Demirel Filipinler"de ne arıyor?

Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel resmi bir ziyaret için gittiği Filipinler''de Yunanistan''ı sert bir dille suçladı. Yunanistan''ın Abdullah Öcalan konusundaki tutumunun Türkiye''ye yönelik ''düşmanca'' duyguları dışa vurduğuna kuşku yok; PKK''yı desteklemek teröre destek vermek anlamı taşıyor. Cumhurbaşkanı Demirel''in Filipinler''deki çıkışını, bu bakımdan, yerinde buluyoruz. Ancak aklımıza takılan bir soru var:

"Cumhurbaşkanı, hem de böyle bir ortamda, dünyanın öbür ucu olan Filipinler''de ne arıyor?"

Bu soru, geçmişte, bizzat Süleyman Demirel tarafından, o günlerde cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturan Turgut Özal''ı suçlayacak şekilde sorulmuştu. Cumhurbaşkanlarına bu tür soruların sorulabileceğini ondan öğrendiğimize göre, Filipinler''de ne aradığını kendisine de sorabiliriz.

Cumhurbaşkanları genellikle ''anlamlı'' geziler yaparlar. Özal''ın ölümünden az önce çıktığı, Arnavutluk''la başlayıp Bulgaristan''da son bulan Balkanlar ve ardından çıktığı Kazakistan''dan Azerbaycan''a uzanan Orta Asya gezileri, eğer ömrü vefa etseydi Çin ile noktalanacaktı. Türkiye''nin gücünü dosta-düşmana gösterme amacı taşıyan gezilerdi bunlar. Özal''ın başbakanlığı döneminde Yunanistan''a gitmesi, Cezayir''i ziyaret etmesi de, ilki sorunlu bir ülkeyle arayı düzeltmek, diğeri geçmişte kendisine karşı hata yapılan bir ülkeden özür dilemek amaçlı anlamlı gezilerdi.

Bazen, cumhurbaşkanları, görev sürelerinin sonlarına doğru, bazı ülkeleri ziyaret etmek isterler. Kenan Evren Çankaya''yı terk etmeden kısa süre önce, birer hafta arayla, ABD ve İngiltere''yi ziyaret etmişti. Cumhurbaşkanlarının da özlemleri, tatmin edilmesi gereken arzuları olması doğaldır.

Süleyman Demirel''in Filipinler gezisi bu iki örneğe de uymuyor. Filipinler''le ilişkilerimiz, ne olağanüstü iyi, ne de tamir edilmesi gerekecek kötülükte; o kadar uzak bir ülke ki, bir çoğumuz başkentinin adını bile bilmeyebiliriz. Türkiye için bir nüfuz alanı da söz konusu değil; ticaretin artması, siyasi ortak çıkarlar gibi durumlar da... Görev süresinin bir yıl sonra dolacak olması ''özlem'' düşüncesini akla getiriyor; Filipinler''i küçümsemek gibi bir niyetimiz yok, ama yine de yazmadan edemeyeceğiz: Cumhurbaşkanı Demirel, Filipinler''e, içinde biriken arzuları tatmin etmek için gittiyse, çok garip arzuları var demektir...

Filipinler gezisi Süleyman Demirel''in kendi yurtdışı gezi şablonuna da uymuyor. En çok ziyaret ettiği yerlere bakıldığında, Süleyman Demirel''in Türk işadamlarının ilgi gösterdikleri ülkeleri tercih ettiği hemen görülüyor. Türk işadamlarının otoyol ihaleleri, bankacılık, sanayi gibi alanlarda çalıştıkları Romanya''ya kaç kez gittiğini hesap etmek zor. Bir holdingin aldığı otoyol ihalesine engel çıkartılan Pakistan''a da epey gitti geldi Cumhurbaşkanı Demirel. Herhangi bir Türk işadamının Filipinler''le böyle bir ilişkisi olduğu bilinmiyor. Dedik ya, bu gezi, Süleyman Demirel''in kendi eğilimlerine de uymuyor.

Türkiye, epey bir süreden beri, dünya sisteminin dışına itiliyor. Bunu en iyi fark edecek kişilerin başında geliyor Süleyman Demirel. Yunanistan''a karşı haklı çıkışını, keşke Filipinler''de değil de, bu çıkışın daha büyük bir anlam taşıyacağı bir Batı ülkesini resmen ziyaret ederken yapsaydı... Ancak, Turgut Özal döneminde Türkiye''yi kapı komşusu haline getiren Batı''nın önemli devlet adamlarından kimse kapımızı çalmadığı gibi, bizden de Türkiye''nin tezlerini anlatmak üzere Batı''ya giden olmuyor artık. Beyaz Saray''dan istenen randevulara olumlu cevap gelmediği için ABD''ye ya gidilmiyor, ya da turistik gezi çerçevesinde gidiliyor.

Cumhurbaşkanı düzeyinde çıkılan hayli masraflı gezinin bütünüyle anlamsız olmasını yine de aklımız almıyor. Mutlaka bir sebebi vardır. Aksi halde, "Süleyman Demirel yakınlarını gezdiriyor" dememiz gerekiyor ki, böyle bir ihtimali aklımızdan geçirmek bile istemiyoruz.

Umarız, döndüğünde, "Demirel Filipinler''de ne arıyor?" sorumuza ikna edici bir cevap alırız.