Sağduyu yerine saplantı egemen

Hükümet iyice yalpalamaya başladı. Başbakan Bülent Ecevit pek çok kişiyi kaygılandıran hatalı kararları yüzünden ülkeyi sıkça krizli ortamlara sokuyor. Daha da üzücü olan, başbakanın, gözlerinin önünde cereyan eden olayları anlayıp yorumlamaktan acziyete düştüğünü aleniyete dökebilmesi. Böyle bir siyasinin, çözümü mâkulde araması beklenmemeli; nitekim, Ecevit, tepkisel davranıyor ve bu davranış tarzı da tepki çekiyor.

Cumhurbaşkanının görev süresini kendine dert eden bir Allah''ın kulu var mı ülkede? Ecevit dışında yok. Onun da, bu derde, "Sezer''i cezalandırma" saplantısı yüzünden düştüğü hemen belli oluyor. Başbakan, cumhurbaşkanına, kanun hükmünde kararname çıkartma arzusunu kursağında bıraktığı, yanlış yasaları Çankaya kapısından döndürdüğü için kızıyor; içinden geçirdiği "Ben de seni cezalandırayım da gör" hissini, ortaklarını anlamsız bir uzlaşmaya sürükleyip Meclis''e fazla mesai yaptırarak çıkartmaya çabaladığı anayasa değişikliğiyle tatmin etmenin peşinde...

İktidarın Meclis''teki sandalye sayısı yasalar için yeterli olsa bile, anayasa değişikliğinde gereken üçte iki çoğunluğun epey altında. O çoğunluğu yakalamak için, düne kadar kapısını sıkı sıkıya kapalı tuttuğu transferlere göz kırpmaya başladı Ecevit; ortağı MHP''yi de aynı biçimde davranmaya teşvik ediyor. Bu arada, "Sezer''e ceza" projesinde FP''yi de yanına çekebilmek için, "Parti kapatmayı zorlaştırma" amaçlı anayasa değişikliği yemini kullanmaktan çekinmiyor. Başbakanın kendisi defalarca ''sapasağlam'' olduğunu açıklamasa, sağlığıyla ilgili benzeri bir açıklama makam odasının yanında nöbet tutan doktorundan gelmese, kafasına koyduğunu yapmaya göre şartlanmış saplantılı bir zihinden söz edebileceğiz...

Böyle durumlarda hep karşılaşıldığı üzere, iktidar ortaklarının uzlaştıkları görüntüsünü verdikleri bir konuyu yeniden düşünme ihtiyacı hissettikleri dün ortaya çıktı. Milli Güvenlik Kurulu ve liderler zirvesi arasında, hükümet, anayasa değişikliği konusunu yeniden gözden geçireceğini açıkladı. Ecevit, "Acaba doğru mu duydum?" hissini veren türden bir açıklamayla konunun bazı çevrelerde kaygı uyandırdığını söyledi. Kaygı duyanların kim olduğu, akşam üzeri gelen Anayasa Mahkemesi bildirisiyle ortaya çıktı.

Anayasanın değiştirilmek istenen iki (69 ve 101) maddesi, aslına bakılırsa, yeniden ele alınmayı gerektirecek özellikle taşıyor. Ancak, Ecevit''in öngördüğü türden yalapşap bir değişiklik kimseye bir yarar sağlamaz. Cumhurbaşkanının süresi, anayasada, boşuna tek dönem ve yedi yıl olarak belirlenmemiş; bu, yürürlükteki sistemin ''tarafsız'' davranmasını beklediği ''parlamenter sistemin cumhurbaşkanı'' için yerinde bir esas... Bu esası ''5+5'' olarak değiştirdiğinizde sistemi iyice içinden çıkılmaz hale getirirsiniz. ''5+5'', ABD''deki gibi bir başkanlık sistemi için uygun bir formüldür.

Aynı durum, farklı biçimde, parti kapatmaya cevaz veren 69. madde için de geçerli. Siyasi partiler elbette kapatılmamalı. Ancak, kulağı tersinden göstermek yerine, anayasayla, siyasi partileri güvenceye kavuşturacak köklü değişikliklerin bir unsuru olarak oynanabilirdi. Ecevit, sırf "Sezer''i cezalandırmak" için desteğini gerekli gördüğü FP''lileri yanına çekebilmek amacıyla, maddeyi ne kokar ne bulaşır bir üslupla yeniden yazmaya kalktı. Yeni biçimiyle, madde, parti kapatılmasını kolaylaştırıyor mu, zorlaştırıyor mu, bunu öngörmek bile zor. Kaldı ki, Anayasa Mahkemesi''nin, değişikliği elindeki dâvâyla ilgisiz görme ihtimali de büyük. Bu kargaşanın sonunda, FP, cumhurbaşkanının görev süresini kısaltıp sistemi iyice içinden çıkılmaz hale getiren değişikliğe verdiği onayla kalabilir ve kendisinin kapatılmasını yine de önleyemeyebilir.

Çözümleri mâkulde aramak sağlıklı zihinlerin başvurduğu yöntemlerdir. Türkiye, bir süreden beri, ne yaptığını bilmeyen, kafası karışık, kendi içine fazlaca dönük, saplantılı bir iktidar tarafından yönetiliyor. Anayasa değişikliği konusunda yaşanan kaos bunun açık bir örneği değil mi?