Telefon oyunu

Suikast sonrası medyada çıkan haber ve yorumları izledikçe, "Cânilerin yakalanması gerçekten isteniyor mu?" sorusunu sormaktan kendimi alamıyorum. Birbiriyle çelişen haberler, masa başında üretildiği belli söylentiler gazetelere manşet oluyor, hiçbir araştırmaya dayanmayan yorumlarla zihinler çeliniyor.

Beşinci gündeyiz, Ahmet Taner Kışlalı''nın niçin öldürüldüğünü hâlâ bilmediğimiz gibi, kafamız, çelişkili haberler yüzünden, ilk günden daha karışık.

Açın bakın eski gazete arşivlerini, göreceksiniz; öldürülen her aydından sonra, tıpkı bugünkülere benzer manşetlerle çıkmıştı gazeteler. Belli bir kesim suçlanıyor, akla gelen gelmeyen her senaryo sanki gerçekmiş gibi ifadelerle aktarılıyordu. Çetin Emeç''in ölümünden sonraki bir yıl içerisinde, yöneticiliğini yaptığı gazete ile aynı grubun dergilerinde, hepsi birbirinden farklı tam sekiz ayrı senaryo haber haline getirildi. Uğur Mumcu''nun acısı daha taze; o günlerin gazeteleri bir yerde sergilense, cinayet sonrasında okura sunulan yalan ve saptırıcı haberler çok kişinin yüzünü kızartırdı.

Herkes hata yapar, geçmiş hatalardan ders çıkarmak erdemdir. Nitekim, siyasi cinayetler konusunda ayıbını bilen devlet organları, önceki suikastların soruşturmalarında eleştiri konusu olan hususlarda daha dikkatli davranıyorlar. Delillerin toplanması bu defa ''usulüne uygun'' yapıldı. DGM bir savcıyı hemen konuyu araştırmakla görevlendirdi. Emniyet, bir bomba uzmanını, genel müdür yardımcısı yetkisine kavuşturup olayın peşine taktı. Hükümet sözcüleri çok daha ihtiyatlı davranıyorlar.

İhtiyatlı olma konusunda aldırmaz görünen tek kurum medya. Türkiye''nin dış ilişkilerini zedeleyecek veya toplumsal barışı biraz daha berhava edecek türden yayınlardan kaçınılmıyor. Bazı haberler, başta kulağa fısıldananın sona biçim değiştirerek ulaştığı telefon oyunundaki gibi, gazeteden gazeteye ayrıntı değiştiriyor. İlk gün Afganistan üzerinden suçlanıyordu İslâmî kesim, bugün güya İran''a kızarmış gibi yapılıp yine aynı kesime fatura çıkartılıyor. Kuklalar ve kuklacı bir kenarda halimize ne kadar gülüyordur, kimbilir.

Şu sıralarda basında en fazla kullanılan ithamların başında "Hedef gösterdi" cümlesi geliyor. Medya, normal eleştiri sınırları ötesine geçerek, insanları kamuoyu önünde küçük düşürücü ve nefret odağı haline getirici yayınlara saparsa, bu elbette ''hedef gösterme'' anlamına gelir. Kendilerine yakın kişileri bile -özellikle onları- ortadan kaldırmaktan çekinmeyecek kadar gözü dönmüş şer odaklarının varlığı, bu yüzden, herkese, daha dikkatli olma sorumluluğu yüklüyor. Ben, kendi hesabıma, son bir kaç yıldır, ya gerekmedikçe eleştirilerimi kendime saklıyorum, ya da dolaylı tanımlarla meram anlatma yoluna başvuruyorum. Sırf, şer odakları, eleştirilerimi fırsat bilip, ömür boyu acısını bana çektirecek tarzda, bir aydının daha canını almaya tevessül etmesin diye...

"Hedef gösteriliyor" diye ayağa kalkan yayın organlarının çoğu, bulundukları noktadan aynı şeyi kendileri yapıyorlar. Her gün, bazı gazetelerde, "Hangi İslâmî medya organı, hangi haberi, nasıl vermiş?" sorusuna cevap teşkil edecek haberler yayımlanıyor. Cımbızla çekilen cümleler anlatmak istenilenin ötesinde anlamlar yüklenerek okurlara sunuluyor o haberlerde, mâsum çıkışlar kasıtlı hale sokuluyor. Bu tür haberlerin ''hedef gösterme'' amaçlı oldukları belli, bilerek hedef gösteriyorlar yani...

Ülkenin içinden geçtiği şu dönem, medya organlarına ve okurlara özel hassasiyetler yüklüyor. Sorumlu gazetecilik yapmak niyetindeki gazeteler, ne sebeple olursa olsun, kin ve nefret duygularını uyandırıp intikam alma hırsını canlandıracak yayınlardan kaçınmalılar; okurlar da, haber alma ihtiyaçlarını ayran kabartıcı yayınlara yüz vermeyecek ciddiyetteki gazetelerden almayı ilke edinmeliler. Şu sıralarda gazete satışlarında meydana gelen değişimler, okurun, gazete seçerken daha dikkatli davrandığına işaret ediyor; bu durum gazetelerin yayın politikalarını olumlu etkileyecektir.

Gazetelerin görevi, kamuoyunu yanlış bilgilendirmekten medet umabilecek odakların kendilerine ulaştırdığı haberleri aynıyla okura ulaştırmak değildir; gazeteciler, her ipucunu, her bilgiyi değerlendirecek, ancak gerçek olduğuna, yanıltmak için kendisine verilmediğine emin oldukları dışındakilere yüz vermeyecektir. Gerçek gazetecilik böyle ortamlarda belli olur.

Yeni Şafak okurları, hiç tereddüt etmesinler, doğru adresteler.