Parmak ısırmak

İlginç bir durum: Binlerce can alıp yüzbinlerce insanı evsiz bırakan Gölcük merkezli deprem sırasında felç görüntüsü veren hükümet, Meclis''i çalıştırıp yasa çıkarmada olağanüstü başarılı... Çalışanların emeklilik yaşını yükselten sosyal güvenlik yasasından sonra, hemen herkese "Ne hakla?" sorusunu sorduran af yasası da Meclis''ten geçti.

Bizde yaşanana benzer büyük doğal âfetlerde, âdettir, toplumu rahatsız edecek köklü değişikliklerden kaçınılır; buna karşılık, milletiyle bütünleşmiş bir Meclis, âfetin etkilerinin en kısa zamanda atlatılması için canla başla çalışır. Deprem konusunu yalnızca bir kaç saat görüşüp alt komisyona havale ettikten sonra gündemindeki diğer maddelere geçen TBMM, hükümetin tercihi istikametinde geceleri de çalışarak, toplumun tedirgin olduğu iki konuda yasama faaliyetini aralıksız sürdürdü.

Çıkan yasaların tepki çekmesini doğal karşılamak gerekiyor. Sosyal güvenlik yasası, çalışanların kazanılmış haklarını çalışanları mağdur edecek biçiminde gasp etmeyi öngörüyor. Oysa, iki milyondan fazla kişiyi ilgilendiren bir konuda, mağdurların öfkesini azaltacak bir ''uzlaşma'' arayışına ihtiyaç vardı. Emeklilik yaşıyla oynamak, sigortayı yaygınlaştıran, sigortasız veya gün sayısı çalınmış işçi çalıştırmayı imkânsız hale getiren tedbirler eşliğinde yapılabilirdi pekâlâ. "Mezarda emeklilik" görüntüsü hükümetin çalışanlara büyük ayıbıdır...

Ecevit Ailesi''nin projesi olan af yasası, toplumda uzun yıllar etkisini hissettirecek ciddi yanlışlarla Meclis''ten geçti. "Kader kurbanları" edebiyatına aldanmamak gerekiyor; bu yasayla esas affedilen, hükümeti oluşturan üç partiyi yakından ilgilendiren ''suçlular''... Mesut Yılmaz ve yakın arkadaşlarının başını ağrıtacak ''siyasi'' içerikli yolsuzlukların, Susurluk''taki kazayla gerçek boyutları ortaya çıkmış ''derin devlet'' ile irtibatlı çeteleşmelerin üzerine sünger çekilmesini başka nasıl yorumlayabiliriz? Hükümetin yaptığı tam bir fırsatçılık; toplum depremle meşgulken, siyasiler kendilerini kurtarma telâşıyla hareket ettiler...

Bâri bunu yaparken, Türkiye''yi dünyada başını ağrıtan ayıptan kurtaracak geniş çaplı bir fikir ve siyasi suç affı gerçekleştirilebilseydi. ANAP''lı Mustafa Kalemli''nin ANAP''lı bürokratlarla işbirliği halinde gerçekleştirdiği kamuoyuna yansıyan yolsuzluk iddiaları afla birlikte soruşturulamaz hale geldi. Buna karşılık, Recep Tayyip Erdoğan ve Hasan Celal Güzel gibi siyasilerin, ''fikir suçu'' kapsamına giren cezaları için kıllarını bile kıpırdatmadı iktidar partileri...

''Basın affı'' adıyla Meclis''ten geçirilen yasayla, hükümet, yurtdışından gelen eleştirileri boşa çıkartacağı hesabında. Ancak, tıpkı af yasası gibi, basına yönelik af da, hem yarım yamalak hem de beklenen sonucu vermekten çok uzak. Hükümetin zevâhiri kurtarma merakı burada da kendini belli ediyor; yapılması gereken fikir suçlarına (o da bazısına ve sınırlı bir biçimde) erteleme kolaylığı getirmek değil, fikri suç olmaktan çıkaracak bir yasal düzenlemeye gitmekti. Başbakan Bülent Ecevit''in Washington''a gittiğinde haklarında sorgulanmamayı umduğu cezaevlerindeki bazı ''simge'' fikir suçluları bu yasadan yararlanamıyorlar...

Daha garibi ise şu: ''Basın affı'' adıyla ayrı yapılan düzenleme, TCK 312/2''den mahkum olanların cezasına ertelemeyi öngörüyor; yani Tayyip Erdoğan Ziya Gökalp''in şiirini meydanda okumak yerine bir gazetede o şiirin de yer aldığı bir yazı yazsaydı, ''işlediği suç'' yüzünden uğradığı siyasi yasaklılık hali ertelenmiş olacaktı. Ya da, Hasan Celal Güzel, 28 Şubat hengâmesinde kitleler karşısına çıkarak anlattıklarını milyonlara ulaşan bir gazetede yazsa, ya da televizyon yorumcusu sıfatıyla söyleseydi, cezaevine düşmeyecekti...

Aynı suça farklı ceza, aynı cezaya farklı muamele, af yasası önlerine geldiğinde, Anayasa Mahkemesi üyelerinin herhalde ilgisini çekecektir. Hükümeti oluşturan partilerin, yasaları siyasi rakiplerini bertaraf etmek için kullanmaları, aynı maddeden hüküm giymiş bir grubu cezaevlerinden çıkarırken, başka birilerini cezaevine tıkma açgözlülüğü, siyasi nezakete uygun olmadığı gibi, anayasanın eşitliği öngören temel felsefesine de aykırı çünkü.

Hükümet depremi ayıp işleri için vesile olarak kullandı; bu daha büyük ayıptır, ayıp...