yıllık devlet mirasına karşın henüz 7 yılını doldurmamış ama pek çok yönüyle bu mirasa bizden daha çok sahip çıkan bir siyaset adamının güç anlayışından alınacak çok ders var.

Dayton anlaşması imzalanmadan önceki görüşmelerde Aliya''nın önüne imzalaması için dikte ettirilen idam fermanı gibi bir anlaşma taslağı karşısında Aliya o günlerde Saraybosna''da yayınlanan gazetelerin manşetlere taşıdığı, anlaşmayı imzalaması karşısında halkın tepkisini gösteren nüshaları Amerikalı ve Avrupalı temsilcilerin önüne atarak cevap verdiğini son gezim sırasında Makedonya''da dinlemiştim. Bir yönetimin gücü, son noktada halkını ne kadar arkasına aldığı ile doğru orantılıdır. Bunun örneklerini sıralamaya bile gerek yok. Bu açıdan bakıldığında Ecevit''in kuşatma altındaki Saraybosna''dan çıkıp halkının özgürlük mücadelesini masaya taşıyan bir devlet adamı kadar gücünün olduğunu söyleyebilir miyiz?

Zaafiyetlerin güç olarak takdim edildiği bir yanılsama içine girdi elitimiz. Deprem nedeniyle Batının bize karşı duyduğu psikolojik yakınlaşmayı güç hanesine yazabilen bir yanılsama. Aynı deprem bölgesinde yetersiz kalan içi boş bir mekanizma haline geldiği ortaya çıkan bir idare biçiminin temsilcisinin gücü bu kadarsa daha ağlanacak halimiz var demektir. Dün bir televizyon kanalının Gölcük''ten yaptığı canlı haberde muhabir, bu bölgede durumunu hiç de iç açıcı olmadığını, felaket haberi verircesine, hükümetin aldığı karara ve genelkurmayın rahatsızlık duyduğunu bildirmesine rağmen hala islamcı örgütlerin yardım çalışmalarının devam ettiğini aktarırken bunları düşünmeden edemedim. Ve muhabir, muhtemelen haber yönetiminin yönlendirmesiyle, bir meydan okuma şeklinde sürdürülen bu yardımların bir an evvel durdurulması gerektiğini savcı edasıyla milyonların karşısında söylerken düşülen acziyet karşısında Ecevit''in temsil gücünü düşündüm. Deprem gibi bir felaket karşısında bırakın devletin yeterli olmasını, çaresiz bıraktığı insanlara uzanan insani yardımlardan bile kuşku duyacak kadar kendine güveni olmayan bir zihniyetin gücü ne olabilir? Bunu görmedin, bunu ortaya çıkarmadan gücümüzü keşfetmemiz mümkün değil. Önce zaafiyetin zaafiyet olduğunda birleşmemiz gerekir.

Bu vesile ile Türkiye''ye gelen "bilge kral"ı saygı ile selamlıyorum. Ecevit''e ise, bir zamanlar unuttuğu halkçılığını hatırlatmanın tam zamanı olduğunu düşünüyorum.