Suriye, Pandora"nın kutusunu araladı

Bugünlerde hepimizin gündemi haliyle Suriye krizi. Esad Yönetimi son derece iptidai ve gereksiz bir hareketle Türkiye''nin keşif uçağını uluslararası hava sahasında düşürdü. Suriye Türkiye''nin hava sahasını ihlal ettiğini ve uçağı düşürmekte haklı olduğunu belirtti. Türkiye''nin elindeki bulgu ve kanıtlar Suriye''nin ileri sürdüğü tezlerin tam zıddı. Her ne olursa olsun Esad rejimi uyarıda bulunmadan böyle bir harekete asla girişmemeliydi.

Ortadoğu ve Kafkaslarda olup bitenler aslında 1945 ila 1989 arası Batı bloğuyla Doğu bloğu arasında yaşanan Soğuk Savaş''ın başka bir versiyonu. O dönem çekişme daha ziyade istihbarat teşkilatları üzerinden yürütülüyordu. Demir Perde ülkeleriyle Suriye''nin de içinde olduğu bazı Arap yönetimler Sovyetlerin kontrolündeydi. Suriye''nin Ruslarla bugün bile süren çıkar ilişkilerine dayalı dostluğu, Soğuk Savaş dönemine dayanıyor. Dolayısıyla Suriye''nin Türkiye''ye yönelik böyle bir harekette bulunmasının arkasında Rusya''nın olduğu su götürmez bir gerçek.

Şayet bu işin arkasında Rusya varsa –ki durum bunu gösteriyor –Kürecik''e kurulan füze kalkanı meselesini iyi irdelemek lazım. Şunu iyi biliyoruz ki, NATO''nun füze kalkanı projesini ne İran ne de Rusya sindirebildi. Karşılarında güçlü bir Batı ittifakı ve Türkiye gibi bir ülke olunca NATO''nun bu kararını kabul etmeseler dahi kabullenmek mecburiyetinde kaldılar. Bu açıdan baktığımızda, Suriye''nin oyun sahasına sürülmesi, böyle bir hamle karşısında Batı''nın ne yapabileceğini denemek amacını taşıyor diyebiliriz...

Bu arada kafaları kurcalayan başka konular da var. Bunlardan ilki enerjiyle ilgili. Başbakan Erdoğan Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev''le Azerbaycan doğalgazını Türkiye üzerinden Avrupa''ya taşıyacak olan TANAP Projes''ni imzaladı. Bu projeyle Türkiye enerji alanında önemli bir oyuncu olduğunu bir kez daha gösterdi. Rusya''nın bu durumdan rahatsız olması son derece normal. Çünkü Rusya, arkabahçesi olan Türki Cumhuriyetlerin başka ülkelerin kontrolünde olmasını kabul edemez. Zira böyle bir durum, Rusya''nın ekonomik ve ulusal güvenlik çıkarlarına aykırı.

Akılları bulandıran ikinci mesele ise, İngiliz medyasında yer alan ve Suriye''ye "Yemen Modeli" öneren haberler. Nasuhi Güngör''ün belirttiği gibi Suriye''deki derin iktidarın, Esad kamburundan kurtulmasının önü ''Yemel Modeli''yle açılmaya çalışılıyor. Bu modele göre Esad''ın yerine görece daha temiz, yeni bir "Esad"ın gelmesi öngörülüyor. Bu işi organize eden ise Fransa ve Rusya''dır. Türkiye buna sıcak bakmıyor, demokratik seçimler sonucu sandıktan kim çıkacaksa destek vermeye hazır görünüyor. İşte NATO''nun işi ağırdan almasının bir sebebi budur. Ve bu planı ABD de desteklemektedir.

Tabii Avrupa''daki Euro bazlı ekonomik kriz ve ABD''de yaklaşmakta olan Başkanlık seçimleri de Suriye''ye olası bir operasyonun önünü tıkıyor. O yüzden NATO şimdilik olaya müdahil olmakta acele etmiyor. Öte yandan Rusya Devlet Başkanı Putin de Orta Doğu''da bir nevi gövde gösterisi yapıyor. Rusya''sız bu bölgede iş yapılamayacağını ispatlamaya çalışıyor.

Ancak ortaya çıkan durum Beşar Esad ne yaparsa yapsın iktidarda çok fazla kalmayacağı yönünde. Er ya da geç oradan gidecek. ABD bu işi seçimlerden sonraya bırakıyor. Dünyanın süper gücü son sözünü söylemeden bu iş şimdilik bu tür Soğuk Savaş manevralarıyla bir nevi "nadasa bırakmış" durumda.

1945''de İkinci Dünya Savaşı''nın bitmesiyle başlayan Soğuk Savaş bugün yeni bir konseptle karşımıza çıkıyor. Bir tarafta Çin-Rusya-İran''nın oluşturduğu Doğu hattı, öte yanda ABD-İngiltere-Türkiye''nin yeraldığı Batı bloğu arasındaki siyasi çekişme Suriye meselesinde olduğu gibi kendini gösteriyor. Çin tıpkı ABD gibi henüz çok ciddi itirazlar yükseltmiyor. Ama ortam gerildikçe kendisini gösterecek ve planları devreye sokacaktır.

İsrail''in çok yönlü dış politika izlemesi, Çin''le olan askeri münasebetleri; Almanya''nın Rusya''la yakınlığı ve Türki Cumhuriyetlerdeki faaliyetleri gibi ayrıca irdelenmesi gereken başka konular da var. Her ne olursa olsun Orta Doğu ve Kafkaslarda belirleyici ülke hâlâ Türkiye''dir. Dünya bir nevi Yeni Soğuk Savaş Konsepti''ne girse bile Türkiye''nin izleyeceği politikalar çok önemli. Caydırıcı olduğunu herkese göstermesi gerekiyor.

Savaş asla onaylanacak bir durum değil. Savaşın, Türkiye''ye olası maliyetlerini aklı başında herkes tahmin eder. Peki güçlü ülke olduğunuzu nasıl göstereceksiniz? Japonya ekonomisi kuvvetli bir ülke ama ordusu güçlü olmadığı için dünya siyasetinde asla belirleyici ülke değil. Rusya kendisine kafa tutmaya çalışan Gürcistan''ı az daha haritadan siliyordu. İsrail kendisine yönelik en ufak bir harekete en sert şekilde cevap veriyor. ABD''nin askeri gücünü nasıl kullandığı herkesin malumu.

Türkiye''nin 1992''de Muhaberat gemisi vuruldu. Cevap veremedi. Mavi Marmara''da İsrail dokuz vatandaşımızı uluslararası kuralları çiğneyerek katletti. İpleri kopardık ama sert bir cevap veremedik. PKK''ya bazı Avrupa ülkelerinin destek verdiğini gördük. Yaptırım uygulayamadık. Ve son olarak Suriye meselesi ortaya çıktı. Şimdilik olayı sertçe kınadık. Tamam savaş olmasın ama biz sürekli tokat mı yiyeceğiz? Bize her yapılan o ülkelerin yanına kâr mı kalacak? Daha basit soralım. Suriye aynı hareketi ABD, İngiltere, İsrail gibi bir ülkeye yapsaydı nasıl bir cevap alırdı?

Evet güçlü bir ordumuz var. Evet Orta Doğu, Kafkaslar ve Balkanlarda aktif oyuncuyuz. Evet ekonomimiz sürekli büyüyor. Evet NATO''nun askeri kanadı güçlü ülkesiyiz. Peki sonuç? Somut bazı adımlar attığımızı herkese bir şekilde göstermeliyiz. Savaş olmasın ama yanlış yapanın da yanına kâr kalmasın.