Yeni Balkan düzeni

Türk siyasetinde, eğer bir şeyin lafı çokça telaffuz ediliyor, sakız gibi ağızda çiğnenmeye başlanıyorsa bizzat o konunun en çok ihmal/ihlal edildiği, ya da eksikliği duyulduğuna karar verebilirsiniz. Belki bizim insanımıza, siyasetçilerimizin siyasi ahlakına demek daha doğru düşebilir, özgü bir davranış, bir tür ikiyüzlülük göstergesi olarak bu vurguya dikkat etmek hiç de yanıltıcı olmayacaktır. Eğer bir siyasetçi durup dururken kendisini ve de partisinin dürüst olduğundan dem vuruyorsa en azından ortada bir "dürüstlük sorunu" var demektir.

Milli Eğitim Bakanlığı''nın aldığı bir kararla gelecek eğitim yılından itibaren liselerde Demokrasi ve İnsan Hakları adıyla seçmeli dersler okutulacakmış. Bu derslerin okutulmasından, gençlerin demokrasi bilincinin gelişmesi ve insan hakları konusunda duyarlılığın doluşması amaçlanıyormuş. Derslerde ayrıca örnekleme yöntemi izlenerek bu duyarlılık ve bilincin gelişmesi sağlanacakmış. Demokrasi ve insan hakları çerçevesinde laiklik konusuna da vurgu yapılacakmış. İlginç bir ayrıntıyı da kaçırmamak gerekiyor: laik olamayan ülkelerdeki uygulamalar sınıf panolarına asılacakmış.

Bu haberi duyunca eminim bir çoğumuz en azından hafif bir şekilde tebessüm etmiştir. Aslında bu tebessüm ifadesi bir istihza ile birlikte söylenecek hiçbir şeyin kalmadığı ortamda her şeyi söylemek yerine geçecek bir davranış olmasıyla da insanımıza özgü bir değer hükmü ifade eder. Dudak bükülerek geçiştirilmesi o meselenin en azından vicdanlarda çoktan defterinin dürüldüğünü gösteren bir "body language"dir.

Demokrasi ve insan hakları dersini veren hocanın kendi öğrencisini dersten attığı bir manzarayı düşünün. Bu manzara karşısında yeni yetişen gençlerin nasıl bir iki yüzlülüğe alıştırıldığını, eğitim programının nasıl bir tür "iki yüzlüleştirme" seansına dönüştürülebileceğinin daha resmî belgesi ne olabilir? Dahası, resmî baskılarla insan hakları ve demokrasi dersi veren kişinin bir bayan olarak resmî baskıyla başını açmak zorunda kaldığını ve bu haliyle insan hakları, bireysel tercih ve kişi hürriyeti gibi konuları işlediğini söylemek de artık Türkiye şartlarında hayal gücünü zorlamayı gerektirmiyor. Örnekleme yönteminden kasdedilen bu olsa gerek.

Sistematik ve bilinçli olarak "iki yüzlüleştirilen", bunun dersini olan genç dimağları politikacı olarak, bürokrat olarak memlekete nasıl yararlı işler yapabileceğini artık hayal edebilirsiniz. Adı konmamış dersleri okuyorsak yetişen siyasetçilerin hali ortada iken, bir de adı konmuş müfredattan geçerek yetişen insanların elinde yarınki Türkiye ne kadar aydınlık bir tablo çiziyor değil mi? Bu ahlak sorununu sadece siyasetçilerle sınırlamak, etkisini o alanla indirgemek de doğru gözükmüyor. Toplum olarak, her birimiz siyasal erkin, sistemin, varlığı toplumla arasındaki mesafeden beslenen sistemin ideolojik şartlandırmaları, topluma böylesi ahlak elbismesi biçen programlarının etkisi altındayız.

Bütün bunlar tamam da, sınıf panosuna, laik olmayan ülkelerdeki uygulamalara örnek olarak ne türden resimler asılacak onu merak ediyorum.