"Üye tamsayısı" şimdiden 549

367 meselesi açıldığında özellikle dikkat çekmeye çalışmıştım. TBMM “üye tamsayısı”nın hesaplanması bayağı problemlidir.

Biliyorsunuz; TBMM İçtüzüğü, 2. maddesinde “Üye tamsayısı beşyüzellidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması üye tamsayısını değiştirmez” denerek konu karara bağlanmış bulunmaktadır.

İçtüzüğün dayattığı bu hesaplama tarzı, takdir edersiniz ki, birçok problem barındırmaktadır.

“Üye tamsayısı”nın sırasında (367 meselesinde olduğu gibi) son derece önemli olan hesaplanma tarzı, seçilen milletvekillerinin istifa ya da vefat dolayısıyla Genel Kurul''u terketmelerini hiç dikkate almamakta, bu üyelerin -kendileri olmasa da- hatıralarının Meclis çatısı altında bulunmasını yeterli saymaktadır.

Bana sorarsanız, bu hesap yanlıştır.

Alın mesela kapanmasına birkaç gün kalan şimdiki yasama döneminde TBMM üye “tam sayısını”nı. İki istifa ve iki (üç?) vefat olmasına rağmen, üye tamsayısı hâlâ 550''dir.

Söz konusu milletvekilleri bir biçimde artık Meclis çatısı altında olmamalarına rağmen, içtüzüğe göre hâlâ 550''nin içindedirler.

Bu bahsi yeniden açmamın nedeni, tahmin ettiğiniz gibi, MHP listesinden İstanbul milletvekili seçilen Mehmet Cihat Özönder''in henüz mazbatasını alamadan trafik kazasında hayatını kaybetmesiyle ortaya çıkan ve kısa sürede karara bağlanan tartışmalı durumdur.

MHP Genel Merkezi, milletvekili seçilen arkadaşlarının henüz mazbatasını almadığından ve dolayısıyla yemin etmediğinden hareketle, aday listesinde Özönder''in bir altında yer alan adaylarının seçilmiş olması gerektiğini ileri sürüp Yüksek Seçik Kurulu''na (YSK) başvuruda bulundular.

Ortaya çıkan tartışmalı durum birçok açıdan önemliydi. Bir kere her şeyden önce şu soru: Milletvekilliği ne zaman başlıyordu?

Seçim sonuçlarının ilanıyla mı, mazbatanın teslim alınmasıyla mı, yoksa milletvekili yemininin yerine getirilmesiyle mi?

Ayrıca Özönder''in bu beklenmedik ölümü şu soruyu da akla getiriyordu: Özönder''in eş ve çocukları eş ve babalarının vefatı sonrasında milletvekillerinin eş ve çocuklarına tanınan haklarından yararlanabilecek miydi?

YSK''nın kararı gecikmedi. YSK Başkan Vekili, yeni Meclis''in 549 üye ile açılacağını ilan etti. Özönder, mazbatasını alamamış ve yemin edememiş olsa da “milletvekili seçilmiş” sayılıyordu. Çünkü, söz konusu vefat oy verme günü saat 17.00''den önce gerçekleşmemişti.

YSK Başkan Vekili''nin bir gazetecinin sorusu üzerine yaptığı şu açıklama da dikkat çekiciydi: “O milletvekili seçildi; ama milletvekilliği statüsü apayrı bir konu.”

Demek ki “milletvekili seçilme” ve “milletvekili statüsü kazanma” işlemleri birbirinden ayrı şeylerdi. Dolayısıyla da, Özönder, bu konuda statü kazanmamış olsa da seçildiğine göre, başka bir aday onun yerini dolduramazdı.

Peki seçilmiş milletvekili “milletvekili statüsünü” ne zaman kazanır? YSK Başkan Vekili bu konuda bilgi vermedi. Ama sizi bilmem ama ben bu sorunun cevabını merak ediyorum doğrusu. “Seçilmiş ve statü kazanmamış” bir ara durum söz konusu. Bu statü mazbata ile mi, yoksa yemin ile mi, yoksa ikisi birden olunca mı kazanılıyor, doğrusu merak ediyorum.

(Yeri gelmişken hatırlatayım: Bu konuları Merve Kavakçı''nın başına gelenler -getirilenler dolayısıyla da merak etmiştim.)

Şimdi de Özönder''in vefatıyla ortaya çıkan ve kimi ne derece ikna ettiği bilinmeyen bir kararla kapanan tartışmanın benzerlerinin bir daha yaşanmamasını sağlayacak, dünyanın bilip de bizim kayıtsız kaldığımız bir uygulamayı hatırlatayım:

Bu uygulama “yedek-vekil milletvekili” sistemidir. Bu “yedek-vekil milletvekilleri” birçok ülkede olduğu gibi (Fransa''da buna “suppleant” diyorlar) “asiller”ile birlikte seçilecek ve onların ölümü durumunda da Meclis''e gireceklerdir.

Görüyorsunuz, her şeyin çaresi var...

Böylece hem bizde olduğu gibi hiçbir hesaba uymayan “üye tamsayısı hesabı” problemi ortadan kalkacak, hem de vefat eden milletvekillerinin yeri hemen doldurulacağı işin temsil yönüne ilişkin sorunlar da yaşanmayacaktır.

Ne kolaylaştırıcı bir yöntem... Her milletvekili adayı yanına “yedeğini” alarak meydana çıksın... Ama biz nedense bu bildik uygulamaya bir türlü geçmiyoruz. Milletvekillerini “ölümsüz” mü görüyoruz nedir....