Durum nedir?

Bu sorunun anlamlı ve anlaşılır olabilmesi için, soruyu soran kimseyle soruya cevap verecek kimse arasında önceden bilinen, kabul edilen birtakım bilgilerin, birtakım verilerin var olması gerekir.

Durum nedir doktor bey?

Hasta yakınının meraklı gözlerle, kaygıyla umut arasında titreyen bir sesle sorduğu bu soruya doktor, en doğru karşılığı verebilmek istiyorsa eğer, kesin tanı için vaktin henüz erken olduğunu, ''durum''u açıklığa kavuşturabilmek için tahlil sonuçlarını beklemek gerektiğini söyleyecektir.

Durum nedir sayın başkan?

Ülke gündemine giren yeni olayların seçmen davranışlarını nasıl etkilediğini ölçmek amacıyla yaptırılan taze bir anketin sonuçlarını inceleyen sayın başkan, bu soruya doğru cevap verebilmek için, önündeki sayıları bir önceki anketin sayılarıyla karşılaştırmak, böylece eski durumla yeni durum arasındaki farkı belirlemek zorundadır.

Aslında ne bireylerin hayatında sınırları çizilmiş bir ''durum'' değişmeden durmaktadır, ne de toplumların hayatında. Durumlar çeşitli nedenlerle sık sık değişmekte, ortaya yeni durumlar çıkmakta ve ilgililer ''son durum''a ilişkin doğru bilgiler alabilmek için çabalamaktadır. Bir süre sonra ''son durum''un da değiştiği, ''yeni durum''un yeni önlemlere, yeni eylemlere neden olduğu anlaşılmaktadır. Yeni durumu öğrenemeyen, algılayamayan, ona uyum sağlayamayan kişiler ya da çevreler, uyumuş olmanın bedelini ödemekten kurtulamazlar.

Dünyanın genel durumu, ülkelerin özel durumlarını; bir ülkenin genel durumu, o ülkedeki kurumların ve kişilerin özel durumlarını; bir kurumun veya ailenin genel durumu, o kurumun veya ailenin üyelerinin özel durumlarını etkilemekte, hattâ belirlemektedir. Ancak bu, tek yanlı bir etkileme, tek yönlü bir belirleme olmamaktadır. Kendine özgü bir duruşu olan, hiçbir durum karşısında duruşundan ödün vermeyeceğini herkese hissettiren bir kişi, bir kurum, bir ülke; çevresindeki kişilerin, kurumların, ülkelerin kendi durumlarını gözden geçirmelerine, bu duruşa uyum sağlama çabasına girmelerine yol açabilmektedir.

Bir de ''insanlık durumu'' var. İnsanlık durumu; yani bizi hem yeryüzünün öteki yaratıklarıyla birleştiren, hem de onlardan ayıran niteliklerimiz. Bu, bir yanıyla zaaflarımızı içermekle birlikte, aslında tanrısal-doğal erdemlerimizi kapsayan temel durum olmalı. Çeşitli düzeylerde, çeşitli alanlarda kafa patlattığımız, yorumlar yaptığımız, çözümler aradığımız, değişmeleriyle başımızı döndüren bin bir ''durum'', yazık ki çoğumuzu bu temel durumdan, insanlık durumundan uzaklaştırıyor. Her durumda, duruşunu, insanlık durumuyla uyumlu kılmaya özen gösteren tutumlar, gerçekten saygıya ve övgüye lâyık tutumlar olacaktır. Bu bireyler için de böyledir, kurumlar için de, ülkeler için de.

"Bi durum mu var abi?" sorusunun cevabı "İnsanlık durumu kaybolmuş" olmasın!