Dış ticaret açığı nasıl azaltılır?

Dış ticaret açığında rol oynayan ürünler temel olarak üç kısma ayrılmaktadır.

Birincisi, Türkiye’de üretilen ancak farklı saikler ile yurtdışından ithal edilen ürünler. Bu ürünler, Türkiye’de üretilmekte ancak üretimi ve kalitesi yetersiz olduğu için hem yurtdışından ithalatı arttırmakta hem de düşük kalite nedeniyle dış pazarlara satmak için rekabetçi ürünler olmayacaktır.

Yani hem ithalatı arttırmakta hem de ihracat için önemli bir engel oluşturmakta.

İkincisi, özellikle lüks denilebilecek ürünleri kullanmak isteyenlerin ithal ettiği mallar. Bu kısımda yer alan ürünlerin ithalatını azaltmak kolay olmayabilir. Yüksek gelirli kişilerin lüks tüketimi ancak yüksek vergiler ile azaltılabilir.

Üçüncü grupta yer alan ürünler ise Türkiye’de üretimi olmayan ya da üretimi yetersiz olduğundan dolayı zorunlu olarak yurtdışından ithal edilen ürünlerdir.

Bunların başında enerji gelmektedir.

İthalatının düşmesi ve üretimin artırılması en zor olan ürün grubudur.

Yurtdışından ithal edilen ve dolayısıyla dış ticaret açığını artıran bu tablonun değişmesi stratejik öneme sahiptir.

Dış ticaret açığının azaltılması için Türkiye’de ithalatın büyük kısmını oluşturan, ülkede üretilen ancak üretimi ve kalitesi yetersiz olan mallar ve ülkede üretimi olmayan ya da az olan malların ülkede üretiminin hızlandırılması dış ticareti dolayısıyla cari açığı azaltıcı etki yapacaktır.

Geçmiş yıllarda Ticaret Bakanlığı tarafından uygulanan Girdi Tedarik Stratejisi (GİTES) ve Eylem Planı dış ticaret açığının azaltılmasında uygulanan önemli bir stratejidir.

Girdi Tedarik Stratejisi ve Eylem Planı hem ekonomik büyümenin temel itici gücü olması hem de ihracatın ekonomik büyümenin önemli kaynağı olması ve ihracatın sürdürülebilirliğini sağlaması açısından önemlidir.

Bu adımlar sayesinde bir yandan ülke ekonomisinin yurtdışından ithal edilecek girdi mallarına olan bağımlılığı azalırken diğer yandan ülkede üretilemeyen ürünlerin üretilmesine yani üretimin ve ihracatın artışını da beraberinde getirecektir.

Türkiye ekonomisinin büyümesinin önünde en büyük engel olan, dış ticaret açığı ve bunun neden olduğu cari açık, dış yükümlülükler ve daha bir çok sorunun temelde çözümü bu tablonun değişmesine bağlıdır.