ISO 500’den yansıyanlar ve KGF

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) her yıl düzenli olarak yayınladığı “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” 2018 yılı araştırmasının bu yılki sonuçları açıklandı. Araştırma sonuçları Türkiye sanayisine ilişkin kapsamlı bir veri seti sağlıyor.

İSO’nun bu yılki araştırma sonuçlarına göre 56 şirketin ilk kez İSO 500 arasına katılmasıyla birlikte listenin yüzde 11’i yenilenmiş oldu. Öte yandan 2017’de listede olmayan 79 şirket 2018’de ilk 500’e girmiş. Listeye ilk kez giren 56 şirketin 43’ü İSO’nun ikinci 500 listesinden yükselirken 13 şirket ise daha önce ilk 1000’de yer almayan şirketlerden oluşuyor.

Gelelim işletmelerin performanslarına. 2018 yılında üretimden satışlar cirosuyla listeye girebilmenin alt limiti 309 milyon TL’den 414 milyon TL’ye yükselmiş. 2017’de 652,7 milyar TL olan üretimden net satışlar 2018’de 878 milyar TL olmuş. Buradaki artış oranı yüzde 34,5 gibi oldukça yüksek bir seviye.

İSO 500’ün toplam faaliyet karı ise bir önceki yıla oranla yüzde 52,7 artışla 107,8 milyar TL olmuş. Ayrıca işletmelerin faiz, amortisman ve vergi öncesi karları da yüzde 48’lik bir artışla 140,2 milyar TL’ye yükselmiş. Öte yandan İSO 500’ün mali borçları yüzde 35,3 artarak 328,6 milyar TL’ye çıkmış. Finansmanda özkaynakların payı yüzde 33 olurken borçların payı yüzde 67 olarak gerçekleşmiş. Bu borçların vade dağılımına bakarsak kısa vadeli borçlardaki artışın yüzde 46,3 ile 149 milyar TL’ye yükseldiğini görüyoruz. Hal böyle olunca da kısa vadeli borçların toplam mali borçlar içindeki oranı yüzde 45,3’e yükselmiş. Kar eden kuruluş sayısı ise 422’den 382’e düşmüş.

Aslına bakarsanız içinde spekülatif kur ataklarının da olduğu 2018 gibi hiç hatırlamak istemeyeceğimiz bir yıl için oldukça iyi kabul edilebilecek bir İSO 500 performansı söz konusu. İSO 500’ün içerideki ve dışarıdaki pek çok olumsuzluğa rağmen, faaliyet karı oranını yüzde 9,6’dan 10,9’a yükseltmesi ve ihracatını yüzde 11,3 artırması tartışmasız oldukça önemli bir başarıya işaret ediyor.

Yukarıda kısaca İSO 500’ün 2018 yılı için özetini çıkarmaya çalıştım. Ama özetin özeti ne diye sorarsanız orası İSO Başkanı Erdal Bahçıvan’ın konuşmasında gizli. Bahçıvan; “Türkiye’nin tekrar makul faiz maliyetlerine dönmesi ve sanayinin kendisini fonlama yönteminin kökünden değişmesi gerekiyor.” diyor. Yani konu dönüp dolaşıp finansman maliyetlerine geliyor. Daha düşük faizle, daha uzun vadeli ve kolay bir şekilde finansmana erişim konusunun öncelikli alanlardan birisi olması gerekiyor. Zira İSO 500’de 2018 yılında faaliyet karının yüzde 89’u finansman giderlerine gitmiş. Geçen sene bu oran yüzde 49,8’di.

Daha düşük faizle, daha uzun vadeli ve kolay bir şekilde finansmana erişim denilince akla ilk gelen yerin KGF olduğunu artık biliyoruz. Daha önce de bu köşede Merkez Bankası’nın bir araştırmasında da tespit ettiği üzere KGF kefaletleri ile kullandırılan kredilerin; vadelerin uzamasını ve faizlerin düşmesini sağladığını detayları ile anlatmıştım. Finansmana erişim açısından önemli bir finansal mühendislik olan KGF uygulamalarının Türkiye ekonomisi üzerindeki olumlu etkilerini geçtiğim yıllarda makro ekonomik verilerde görmüştük. Bu bakımdan KGF paketlerini yakından takip ediyoruz.

Hafta başında KGF “KGF Destek Kredisi Projesi” başlıklı yeni bir paketi hayata geçirdi. Geçtiğimiz dönemde KOBİ’lerin Rekabet Edebilirliği Programı kapsamında Avrupa Yatırım Fonu’ndan hibe olarak sağladığı fona olan ilgi çok yoğun olunca bu kez KGF kendi özkaynakları ile devreye girmiş durumda. KOBİ’lerin yararlanabileceği 500 bin TL üst limitli 12 ay ödemesiz, 36-60 ay arası vadeli kefalet programı hali hazırda 14 bankada kullanıma hazır durumda. KGF’nin söz konusu kredilerdeki kefalet oranı yüzde 80 gibi oldukça iyi bir oran olarak belirlenmiş.