Geçmişten manzaralar

Bu ülkenin insanlarının halim selim olduğu doğrudur. Hatta zaman zaman aşırı halim selim… Öfkesini, tepkisini çok fazla belli etmez bizim insanlarımız. Keskin tavırlar göstermekten kaçınır büyük çoğunluk… Keskinliği hafızasındadır. Millet hafızası diye bir şey varsa, o bütün milletlerden çok bizim milletimizde vardır. Bazı şeyleri hiç unutmaz, içinde biriktirir. Bugün o milleti saf yerine koyup “Biz söylersek inanırlar” hayalciliğine kapılanlar bunu iyi düşünsünler. O iş bildikleri gibi değildir. Bu ülkenin sokaklarında dolaşan insanlar neyin doğru neyin yanlış olduğunu çoğu zaman okumuş takımından çok daha hakikatli biçimde bilirler. Bugünlerde ağzını açıp kelam eden herkesin milletin hafızasında neyin kaldığı sorusunu kendine sormasını öneririm.

Malûm, “Ordu dindar mıdır, din karşıtı mıdır?” diye bir tartışma var ya, ben de ucundan biraz bulaşayım istiyorum bu tartışmaya. Kurumsal yapıların bir bütün olarak din ya da bir başka kavrama bağlılığından ya da karşıtlığından söz etmek çok mantıklı değil… Çünkü ordu dediğimiz şey statik bir şey değil, dolayısıyla meseleye kurumsal olarak değil, kişiler, dönemler ve uygulamalar üzerinden bakmakta fayda var. Ortada böyle bir tartışmanın olması bile bu tartışmanın toplumsal bir temeli bulunduğunun delili sayılabilir, sayılmalıdır. Ayrıca bunun verili olmayan bir tartışma olmadığını da söyleyemeyiz. Bir kısmı hukuki olarak henüz kesinleşmemiş olsa da ordu ile din kavramlarının bir aradalığına ilişkin yine ordunun içinde kişisel, dönemsel ve en azından ''kümesel'' birtakım güçlü itirazlar olduğu artık aşikâr. Bunu görmek için bırakınız darbe planlarını falan, inkar dahi edilmeyen basit bazı yazışmaları okumak bile yeterli olur.

Bugün artık masayı yumruklama ya da parmak sallama gibi hallerin toplumsal etki gücünü nihayet yitirdiği dikkate alınırsa, belki bu manzarayı herkesten önce görüp esaslı bir muhasebe yapması gerekenler de doğruya ulaşabileceklerdir.

Sadece kendi hafızamda kalan yaşanmış kahırlı bir örneği buraya eklemek isterim. Sanıyorum 28 Şubat sırasında ya da sonrasında bir orduevinde yaşanan bir olay bu… Yanlış hatırlamıyorsam bir asteğmenin orduevinde düğünü yapılıyor. Herkes içeride ama damadın annesi orduevine alınmıyor. Sebep başının örtülü olması… Tipik bir Anadolu annesi, ne siyasetle, ne irticayla, ne başka bir şeyle ilgisi var (hem olsa ne olur!). Oğlunun düğününü göremiyor, çünkü başı örtülü… Bu haberin görüntüleri aranırsa TV arşivlerinde bulunabilir, ben kare kare hatırlıyorum. Hoş çok da istisnai şeyler değil bunlar, birçok insan yaşıyor böyle şeyleri bu ülkede… Daha da kötüleri yaşanıyor, gazetelerin, TV kanallarının arşivleri böyle haberlerle dolu… Burada arka arkaya sıralamanın anlamı yok, anlamak isteyen için her şey ortada. Bu örneği meselenin insani boyutunun bile nasıl görmezden gelinebildiğini göstermek için verdim. Benim için gerçekten kahırlı bir örnek bu! Bir anneyi, oğlunun mürüvvetini görmekten mahrum edebilecek bir zihniyet nasıl bir zihniyettir. Çuval dolusu iddia (Hadi belge demeyelim) ortaya döküldüğünde kimsenin neden “Yok canım, olur mu öyle şey!” demediğini anlamak için esaslı bir muhasebe yapması gerekmiyor mu birilerinin artık!