İsrail"de yeni durum

İsrail seçimlerinin uluslararası sonuçları şimdiden belirmeye başladı. Zira İsrail her ne kadar küçük bir ülke olsa bile, varlık alanı uluslararası güçlerin doğrudan ilgi alanına giren önemli bir satranç tahtası. Bu durum, hem İsrail''in kuruluşunu gerçekleştiren, var kılan dünya sistemi, hem de kurulu bulunduğu Ortadoğu bölgesinin stratejik konumu açısından doğrudan belirleyici olmaktadır.

İsrail''in varlığını sürdürebilmesi ve güvenliği doğrudan Amerikan dış politikasını, hatta iç politikasını ilgilendiren önemli bir konu olmuştur. Bu ilgi aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri''nde yaşayan Yahudiler''in Amerikan politikasında oynadıkları belirleyici rolün göstergesi sayılmaktadır.

Amerika''da etkin olan önemli üç lobi var. Bunlar, silah lobisi, tütün lobisi ve bir diğeri Yahudi lobisidir. The American Israil Public Affairs Comitte (AIPAC) aldığı bir kararla Filistin devletinin kurulmasına karşı yürüttüğü politikayı terkettiğini açıklamış bulunuyor. Bu karar Barak hükümetinin daha önce açıkladığı politikaların işlemeye başladığının ilk işareti sayılmalıdır. Netanyahu''nun uyguladığı sertlik politikası Amerika''yı da zaman zaman zor durumda bırakmış, Amerika''nın İsrail öncülüğünde Ortadoğu''da gerçekleştirmek istediği yeni planın uygulanması konusunda sıkıntılar meydana getirmişti.

Barak''ın, Gazze ve Batı Şeria''dan çekileceğini açıkladığı ve Oslo Anlaşması''yla Filistin devletinin kuruluşuna yeşil ışık yakılmasından yana politikalar izleyeceği bilindiğinden Amerika''daki İsrail lobisinin attığı bu adımla tekrar başa dönülmüş ve bölgede daha önce oluşturulmaya çalışılan dengeler tekrar kurulmaya başlamış bulunuyor. Ayrıca Golan''dan çekilebileceğini açıklayarak Barak, Suriye ile de görüşmelere başlamanın yolunu açmaya, onu da sürece dahil etmeye çalışacaktır. Bu ise bölgede direnen tek muhalif yönetimin sisteme dahil edilmesi anlamına gelmektedir.

İsrail, ister Golan''dan çekilsin ister Batı Şeria''dan kimi bölgeleri Filistin Devleti''nin yönetimine devretsin kontrolünü devretmeyeceği toprak parçaları varsa o da özellikle su kaynaklarıdır. İsrail''in Araplar''la girdiği tüm savaşlarda en önemli stratejik hedefi su kaynaklarının ele geçirilmesi olmuştur. Golan''dan kısmi çekilmeden bahsederken altını çizdiği husus da su kaynaklarının elde tutulması şartı olmuştur.

Barak eğer Suriye ve Filistinliler''le belli konularda anlaşarak bir barış sağlarsa bunun İsrail kamuoyunda olumlu netice alacağı beklenebilir. Çünkü özellikle İsrail''de doğmuş yeni nesiller, İsrail''i kuran göçmen Yahudiler''in sahip olduğu vaadedilmiş toprakları kurtarma mistik ütopyasından gittikçe uzaklaşmaktadırlar.

Göçmen psikolojisinden çok güven içinde yaşamayı öncelemektedirler. Herşeyden önce güvenlik hissine sahip olmak ihtiyacı ön plana çıkmaktadır. Amerikan güvencesinin Tel Aviv''de, cadde ortasında bir bombanın patlamasını önlemeye yetmediğini anlamış bulunuyorlar artık.

Barak''ın kuracağı koalisyon hükümetine Likud Partisi''ni davet etmiş olması ulusal düzeyde bir konsensüs sağlamaya yönelik çaba olarak değerlendirilebilir. Uluslararası desteği zaten alacak olan İşçi Partisi''nin barış sürecini hızlandırıcı politikaları yeterli iç desteği de alırsa Oslo''da varılan hedefler büyük ölçüde gerçekleştirilmiş olacaktır.

Meşruiyetini tümüyle İsrail''in bahşedeceği barış şartlarına bağlayan Arafat yönetimi de bu politikalar sonunda bir süre rahatlayacak demektir. Ancak bu rahatlama, bağımsızlık adına Filistinliler''in, Gazze Şeridi''nde açık hava kampına dönüşen alana sıkışıp kalmalarını, işsizliğin ve sefaletin diz boyu sürgit devam etmesini önlemeye yetmeyecektir. Bu zamana kadar gerçekleşmeyen Filistin yönetimine verilmesi vaadedilen mali yardım gerçekleşse bile bu Arafat''ın İslami grupları sindirmek için kullandığı polis gücünün maaşını ancak karşılamaya yetecektir. Sonuçta Filistinliler''in günlük hayatına ilişkin önemli bir değişiklik olmayacaktır. Ellerine geçen kazanç ise bir bayrak, bir milli marştan öteye fazla birşey olmayacaktır.