İhtiyacımız olan bir uygulama: "Güncellemek"

Genelkurmay Başkanlığı''nın internet sitesinde yer alan meşhur “27 Nisan muhtırası” nihayet kaldırılmış. Pek çok insanın ve çevrenin haklı olarak “Hâlâ orada duruyor” diye eleştirdiği bu durum söz konusu sitenin “güncellenmesi” sonucu yok olmuş. Yeni durumu açıklayan duyuru şöyle: “Genelkurmay internet sitesi güncellenerek kamuoyunun kullanımına sunulmuştur.”

“Güncellemek”, yerinde ve anlamlı bir terim doğrusu. Aslına bakacak olursanız, ortadan kaldırılan muhtıranın siteye giriş tarihi “güncelleme”yi gerektirecek derecede eski bir tarih taşımıyordu. Şunun şurasında 2007 yılının Nisan ayından söz ediyoruz. Demek ki ülkedeki asker-sivil ilişkilerinin yeni halinin gücü buraya kadar ulaştı. Ülkedeki demokrasi açısından sevinilecek bir durum tabii ki… Darısı diğer “güncellemeler”in başına. Her şeyden önce de 30 yıldır bir türlü güncellenemeyen 82 Anayasası''nın başına. Şunu da unutmayalım: Türkiye Cumhuriyeti mevzuatında “güncellenecek” o kadar kanun, yönetmelik, tüzük var ki, saymakla bitmez. Hem de içlerinden bazılarının doğum tarihi 27 Nisan 2007''nin çok öncelerine, geçen yüzyılın ilk on yıllarına kadar bile uzanıyor.

Genelkurmay''ın duyurusunda yer alan “güncelleme” tam da arayıp da bulamadığımız bir terim. Bu terimi sadece muhtıra ve mevzuat sınırları içinde de düşünmememiz gerekiyor, çünkü “güncellenme”yi bekleyen pek çok alan var. Başta eğitim ve adalet dünyası, kültür hayatı, tabii ki medya ve çok tabii ki “siyasi partiler”, hemen hepsi “güncellenme”yi bekliyor. Şöyle aklı başında bir “sol”, şöyle liberalizmin siyasi yönünü de daha bir içselleştirmiş bir “sağ”a ulaşabilmemiz için de “güncelleşme” şart değil mi?

Başbakan''ın önceki arife gününden bir gün önceki iftarda açıkladığı “cemaat vakıfları”nın 1936 tarihli kararnameyle el koyulan mallarının iade edilmesini sağlayan kararname de iyi bir “güncelleme” örneği. Geç kalınmış olsa da, gayrimüslim vatandaşları “eşitlik ilkesi” dairesi içine alan çok yerinde bir kararname bu.

Bakalım bu “güncelleme” örneği hak ettiği ilgiyi ve iltifatı toplumda ve medyada görecek mi? Bu soruyu şunun için hatırlatıyorum: Dün ülkenin “en büyük” gazetesini (“Ege baskısı” olduğunu söyleyeyim de “polemik” çıkmasın!) elime aldığımda bu büyük “güncelleme” hamlesiyle ilgili tek bir bilgi bulamadım. Daha sonra bazı gazetelerin internet sayfalarını ziyaret ettim. Hayret, bazı gazeteler de bu büyük hamleden söz etmiyordu. “En büyük” gazete gibi Milliyet''in sayfasında da yer almıyordu bu haber ve bilgiler. Bu sayfalarda sıralanan “manşetler”de aradığınız her şey vardı; “Türkler Amerika''yı şoke etti”''den “ ''Ben böyle federasyonun''”a kadar “heyecan uyandırıcı” hemen her şey. Hayret, Başbakan''ın bizzat iftar yemeğinde açıkladığı vakıflara ilişkin bu güzel haberi, “Vakıflar” denilence akla gelmemesi imkansız olan bir başka büyük gazetede de “manşetler” arasında yer bulamamıştı.

Demek ki, toplumu etkilemek, sırasında yönlendirmek gibi temel amaçlara sahip olan medyanın bu bölümü, ülkede “eşitlik ilkesi”nin hatırlanması açısından büyük önemi haiz olan bu gelişmeyi pek da ciddiye almıyordu. “Eşitlik ilkesi”nin hatırlanması: Kendini demokrasi olarak takdim eden bir sistemde bu ilkenin yol alması da haberden sayılmıyor ise daha ne diyelim?

Başbakan''ın iftarda müjdelediği kararnamenin uygulaması bakalım nasıl olacak? Çünkü “cemaatlere yapılacak iade ile ilgili son karar Vakıflar Meclisi''nde verilecek”miş. Bu Meclis, 15 üyeden oluşuyor, başkanı Vakıflar Genel Müdürü.

“Nasıl olacak?” diye soruyorum, çünkü Vakıflar Genel Müdürü''nün bir gazetede karşılaştığım şu açıklaması insana ister istemez bu soruyu sorduruyor: “Yeni uygulama ile devlet kazançlı çıkacak. Gayrimenkullerin değerinin ödeneceği rayiç bedel, AİHM''den gelen tazminatların 5''te biri oranında.”

Soruyu sormakta haksız mıyım? Kararname çerçevesindeki yeni uygulamanın amacı bu işten “devleti kazançlı çıkarmak” mıdır? AİHM''den peş peşe gelmeye başlayan tazminatlardan kaçmak için midir?

Bu sorunun cevabını -sizi bilmem ama- ben takip edeceğim.

Kararname ile ilgili içinde soru barındıran ikinci gözlemim, Vakıflar Meclisi''nin “azınlık vakıfları” kontenjanından üyesi olan Laki Vingas''ın bir açıklamasına ilişkin. Vingas, açıklamasını (haber içinde) şu sözlerle bitiriyor: “2008''de çıkarılan yasanın ardından yaklaşık 150-200 taşınmazın iade edildiğini, bu düzenlemeyle de yaklaşık 40-50 mezarlığın mülkiyetinin cemaatlere geçeceğini anlatan Vingas, bu mezarlıkların büyük çoğunluğunun İstanbul''da ve çok değerli araziler olduğunu ifade etti.”

Şimdi gel de “pirelenme”! Yoksa söz konusu 40-50 mezarlık söz konusu kararname ile “arazi” niteliği mi kazanıyor?

Doğru anlamıyorumdur umarım; Yoksa bu kararname ile İstanbul''da kulağınıza sıkça takılan “Şehrin içinde mezarlık mı olurmuş, nedir bu dönümlerce mezarlık?” şikayeti de mi ortadan kaldırılacak? Yanılıyorumdur mutlaka; cumhuriyetin yüzüncü yılında bu alanları da AVM''ler doldurmayacak herhalde… Ama bakın öte yandan Vingas, basbayağı “çok değerli araziler” diyor.