Altın fiyatları neden yükseldi...?

Gelen her veriye göre yön arayan piyasalarda, yatırımcıların kafası son günlerde oldukça karışık. Kafalardaki karışıklık sadece yatırımcılarla sınırlı değil, milyar dolarlık fon yöneten profesyonel uzmanlarda da aynı sorun söz konusu. Makro ekonomik olarak merakla beklenen verilerin hemen ardından hareketlenen piyasalarda, aslında yapısal sorunlara etkisi çok az olan, gündelik diğer haber ve veriler piyasaları ters yönde hareketlendirebiliyor. Kısa vadeli ve anlık hareketlerin oluşumunda, orta ve uzun vadeli belirsizlikler etkili oluyor. Hafta içinde ABD''deki mortgage sistemine yönelik tahvil sigorta şirketlerinin kurtarılmasına dair haberler olumlu etki yaparken, ABD Ocak ayı üretici fiyatlarının beklentilerin üzerinde gelmesi enflasyon korkusuyla piyasalarda bozucu etki yaptı. Hemen ardından gündelik bir haber piyasalara düşünce tekrar alımların geldiği gözlendi. Bu haber ise; IBM''in kendi hisselerinden 15 milyar dolarlık geri alım yapacağını açıklaması oldu. FED yetkililerinin yaptığı açıklamalar, tahvil sigorta şirketlerinin not artırım haberleri ve şirket bazlı haberlerle ABD piyasaları önderliğinde dünya piyasalarında anlık hareketlerin devam ettiğini hafta boyunca izledik. Yurtdışı piyasalarla simetri halinde hareket eden yurtiçi piyasalarda ise faiz ve döviz tarafında iç dinamiklerden kaynaklanan hareketler yine etkili olmazken İMKB''de bilanço bazlı hareketler öne çıktı.

FED yetkililerinin Mart ayında faiz indirimi yapacağına dair, teyit niteliğindeki açıklamaları ve ABD''den gelen verilerin yavaşlayan büyüme ve yükselmekte olan enflasyon kaygılarını artırması, doları uluslararası para birimleri karşısında geriletti. Euro/Dolar paritesi tarihi zirve yaparak 1,5239 seviyelerini gördü. Emtia fiyatlarında da yeni zirveler görülürken, petrol fiyatları 103 dolar, altının ons fiyatı da 976 dolar seviyelerine kadar yükseldi.

Emtia fiyatlarının son dönemdeki yükselişinde, finans piyasalarındaki türev ürünlerin kaldıraç etkisinin oynadığı rolü, önceki yazımızda açıklamaya çalışmıştık. Özellikle altın fiyatlarının bir yıllık süreçte 615 dolar/onstan 975 dolar/onsa yükselmesinde, finans piyasaları dışındaki etmenlerin (her ne kadar böyle bir ayrım teknik olarak mümkün olmasa da) neler olduğuna dair okuyuculardan gelen soruları kısaca cevaplamaya çalışacağız. Altın fiyatlarının son bir kaç yıldır neredeyse kesintisiz çıkışı incelenirse bu durumun sadece finans piyasalarındaki spekülatif hareketlerle açıklanamayacağı ortaya çıkmaktadır. ABD ekonomisindeki bozulma sinyalleri ve buna bağlı olarak doların zayıflığı altın talebini artırdı. 2007''nin başından itibaren, sürekli yükseliş trendinde olan petrol fiyatlarının yol açacağı enflasyon korkusu tasarruf sahiplerini güvenli liman arayışına yöneltti. Tüketicilerin artan mücevher talebi, altın ticaretinin son yıllarda entegre olan piyasalarda kolaylaşması ve geçtiğimiz yıl sadece Hindistan''ın yüzde 5, Çin''nin ise yüzde 25''lik altın talebindeki artışı fiyatların yükselmesinde ana etken olarak öne çıkmaktadır. Dünya altın üretiminin 2005 yılından sonra gerilemesi ise (2005 yılında:2.759 ton, 2006 yılında: 2.471 ton) gelen talepler karşısında fiyatlarda yukarı yönde baskı yapmıştır. Gelişmiş ülke ekonomilerinden gelen olumsuz verilerinde tüm bunlara eklenmesi sunucunda altında 975 dolar ons seviyeleri görülmüştür.

Altının dolar/ons fiyatındaki bir yıllık yükseliş yüzde 58 olmasına karşın, yerli yatırımcılar YTL cinsinden bu yükselişi hissedemediler. Çünkü: Fiyatların 615 dolar/ons olduğu Ocak 2007 başında altının YTL fiyatı 28.600 iken 975 dolar/ons olduğu bugünlerdeki YTL fiyatı yüzde 29''luk artışla 36.850 olmuştur. Getiriler arasındaki fark YTL''nin değerlenmesi neticesinde, dolar kurunun Ocak 2007''de 1,45 YTL''den bugünlerdeki 1,20 YTL seviyelerine kadar gerilemesindendir.