Vergilerden daha vahimi keyfiliklerdir

Bunca tartışma yetmezmiş gibi şimdi bir de Deprem Vergisi tartışması gündemimize girdi. Nerede ise tüm toplum kesimlerinin karşı oldukları Deprem Vergisi''ni sadece Hükümet savunuyor. Kimi haraç diyor, kimi Deli Dumrul hikâyesine benzetiyor; hiçkimse hükümetin haklı olduğunu söyleyemiyor.

Gelişmelerden anlıyoruz ki getirilen ek vergilerin aslında depremle falan bir ilgisi yok. Zira bununla ilgili çalışmaların henüz ortada deprem yokken yaz başlarında başlatılmış; araya deprem girince bu iş için iyi bir gerekçe oluşturmuş. Hatırlanacağı gibi Ağustos depremi telaşesi içinde Deprem Vergisi tartışmaları başlatılmış, fakat çok sert eleştirilere muhatap olunca gündemden çekilmişti. O arada Sosyal Güvenlik Yasası ile ilgili tartışmalar vardı ve deprem kargaşası içerisinde bu yasa parlamentodan geçirilip yasalaşmış oldu.

Hükümetlerin en kolay başvurdukları yeni vergiler getirme yönteminin çıkar yol olmadığı aslında tecrübe ile sabittir. Bütçe açıklarını ve ihtiyaç duyulan parayı bulmak için vergi dışı birtakım yollar deneneceğine vergiye başvuruluyor. Bir yandan toplanamayan katrilyonlarca vergi var diğer yandan ise yeni vergiler getiriliyor. Anlamak mümkün değil.

Vergi sistemindeki kargaşayı ve daha da vahimi keyfiliği yansıtması bakımından size yaşanan bir olayı anlatayım. Biliyorsunuz şehirlerdeki binalarda vergi oranı binde dört idi. Vatandaşlar dört yılda bir emlak beyanında bulunur; bu miktar üzerinden belediyeler binde dört oranında vergi tahakkuk ettirirler ve bu vergileri de senede iki taksit halinde tahsil ederlerdi. Son vergi reformu ile emlak vergisi oranı binde bire indirildi. Bununla beraber vatandaşa yeni emlak beyanında bulunma imkanı getirildi. İsteyen mükellef yeni oranlara göre ve gerçek değeriyle beyanda bulunacak ve vergiler bu yeni beyana göre hesaplanacaktı.

Kanun koyucu, 1998 yılı için bir istisna getirdi. Belediyelerin gelirlerinin düşmemesi için mükelleflerin yeni beyanlarında hesaplanacak vergi miktarının daha önce hesaplanan binde dörtten aşağıda olsa bile binde dört üzerinden ödenecekti. Bu nedenle 1988''de fiilen vergiler binde dört üzerinden ödendi. 1999''da ise yeni beyana veya eski beyana göre hesaplanan binde bir üzerinden ödenecekti.

Hükümet, 1999 için beyan edilen emlak değerlerinin yüzde yetmiş yedi artırılmasını kararlaştırdığından vergiler 1988''de beyan edilen miktar üzerine yüzde yetmiş yedi ilave edildikten sonra binde bir şeklinde hesaplanacaktı. Bu durum gayet açık iken İstanbul''daki bazı beledeyiler, mesela Gaziosmanpaşa Belediyesi bakın bunu nasıl uyguluyor? Vatandaşın 1988''deki beyanına göre binde dört üzerinden tahakkuk ettirilen vergi miktarının üzerine yüzde yetmiş yedi ilave ediyor ve böylece katmerli bir vergi miktarı ortaya çıkıyor!

Bir somut örnek vereyim. Bir mükellef 1.900.000.000 TL beyan ettiği bir taşınmazın binde dörtten tahakkuk ettirilen vergi miktarı 7.600.000 TL''dir. Eğer vatandaş beyanını yenilememişse yeni kanuna göre binde birden tahakkuk edecek vergi miktarı 1.900.000 TL olmalıdır. 1999 için hükümet bedelleri yüzde yetmiş yedi arttırdığından, 1.900.000.000 TL''lik emlakın değeri 3.363.000.000 TL olmuştur. Dolayısıyla 1999''da binde birden vergisi 3 milyon 363 bin liradır.

Durum bu iken Gaziosmanpaşa Belediyesi bakın kaç lira vergi alıyor? Önceki kanuna göre tahakkuk ettirilen 7 milyon 600 bin lirayı esas alarak buna yüzde yetmiş yedi ilave ediyor ve 13 milyon 283 bin lira vergi tahakkuk ettiriyor. Siz bir mükellef olarak ilgili Gelirler Müdürü''ne işin doğrusunu ne kadar anlatsanız da para etmiyor ve haksız şekilde sizden bu kanunsuz para tahsil ediliyor.

Bu işin ilgilisi, yetkilisi, sorumlusu kimse onu bu yanlışı düzeltmeye davet ediyorum. Hükümetlerin vatandaşa getirdiği bu vergi kıskacı yetmemiş gibi bir de belediyelerin bu haksızlık, yanlışlık ve keyfilikle uğraşmayalım. Gaziosmanpaşa Belediyesi''nin Sayın Başkanı Recep Bey, kendi Gelirler Müdürü''nü çağırıp ve bu işi nasıl yaptıklarını sorarsa eminim hayretten şaşakalacaktır!