Memleketi (hakikatinden) koparmak

Kürt meselesiyle yüzleşmenin aslında bu memleketin Müslümanlıkla yüzleşmesi demek olduğunun altını çizmiştim geçen yazımda. İster etnik, isterse siyasal, kültürel anlamda memleketi yönetenlerin başını ağrıtan hemen hiçbir mesele bu temel gerçeklikten bağımsız ele alınamaz. Memleketin hem tarihi hem de sosyolojik belki de tek gerçekliği olan bu konuyu merkeze alan yaklaşımları ayıplamaya, gayrı ciddi karşılamaya hazır medya ortamı ve entelektüel kesim mevcut.

Bu kesim, memleketin dünü, bugünü ve geleceğine dair uygulamaya konulan, önerdikleri temel tasarımlar da tarihten, sosyal gerçeklikten, kültürel kodlardan kopuk olduğu gibi alternatiflere de sağırdırlar. Modern ulus potasında eritmek istedikleri Kürtler ve Türklere giydirilmek istenen yeni gömleğin dar gelmesini kabullenmekte zorlansalar da gerçek ortada. Ne var ki, “…gerçeğini tanıyoruz”la başlayan her retorik bu ülkenin hakikatinden uzak yeni çözüm arayışlarıyla oyaladığı gibi insanınıza onulmaz yaralar açacak kaotik gelişmelere sürüklüyor..

“Eğitim Bir Sen stratejik araştırmalar merkezi”nin yaptığı son anket çalışmasına Türkiye''nin başını ağrıtan tüm meselelere dair halkın verdiği cevaplar ve tercihleri hemen her alanda siyasal tasarımın tersi istikametinde. Yüzde oranları değişebilir, sorulan sorulara göre yönlendirmeli cevaplar da elde edebilirsiniz. Yıllardır yapılan bu tür kamuoyu çalışmaları konjönktüre uygun olarak yönlendirmek artık bir araştırma tekniği meselsi haline gelmiştir.

İrtica söylemiyle gerilim politikalarının gerekçesi olarak gösterilen baş örtüsüne halkımızın verdiği cevaplar nerdeyse sapmayacak oranda aynı hassasiyetle devam ediyor. Bu kamu oyu çalışmasındaki sonuca göre halkın yüzde 53''ü başörtüsü önündeki (çalışma ve üniversiteye girme dahil) engellerin kaldırılmasından yana. Buna yüzde 13''ten fazlası okuma hakkı önündeki engelin kaldırılması yönünde verilen destek eklendiğinde çok az bir konuda gerçekleşen sosyolojik bir destekten söz ediyoruz demektir.

Çalışmanın en önemli kısımlarından bir kimlik tanımlarına ilişkin çıkan sonuç olsa gerek.

Buna göre, ”birincil düzeydeki kültürel kimliğini Kürt olarak ifade edenlerin oranı, Kürtlerin genel nüfus içindeki oranının oldukça altında kalırken, Kürtlerin çok büyük bir kısmının birincil düzeydeki kültürel kimlik olarak Müslümanlığı” öne çıkarmaktadır.

Bir başka sonuç ise monoulus inşasına karşı toplumdun kültürel genlerinde var olan farklılıklarla tarihsel birliktelik vurgusu. Bir yanda sekülerleştirilme çabalarına diğer tarafta modernleştirilirken tektipleşitirilmeye çalışılan toplumun bu tasarıma ne kadar direndiğinin işareti. “Katılanların dörtte üçü (yüzde 75,7), Türkiye''nin farklılıklarıyla bir arada yaşaması durumunda daha güçlü olacağına inanırken, yüzde 67,8''lik bir kesim, kültürlerin gerek yasal gerek toplumsal düzeyde tanınması gerektiğini düşünüyor. Farklı kültürlerin yasal ve toplumsal düzeyde tanınması gerektiğine en çok inanan kültürel kesim yüzde 87,3 ile Kürtler, en az inanan kültürel kesim ise yüzde 62,7 ile Türkler.” Bütün olarak bakıldığında hala giydirilen modern gömleğin tutmadığı, batılılaşan kesimlerde bugün çatışmacı kimlik politikalarının daha başarılı olduğu söylenebilir. Devletin korkularına karşın halkın tarihi tecrübesi tahrik edilen felakete karşı direniyor.

Kürtleri modernleştirerek batılı anlamda ulus inşa etmeye çalışan PKK''ya ve “modern türkleştir”me projesiyle sekülerleştirmeye çalışan resmi uygulamalara karşın Kürtler Müslümanlklarına sahip çıkıyor. Türkler ise milliyetçilik virüsünün daha fazla mağdurları oldukları anlaşılıyor..

İçi boş sembol ve heyecanlarla Türk milliyetçiliği pompalanan Türklerin en küçük tahrikle sokaklara dökülmeye hazır hale getirilmeleri ile dağa çıkarılan Kürtlerin ideolojik tasarımları muhteva olarak çok farklı değil.

Ne yazık ki gerek medyatik ortam gerekse siyasal dil memleketin tek ve ortak, hem sosyolojik anlamda hem de varoluşsal ve tarihsel anlamda Müslümanlığı dikkate almaya niyetli değil henüz. Bunu tartışma zeminine dahi alma dürüstlüğünü ve cesaretini gösteremiyor. Bu cesareti göstermeyen girişim her şeyden önce memleketi kendi hakikatinden koparır.