Süt gününde Sütdili

21 Mayıs Pazar günü, bakkalımız gazetelerle birlikte bir paket de süt tutuşturdu elime. "Bu ne?" dedim. "Falan gazete veriyor" dedi. Çağdaş yaşamın, reklamcılığın getirdiği "promosyon, eşantiyon, tanıtım" türünden bir şey mi sayacağız bu sütü şimdi? Bu modern uygulamayı, yediğine içtiğine dikkat etmeye çalışan kursağına haram lokma girmemesine özen gösteren bir Müslüman nasıl karşılamalı? Filan şirketin gönderdiği bir "hediye" canım, helâldir, âfiyetle iç! Adam, belki ileride müşterisi olursun diye sana bir ikramda bulunuyor, ne kötülük var bunda?

Kutunun "çileksüt" içerdiğini okuyup küçük kızıma, içer misin, diyorum. İçmem, diyor. Çilekli sütü sevmezmiş. Annesinden öğrendiğime göre, sade pastörize sütü bile "beslenme" listesinde bulunmasına rağmen içmiyormuş. Bu çocuğun cılızlığı sebepsiz değil!

Gazeteleri karıştırırken 21 Mayıs''ın Dünya Süt Günü olduğunu öğreniyorum. Çeşitli süt üreticilerinin reklamlarına bakıyorum. Bir paketleme şirketinin yarım sayfalık tanıtım duyurusundan "Türkiye süt tüketiminde Avrupa sonuncusuymuş," bilgisini ediniyorum. Kişi başına yıllık süt tüketiminde 139 litre ile Avrupa birincisi olan Finlandiya''yı 108 litreyle İspanya izliyor. Türkiye ise 6 litreyle sonuncu durumda. Bu bilgilerin altını kaşlarını çatmış, haşin bakışlı bir oğlan büstü süslüyor. (Giyinik olunca ''büst'' denmez mi yoksa?) Duyurunun en altında, küçük puntolu harflerle de olsa, bu sayıların "işlenmiş ve ambalajlanmış süt tüketimini" gösterdiğine ilişkin bir not var. Bu notu koymanın kutlanacak bir dürüstlük olduğunu düşünüyorum. Çünkü çok zaman bize alanı, kapsamı, zamanı, koşulları göz ardı edilerek bir yığın "bilgi" gerçeğin tümüymüş gibi yutturuluyor. Bu 6 litrenin içinde, kapımıza gelen sütçüden aldığımız süt bulunmuyor yani. Çocukluğumun süt, kaymak, yoğurt, turfan, ayran, tarhana şölenleri; sığıra katılan ineğimiz, bazen ineklerimiz danalarımız, yapma yapılan mayıslar çok uzaklarda kalmış olsa da, mera olarak kullanılan otlaklar çok katlı yapılarla dolmuş olsa da paketlenmemiş taze süt bulma imkânı henüz yaşıyor. Ama sütlü çorba da, bizim kısaca ''sütlü'' dediğimiz sütlaç da eskiden olduğu kadar yer almıyor soframızda.

Efendimiz''in sütü sevdiğini, süte ''bereket'' dediğini, kimi develerin sütünün ''şifa'' olduğunu bildirdiğini hatırlıyorum. "Sütten çıkmış ak kaşık"ın temizliğini düşünüyorum. Birden aklıma Süleyman Sahra''nın Sütdili adlı şiir kitabı düşüyor. Hece Yayınları''nın bir yıl önce çıkardığı o kitabı üstünkörü okuyup geçtiğim için kendime kızıyorum. Hiç şiir üstünkörü okunur mu, okunabilir mi? Kalkıp kitabı alıyorum, ilk şiirin adı Son. Tedirginlik, telâş, ironi... Bir dizenin altını çiziyorum: "Gözyaşı yasaksa yağmur da mı yağmaz bu kente." Bir soru mu bu, öngörü mü? Bir dizenin daha altını çiziyorum: "Demek hep özlem var. Hiç ayrılmayan bir konuk gibi burda." Evet, diyorum, öyle! Sonra ikinci şiiri okuyorum. Bir bölümünü sizinle paylaşmak istiyorum: "Sonunda ''Kalp Kalbi bulur''.

Umarım anlıyorsunuz. Ansiklopedilerin ''İletişim Kurbanları'' maddesinde yer almıyacağımdan emin olmak istiyorum."

Bu arada çileksütü buzdolabından çıkarıp bu yazıyı yazarken içmiş durumdayım. Bismillâh, elhamdülillâh tamam da sütü veren şirkete, dağıtan gazeteye dua etmek, "Allah razı olsun" demek bir türlü içimden gelmiyor. Onların böyle bir beklentisi var mı, yok mu, ayrı konu. Önemli olan benim ne yaptığım, ne yapacağım! Ne yaptım ben, ne yapmalıydım, ne yapmalıyım?

Belli ki Süleyman Sahra da yardımcı olamayacak bana. Bakın ne demiş: "Herşeyi açıklamak gerekiyor: ''Şeytan ayrıntıda gizlidir''./Hep aynı hiçe çarpıyorum: Ya hep ya hiç!" Hele şu son dize, bir kelime oyunundan ibaret olmasa gerek.