Temizlik seferberliği başlatmalıyız

On gün içinde iki sehayat yaptık. Şehirlerin arasında yolculuk ettik. Dağlara çıktık, ovalara indik, dere boylarında yürüdük. Külliye’den ücra ve tenha dağ köylerine kadar.

Notlarıma bakıyorum. Çoğu temizlik, daha doğrusu kirlilik üzerine. Ülkemizin toprakları ve suları hızlı bir şekilde kirleniyor, kirletiliyor. Türkiye adeta açık hava çöplüğüne dönüşüyor. Bâkir ve temiz yerler azalıyor.

Kapıorman dağlarının Kılıçkaya zirvesine grayderle yol açmışlar. Ne gereği var? Yangın yolu desek değil.

Bin dört yüz rakımlı Davlumbaz yaylasında, bir alıç ağacının altında içki şişeleri gördük. Meyvesinden biraz toplayacaktık, vazgeçtik. Bu şişe ve kutulardan her yerde var. İstanbul’un su ihtiyacının bir kısmını karşılayan Alibeyköy barajını görünce gözlerime inanamamıştım. Kıyılarda içmiş ve şişeleri çoğunlukla suya atmışlar. Bu kötülüğe itiraz ettiğimiz zaman laiklik karşıtı olmuyoruz.

Bereketli ovalardan geçiyoruz. Araçlardan atılan pet şişeler ve rüzgârın getirdiği poşetler tarlaları istila etmiş, ediyor. Hayvancılık yapılan yaylalara çıkıyoruz. Her yer cam kırığı dolu. Bunun sonuçlarını neredeyse herkes bilir. Bu durumlar, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın dikkatini niçin çekmez?

Son yıllarda maddî imkânlar arttı, ulaşım hızlandı. Sosyal medya, birbirine benzeyenleri buluşturdu. Kampçılık ve günübirlik geziler yaygınlaştı. Bir güzellik buluyor, paylaşıyor ve insanları oraya çekiyorsunuz.

İstediğiniz her yere kamp kurabiliyorsunuz. Tatlı su kaynaklarının yanına, koruma alanlarına veya millî parklara. Mesela Bolu ilimizin sınırları içinde kalan ve benzeri bulunmayan Sülüklügöl’de tam bir çevre felâketi yaşanıyor. Dileyen dilediği yere ateş yakabiliyor. Sarıçam ormanı çöplüğe dönüşmüş durumda. Buraları kim koruyacak, temizleyecek? Orman Genel Müdürlüğü’ne mensup birkaç görevliyle olacak iş midir bu?

Cadde ve sokakların temiz tutulmasıyla ilgili bir diyeceğimiz yok. Belediyelerin temizlik birimleri, en azından haftanın bir günü ve planlı bir biçimde, sınırları içinde bulunan yayla, orman, ova, köy gibi yerlere de gitmelidir. Mıntıka temizliği yaparcasına. Bu hizmete gönüllüler de eşlik edebilmelidir.

Göynük ilçesi hakkında olumlu bir yazı kaleme almıştık. Hâlâ aynı fikirdeyiz. Böylesi iyi korunmuş bir beldemizin beş yüz metre ötesine açık çöplük kurulmuş. Hem pis koku yayıyor, hem de rüzgârla birlikte çöpler her yere dağılıyor. Vaziyet, bu güzelliğe ve hassasiyete yakışıyor mu? Elbette yakışmıyor.

Tanıdığımız veya tanımadığımız insanların yanı sıra bir gün döneceğimiz toprak da bize emanettir. O toprağın üstünde ve içinde yaşayan her şey.

Emine Erdoğan Hanım, birkaç gün önce ‘sıfır atık projesi’ başlattı. Destekliyor ve kendisini kutluyoruz. Sözünü ettiğimiz ve etmediğimiz bütün kurumlarla birlikte topyekûn temizlik seferberliği de başlatmalıyız.

Dile getirdiğimiz sıkıntılar, sıkı kontroller ve cezaî işlemlerle çözülemez. Devletin gücünden ziyade yaygın imkânları kullanılmalıdır. Burada devlet babaya değil, devlet anaya ihtiyacımız var. Emine Erdoğan Hanım’ın bu adımı atması onun için mühimdir.

Öğrencilerden evvel belediye başkanlarına çevre ve temizlik semineri verilmeli. Misal: Her gün temizlenen Beyazıt semti İstanbul’dadır da ağır bir çevre tahribatına maruz kalan Tayakadın köyü nerededir? Birinin temizliğinden kendini sorumlu hisseden diğerinin temizliğinden niye hissetmez? İkisi de aynı şehrin parçası oysa.

Devam etmek şartıyla bitirelim: Temizlik imandandır. Bu hüküm yalnızca vücut ve niyetle mi ilgilidir? Kendimizi temizliyor fakat etrafımızı kirletiyoruz. Nedir bu?