En önce yapılması gereken

Avrupa Birliği''ne giriş sürecinde Türk hukuk mevzuatının Birlik mevzuatına uyumlu hale getirilmesi, yapılması gereken önemli bir ev ödevi. Yasama organı kanunlarda Birlik yasaları istikametinde değişiklik yapmak mecburiyetinde. Bu maksatla bütün mevzuat gözden geçirilecek.

Uyum yasalarının çıkarılması hiç de o kadar kolay değil; uzun süre ciddi bir hazırlığı gerektiriyor. Ancak bu birliğe dahil olmayı arzu edenlerin çok önemli bir kısmında, özellikle insan hakları ve hukukun üstünlüğü alanında düzeltmelerin acilen yapılması beklentisi var. Çünkü bu alandaki gecikme hak ihlallerinin daha derinleşmesine, kökleşmesine, mağdurlar listesinin kabarmasına yol açıyor.

Söz gelimi büyük bir ihtimalle sizin bu yazıyı okuduğunuz gün, senelerce bürokrasinin en üst kademelerinde bulunmuş, milletvekilliği, bakanlık yapmış ve önemli hizmetlere imza atmış, hâlâ da atmakta olan ismiyle müsemma güzel insan Hasan Celal Güzel hapse girmiş olacak. Suçu ne sayın Güzel''in? Birçok siyasetçinin, aydının sütre gerisine çekildiği bir dönemde gerçekleri lafını hiç eğip bükmeden söylemesi. Uyum yasalarının çıkarılma aşamasında bir gün sıra Güzel''in mahkûm olduğu maddeye de gelecek. Ancak aylar, yıllar sonra sıranın 312. maddeye gelmesi neyi değiştirecek? Bu güzel ve gönlü memleket sevgisiyle yanan insanın hapis cezasıyla "ödüllendirilmesini" engelleyecek mi?

"İrtica" paranoyasına kurban verdiğimiz insanlar var. Başörtüsü mağdurlarından bahsediyorum. Bunların sayıları tahminlerin çok üzerinde. Sağolsun üniversitelerimiz mevzuatı çarpıtarak kanun ve yönetmeliklerde yer almayan bir disiplin suçu icat edip binlerce genç kızın üniversite hayallerini söndürdüler. Fakültelerin ikinci, üçüncü hatta son sınıflarına kadar gelmiş, mezuniyetlerine sadece aylar kalmış nice insan ya okullarından uzaklaştırıldı veya dinî inançlarını koruma uğruna okullarını terkettiler. Kimi üniversitelerde öğrencilerin fakültelere girmesi önlenerek anayasada var olan öğrenim hakları ''babayasa''yla ellerinden alındı. Eğer uyum yasalarında bize özel bir "iyilik" düşünülmezse temel hak ve hürriyetleri, bu arada din ve vicdan hürriyetini ihlal eden maddeler de kaldırılacak veya var olan garantiler hayata geçirilecek (Biz söyleyenlerin yalancısıyız). Pekâla beş-altı sene sonra bu konuda iyileştirici düzenlemelerin yapılması, binlerce başörtüsü mağduru öğrencinin, okuma hevesleri bitmiş, bir kısmının okuma imkanı da kalmamış bu insanların mağduriyetini önleyecek mi?

Bir de Ezher ve benzeri üniversitelerden mezun olan mağdurların durumu var. Bunlar bu ülkelerle Türkiye arasındaki kültür anlaşmalarına dayanarak buralara gidip okumuşlar. Dönünce bir kısmı memur olmuş bir kısmı da akademik kariyere geçmek istemiş. Yüksek lisansa başlamışlar, büyük kısmı tamamlamış. Benim şahsen tanıdığım onlarcası doktora aşamasında. Mesela tam yeterlilik sınavı aşamasında Sosyal Bilimler Enstitüleri bunların talebeliklerini askıya almış. Bu ne demektir bilir misiniz? Bakın ben söyleyeyim, bu şu demektir: Bu aşamaya gelinceye kadar bu gençler en az dört sene daha okuyorlar. Yani ikinci bir fakülte bitirecek süreyi de bu uğurda harcıyorlar. Emsallerinin hayata atılıp para kazandıkları, yuva kurup mutluluk aradıkları bir dönemi de sırf ilim aşkına birkaç kuruşluk bursla yetinerek geçiriyorlar. Tam tezlerini yazmaya başlayacakları, öğretim üyesi olmaya adım atacakları son aşamada üniversitesi bunlara diyor ki "Sen aslında benim nazarımda üniversite mezunu bile değilsin, talebeliğini siliyorum."

Ben inanıyorum ki bu haksızlık da bir gün sona erecek, bu durum ilânihaye devam etmez. Ancak söyler misiniz on sene sonra, yapılan haksız muamelenin bu gençlerin artık okumaya geri dönemeyecekleri bir dönemde sona ermesinin ne yararı var?

Netice itibariyle diğer alanlardaki uyum yasaları biraz sonra da çıksa olabilir. Ancak insan hakkı ihlallerinin beklemeye tahammülü yok. Bu ayıbı kendi gayretimizle kaldıramadık, bari dış dinamiklerin zorlamasıyla bir an önce kaldıralım. Bir de geç kalmanın ayıbını taşımayalım.