Dünya şekeri tartışıyor!

Dünya şeker üretiminin ve ticaretinin temsilcileri Londra"da buluştu ve şeker tarımı ve sanayiinin geleceğini tartışıyor. Biz de konferansı takip ediyoruz. Çünkü şeker sadece önemli bir tarım ürünü olmaktan öte, gıda ve içecek sanayiinin vazgeçilmez bir hammaddesi ve ürünü olarak pek çok alanı etkiliyor.

Gönüllü bir birliktelik olan Uluslararası Şeker Organizasyonu (ISO), 400 aşkın tarım kooperatifi temsilcisi, şeker sanayii üreticisi ve gıda sanayiinin temsilcilerini her yıl tarafları bir araya getiriyor ve dünyanın her yerinden görüşlerin tartışılmasını sağlıyor.

Konferansta; AB Şeker Rafinerileri Derneği, AB Şeker Kullanıcıları Derneği ve AB Pancar Üreticileri Birliği temsilcileri 2015 yılında sona ermesi planlanan regülasyon çalışmaları yapılan kota uygulamasının kaldırılmasında hem fikir oldu. Böylelikle hammaddeye daha kolay ulaşmayı hedeflediklerini belirtiyorlar.

Türk Delegasyonu olarak Şeker Kurumu Başkanı Hüsnü Tekin ve TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabi Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Mahmut Mücahit Fındıklı ve komisyonun diğer üyeleri Ümit Özgümüş, Alim Işık ve Orhan Karasayar yer aldı. Ayrıca Nişasta Üreticileri Derneği (NÜD) başta olmak üzere bu toplantılar sektörün bütün taraflarınca takip ediliyor.

Şeker sektörüne genel bir bakışta bulunalım: Dünyada yılda 155-160 milyon ton civarında üretilen beyaz şekerin halen yüzde 80"i kamıştan elde ediliyor. Geri kalanı ise 30-35 milyon tonu pancardan üretiliyor.

Şeker üretimindeki üçüncü yöntem ise mısırdan elde edilen früktoz ve glikozdur. Bunun üretim miktarı da 10-15 milyon tondur.

Dünyada halen şeker üretimi 175 milyon ton civarında olmakla birlikte tüketim 170 milyon tonda kalıyor. Yani 5 milyon ton üretim fazlası var.

Ancak başka etkenler şeker sanayiini yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılıyor. Öncelikle Aspartan gibi suni ve doğal tatlandırıcı üretimi artmaktadır. İlaç, inşaat ve gıda sanayiinde kullanımı artan tatlandırıcılar geleneksel şeker üretiminin en zorlu rakibi görülüyor.

Diğer taraftan dünyanın en büyük üreticileri olan Brezilya ve Hindistan, şeker kamışı üretimlerinin önemli bir kısmını etanol üretimine tahsis ediyor. Etanol üretiminin önümüzdeki dönemde artması söz konusudur.

Bir diğer etken ise; teknolojinin gelişmesiyle daha verimli tesisler kuruluyor. Hollanda"da son 20 yılda 10 fabrikadan 2"ye inildi, çalışan sayısı 2500"den 650"ye azaldı, üretim alanı 125 bin hektardan 73 bin hektara daraldı ama üretim hala 1 milyon ton olarak kaldı.

Bu süreçte AB genelinde 83 adet fabrikanın sektörden çıkması ve aynı dönemde pancar üreticilerinin verimliliklerini yüzde 40 artırdığı, böylece dünya fiyatlarıyla rekabet eden şeker üretimi için önemli mesafeler alındı.

Türkiye"de şeker pancar ve mısırdan elde ediliyor. Şeker kamışı konusunda bazı denemeler var ancak rekabetçi bir üretimin olması mümkün görülmüyor. Bizim gibi Avrupa"da da şeker kamışı tarımına iklimi müsait değil.

Avrupa"da şeker tüketimi 16,5 milyon ton görülüyor. Ancak kotalı şeker üretimi 13,3 milyon ton. İhtilaflı konulardan biri de bu 3,2 milyon ton şekeri nasıl temin edecekleri. Haliyle bu Brezilyalı ve Hindistanlı şeker üreticilerinin iştahını çekiyor.

Aynı şekilde Türk gıda sanayiinin de iştahını kabartıyor. Her ne kadar Türkiye"de şeker üretimi dünya fiyatlarının üstünde olsa da; şekerli mamul üreticileri için Avrupa içecek, çikolata ve şekerlemede bir rolümüz olabilir.

Parlamenterlerin burada olmasının en önemli sebebi; AB"de devam etmekte olan reform sürecinin son aşamasını teşkil eden, kotaların kaldırılmasıyla ilgili kararın netleşmesine müteakip Türk Şeker Sanayine de yansımalarını değerlendirmek.

Bakalım yansımalar ne olacak? Ağzımızın tadı bozulmasın da…