Bu fatura ödemekle bitmiyor

Türkiye inanılmaz bir ülke. Başkaları ne yaparsa biz çıkıp tersini yapabiliyoruz. Biz güçlüyüz, büyüğüz ama halkımızı da bu güç karşısında eziyoruz. Bizim kafa yapımız biraz farklı.

Nerede bir Baba veya Ana durumu görsem eskiden beri şüphelenip dururum. Öz ana ve babanın tabii ki bu şüphede yeri yoktur. Ben manevi ana babalardan bahsediyorum. Hele bir de topluma mal olmuş analıklar-babalıklar varsa şüphem kat be kat artıyor.

Bugün Yeni Şafak Gazetesi''nde çok önemli bir haber var. Bu haberi herkesin okuyup ders alması gerekiyor. TGSD (Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği) Başkanı Ahmet Nakkaş kanayan yaramıza parmak bastı. Ne güzel de oturmuş sıkıntılarımızla baş başa iken tuttu "STA''lar sanayimizi çökertiyor" deyiverdi Ahmet Nakkaş.

Al başına bela ve sıkıntıyı. Bunca yıldır ne güzel gidiyorduk da dün ne oldu? Birden STA''lar bizi çökertiyor diye laf edildi.

Önce STA nedir diye kısaca bahsedelim. Ülkelerin kendi arasında imzaladığı gibi Avrupa Birliği de bazı ülkelerle serbest ticaret anlaşması imzalayabiliyor. Mesela Türkiye yakın bir ülke ile karşılıklı gümrükleri kaldırıp serbest ticaret oluşturabilir. Veya bir ülke ile sadece bir mal grubunda serbest ticarete karşılıklı geçilebilir. Her şey karşılıklı anlaşmaya bağlıdır.

Ama AB ile durumumuz böyle değil.

AB, örneğin Meksika ile Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalayınca, bu anlaşma uyarınca Meksika AB üyesi tüm ülkelerle serbest ticaret (karşılıklı gümrüksüz) yapma hakkı elde ediyor. Türkiye ise AB ile Gümrük Birliğine tabi olduğundan Meksika ile gümrüksüz ticarete tabii oluyor.

Ama burada bir fark var. Meksika eğer kabul etmez ve Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşmasını (STA) onaylamaz ise durum değişiyor. Türkiye Meksika''dan mal gelirken STA çerçevesinde gümrüklerini açmak zorundadır. Oysa Meksika''ya mal yolladığımızda Meksika çatır çatır gümrük vergisi uyguluyor. AB üyesi olmadan Gümrük Birliğine geçmenin faturası da bu şekilde ortaya çıkıyor.

Biz mal alırken vergi alamıyoruz ama mal satarken bizim mallardan vergi kesiyorlar. Vergili mal sattığımız için de vergi oranı kadar bizim ürünler o ülkelerde daha pahalı oluyor. Ve daha az mal satabiliyoruz.

İKMİB (İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçı Birlikleri) Başkanı Murat Akyüz bu durumu şöyle izah ediyor: "AB''nin yeni üye ülkeleri bile STA''ya geçmek için geçiş süresi olarak 5 yıl isterken, Türkiye AB üyesi olmadan Gümrük Birliğine geçerek STA''ları kabul etti. Meksika ile karşılıklı en fazla mal alıp sattığımız alan motorlu taşıt araçları yan ürünleridir. Ama Meksika bize gümrüksüz bu malları satarken, bizim ürünlerden yüzde 15 gümrük vergisi kesiyor. Kısaca aynı malı Türkiye yüzde 15 daha maliyetli satmak zorunda kalıyor. Bu maliyet farkı ise ticarette büyük dezavantaj yaşatıyor."

TGSD Başkanı, İKMİB Başkanı aynı noktaya dikkat çekiyor. Hatta bu konuda ihracatçı birliklerin nerede ise hepsinden aynı şikâyetler geliyor. O zaman insanın aklına komplo teorisi geliyor ya da akılsız baş cezası geliyor. Bu zararı 1996 yılında kimse düşünmedi mi? Böyle bir Gümrük Birliği anlaşmasını kim nasıl imzalar?

Geçmişimiz ile yüzleşmek zorunda olduğumuzu çok sık söylüyorum. Çünkü yakın geçmişimizin bazı uygulamaları ülkemizin geleceğini ipotek altına alabilecek izler taşıyor. Erken emeklilik ile yıllardır açık veren genç Türkiye''nin temeli de bu yıllarda atılmıştı. Kamu ve özel bankaların batmaya giden yoları bu yıllarda atılmıştı. Mesleki eğitimin bitirilmesi ardından geldi. Uzun yıllar yüksek fiyattan elektrik alım sözleşmeleri ışıkların kapatıldığı 28 Şubat süreci döneminde geldi.

Şu anda en ucuz ve basit üretim maalesef komplo teorileri oluvermiştir. Türkiye''nin 90''lı yılları analarla-babalarla geleceği aydınlatandan ziyade, karartan kararların imzalanması ile geçmiştir. 90''lı yılların faturası bir kere ödemekle bitmiyor; her yıl, her an, sürekli ödenecek faturalar oluşturulmuş.