Naturel

AB ile müzakeresi yapılmayan tek konu: İslam kimliği

Önümüzdeki haftasonu Helsinki''de Türkiye ile ilgili verilecek kararın sadece Türkiye Avrupa ilişkileri kronolojisine ekelenecek bir halka olmaktan öteye taşıdığı önemin farkında olmalıyız.

Avrupa Birliği ile kopmuş ve bir kenara atılmış görüntüsü veren ilişkilerin son 5-6 ay içerisinde neden büyük bir hızla onarıldığı ve Helsinki zirvesinin neden birdenbire büyük bir umuda dönüştüğünü de iyi kavramak zorundayız. Müzakereler nasıl gelişti, uzlaşma noktasınad giden yoldaki dikenler nasıl temizlendi bilemiyoruz; her şey tam manası ile kapalı kapılar dönmektedir. Kimse de ilişkilerde gelinen mesafe zafer sarhoşluğu ile bunları sorgulama zahmetinde bulunmuyor.

Bildiğimiz şu... Türkiye demokratikleşmeli, Türk sorununa sosyal ve siyasal çözüm bulmalı, Öcalan''ı asmamalı, ordunun sistem üzerinde ağırlığını azaltmalı, Ege ve Kıbrıs sorununda acil bir çözüm için adım atmalı... Bunların yanında bazı ekonomik kriterler de var ama onlar için daha zaman çok ve zaten ekonomi enlenmesine zorlama ile biryere gelmiyor.

Ama bir ülkenin toplumsal mühendislik faaliyetiyle zorlanarak değiştirilmesi pek ala mümkün oluyor. AB ile ilişkilerin Türkiye ayağının yakın geçmişi buna örnektir, yakın ve uzak geleceği örnek olmaya namzettir.

Bir Hristiyan kulübü olan ve Türkiye tarafından öyle görüldüğü zamanın Başbakanı Mesut Yılmaz tarafından 1997''in 28 Şubat rüzgarlı günlerinde açıkça ifade edilen AB''yi üye olmak karşılığında müzakereye tabi tutulduğumuz şartlar arasında "din" faktörünün sayılmaması düşündürüce değil mi? Kabul edilirsek birliğin tek Müslüman üyesi olacağımıza göre; bu konunun öncelikli olarak görüşülmesi, üzerinde çok yönlü bilimsel, sosyolojik ve entellektüel egzersizler yapılması gerekmez mi?

Şu sorunun cevabının bugünden belli olması lazımdır: "Türk insanı birlik içinde kimliğini öncelikle halkı Müslüman olan bir ülkenin vatandaşı olarak tarif edebilecekmidir?"

Bu soru birliği hristiyan üyeleri için "Hristiyan bir ülkenin vatandaşı olmak" şeklinde sorulduğunda anlamlı olmayabilir. Ancak bizim için hayati bir önem taşımaktadır. AB organları bu konuyu bizimle konuşmak yerine zamana yayabilirler. Ya da sorunun cevabı kafalarında zaten mevcut olabilir. Mevcut ise, bunun Türkiye''deki cari, laiklik tarifiyle getirilip "Müslüman=Fundamentalist" saplantısı düzeyinde olduğu kuvvetli bir ihtimaldir. Değilse, artık Türkiye halkının müslüman oluşunun üyelik öncesi ve sonrası ne gibi sonuçlar doğuracağını ifade, en azından tahmin etmenin zamanı gelmiştir.

Bosna ve Kosova gibi iki yakın ve İslam-Batı ilişkileri açısından güven vermeyen örneklerin acı hatıraları hala hafızalardadır. Bizi aktüel düzeyde ilgilendiren bir dizi örnek daha var. Bu ülkede, "İslamcı" olduğu iddiasıyla bir parti kapatıldı, başörtüsü nedeniyle genç kızlar eğitim haklarından yararlanamıyor, çalışamıyorlar. Dini kimlikleri nedeniyle insanlar iş güvencesinden mahrum kalıyor, girişimciler aynı gerekçe ile ayırıma tabi tutuluyor. Bu kimliği ön planda olan politikacılar yasaklanıyor, düşünce adamları hapsediliyor.

Birliğe üye ülkeler Türkiye''den bekledikleri demokratikleşmeyi örneklerken Kürt sorununa Öcalan''ın yaşam hakkını, sol entellektüellere bıkmadan usanmadan vurgu yapıyorlar ama "İslami kimliğin kamusal alanda ve siyasal planda geriletilmesi ve haklarının gasp edilmesi konusunu görmezden geliyorlar. Böylelikle de antidemokratik bir süreç olan ve asker marifetiyle tahakkuk ettirilen 28 Şubat''ı da onayladıkları göstermiş oluyorlar. İşte en ciddi soru işareti de bu noktada çıkıyor.

Bu, AB''ye üye "halkı Müslüman Türkiye" için endişe verici bir durumdur. Kızıl Dany''nin türban problem değil sözü gibi harci alem değerlendirmeler tabiiki bu endeşi gidermeye yetmiyor. Basının kendi uygarlığından olmayan, ancak evrensel değerlerde ortaklığa talip olan bir ülkeye içtenlik gösterip gösteremeyeceği AB''nin ömrü ve etkinliği ile de doğrudan ilintilidir. Birlik, Türkiye''ye karşı yaklaşımını tayin ederken 19 yüzyıla damga vuran emperyalist kimliğinden kurtulma sınavını da veriyor olacaktır.

Bize gösterilen değişim Batı''nın "dinsel, geleneksel ve kültürel değerler bütünü"nün başladığı noktada bitiyor olmalıdır ve zaten, bizim kabul edeceğimiz dahası talip olduğumuz değişimin sınırı da bu olmalıdır.

11 Aralıktan sonra (yeşil ışık yanarsa ki yüksek ihtimaldir) Türkiye beldi 10 yıl belki 15 yıl süreyle kendisi dışında oluşturulan bir standarda doğru evrilmeye başlayacak. Sonuçta tam üyeliğe kabul edildiğimiz gün bambaşka bir ülke haline gelmiş olacağız. AB üyeliğini "medeniyetler çatışması" tezine karşı bir anti tez formatına sokmalı ama asla bir postmodern asimilasyona rıza göstermemeliyiz. "İslam kimliği"nden verilecek tavizlerin kendisini ister "laik, ister "müslüman" ister de başka bir şey olarak da tanımlasın. "Türkiye Cumhuriyeti"ni zaafa uğratacağını anlamalıyız.

Avrupa ile birliği bir ortaklık projesi olarak kavramalı ve kavratmalıyız. Aksi halde "tek tip cumhuriyet vatandaşlığı"ndan "tek tip Avrupa vatandaşlığı"na terfi etmiş oluruz ki bu da Türkiye için asla bir kazanç sayılamaz...