TV yorumcusu olmanın dayanılmaz hafifliği

Bu işe bulaşmayacaktım. Yani televizyonlarda sürekli yorum yapan kişilerle ilgili meseleye girmeyecektim. Pek tv de izlemem zaten, kim izliyorsa o yazsın diyordum kendi kendime. Sonra bir akşam kazara ekran başına oturdum ve kanalları dolaştım. Gördüklerim karşısında kafam karıştı, şaşırdım ve aynı zamanda üzüldüm.

Bir çoğunu tanıdığım bu yorumcuların bir kısmının "ring" yaparak ekranları dolaştığını, bir kısmının Kürt sorunundan, gebelikte anne beslenmesi konusuna kadar, akla gelebilecek her konuda yorum yaptığını, bir kısmının ise ilk okul düzeyi bilgisiyle Ortadoğu"ya şekil verdiğini gördüm. Yazmak "Farz-ı Kifaye" oldu. Diğer yazar arkadaşları kurtarmış olayım bari. Milan Kundera"nın kitabı da bu sıralar elimdeydi başlığı da ondan apardım.

Bence sayıları 150 civarında olan fiks bir yorumcu kadrosu var. Tüm televizyonlarda bu 150 kişi dönüyor sürekli. Konu değişiyor, program değişiyor, kanal değişiyor ancak bu 150 kişi değişmiyor. Hatta hükümetler değişti, bakanlar değişti, ideolojiler değişti, dünya değişti bu yorumcular değişmedi. Eskiden köşe yazarları böyleydi. Mesela benim dedemin okuduğu ve rahmetli babama, "oku da ibret al" diye tembih ettiği, sonra da eski tahta sandıkta çıkan vasiyetle bana da okumam tavsiye edilen Oktay Ekşi vardı. Allahtan milletvekili oldu da, Hürriyet ve Ümmeti Muhammed kurtuldu. Onlara kızardık ama bakıyorum şimdiki yorumcular da onun yolunu takip ediyor.

20 televizyon kanalında 150 yorumcu tahminim 40 programa katılıyor (haber bültenleri hariç). Bu 150 kişi aynı zamanda bazı gazete ve internet sitelerinde köşe yazarlığı yapıyor. Bu popülerlikleri sayesinde çok sayıda konferans, panel, toplantı ve açılışlara çağrılıyor. Tüm bunları yaparken bazıları üniversitelerde ders veriyor, misafir hoca olarak eğitim işine giriyor. Süpermen olsa bu kadarını beceremezdi. Allah öyle bir zeka, öyle bir ilim, öyle bir enerji vermiş ki tüm bu saydıklarımın üzerine bir de kitap yazanlar var.

Tamam bu yorumcular gibi bilgili ve donanımlı olamadığım, televizyonlara çıkamadığım için içten içe bir kıskançlık güdüyor olabilirim. Ama sakin ve aklı selimle düşününce burada bir tuhaflık olduğunu siz de göreceksiniz.

Bir insan nasıl olur da hafta 7 gün gece gündüz ekranlara çıkar, soğanın cücüğünden tutun da, İran"ın nükleer programına kadar yüzlerce farklı konuda yorum yapabilir? Sonra bu yorumlar yetmezmiş gibi bir de gazete ve internet sitelerinde 4 gün köşe yazarlar. Ne kadar parlak fikir üretebilir ve yeni şeyler söyleyebilirsiniz bu durumda? Sizce de tuhaflık yok mu?

En tuhafı şu, bir kişi bir kanalda spor yorumluyor, diğer kanalda politika, sonraki kanalda yemek programında imam bayıldı yapıyor ve son olarak müzik programına çıkıp, "Mardin kapısından atlayamadım" türküsünü söylüyor. Türkü biter bitmez ayağının tozuyla Cumhurbaşkanın uçağına biniyor, iner inmez kapıdan alınıp Başbakanın uçağına götürülüyor. Uçakta gördüklerini gazeteye yazıyor, duyduklarını televizyonda tekrar ediyor, yediklerini de bir dergide anlatıyor. Bitmedi daha, orada çektirdiği selfie Tweette, pencereden çektiği manzara fotolarını İnstagramda, videoları Youtub"da, dedikoduları da Facebook"da değerlendiriyor. Bor madeni gibi mübarek her yerde kullanılıyor anlayacağınız.

Yorumcuların türlü türlü halleri de var anlayamadığım. Mesela bazı ekranlarda çok sinirli oluyor, bazılarında çok mülayim. Bazı programlarda dekolte giyiyorlar, bazılarında dini bütün hanım gibi oluyorlar. Bazı programlarda ülkücü olan yorumcunun, başka programda solcu olduğuna bile şahit olan var.

Görevler de değişebiliyor yorumcular da. Bazı programlarda yorumcu olan kişi, başka bir programda sunucu, bir diğerinde moderatör, öbüründe konsept danışmanı, bir diğerinde analist olabiliyor. Hatta kameraman ve ışıkçı olarak bile programlarda yer alan yorumcu varmış.

Tüm bu gidip gelmeler ücretli oluyor tabii. Rakam vererek piyasada spekülasyon yapmak istemem. Kimsenin aldığı parada da gözümüz yok ayrıca. Ancak genel olarak ücret politikasını şöyle özetleyebilirim: Fiks fiyatla çalışan yorumcular, yani nereye çağırılırsa çağırılsın hep aynı ücreti isteyenler var. Televizyonun aldığı reytinglere göre ücret isteyenler, dakika başı ücret isteyenler, gecelik ücret alanlar, haftalık alanlar var. Bir de özel ücretler var. Mesela tartışma çıkarmasını, canlı yayında bardakla su fırlatmasını, evlenme teklif etmesini, yani sansasyonel şeyler yapmasını istiyorsanız fiyatlar artıyor. Bartır usulü çalışanlar da var. Mesela onun sunduğu programa sen konuk oluyorsun, o da senin sunduğun programa geliyor ikiniz de ücret alamıyorsunuz, gibi.

Biliyorum bana çok kızacak yorumcu arkadaşlar. Onlara diyeceğim, üzerinize almayın ne olur, siz öyle değilsiniz zaten.

Twitter.com/alinurkutlu.