Tarih tekerrür mü ediyor?

Fikirlerine katılırsınız katılmazsınız, o ayrı mesele. Ama şurası bir gerçek: Yargıtay Başkanı sistemin tıkandığını gören ve buna çareler arayan namuslu ve ülkeye karşı sorumluluk duygusu taşıyan bir aydın profili çiziyor. Üzerine çekeceği şimşekleri ve bunların yıpratıcılığını bilerek mevkiinin kendisine verdiği gücü kullanıyor ve ülke için, sistem için tehlike çanlarının çalmakta olduğunu haber veriyor. Ülkedeki hukuksuzluklara, demokrasi ayıplarına, hürriyetlerin kısıtlanmasının doğurduğu sonuçlara, yanlış laiklik uygulamalarına, 1930''lara saplanan Atatürkçülük anlayışının tehlikelerine dikkat çekiyor. Sayın Selçuk''un kaleme aldığı metin bu yönüyle Osmanlı devletinde XVII. yüzyıldan itibaren padişahın ve devlet adamlarının dikkatine sunulan ıslahat layıhalarına benziyor. Bu yönüyle Sami Selçuk''u çağdaş bir Koçi Bey veya Hasan Kafî-i Akhisarî yahut da Katip Çelebi sayabilirsiniz. Ve Sayın Selçuk bu ıslahat layıhasını devletin en yetkililerine bizzat okuyor.

Şimdi burada yapılması gereken nedir? Bu metindeki sorgulamayı dikkatle okumaktır. Yargıtay Başkanı''nın doğrularının ne ölçüde memleket gerçekleriyle çakıştığını tesbit etmektir. Bu yapıldığında görülecektir Sayın Selçuk''un doğruları büyük ölçüde ülke gerçekleriyle çakışıyor. Bu tespit doğruysa, bu konuda belli bir konsensüs oluşmuşsa ülkeyi yönetenlere bir görev ve sorumluluk daha düşüyor: O da ülkedeki sorunların üzerine akıl ve bilgiye dayanarak ısrarla yürümek. Bu yapılmıyor, bunun yerine hafiyecilik yapılıp Sami Selçuk''un daha önce Abant toplantısına katıldığı ön plana çıkarılıyor, konuşmanın kimler tarafından alkışlandığına, kimlerin özel olarak bu konuşmaya çağrıldığına dikkat çekiliyor.

Bu şunu ortaya koyuyor. Düzenin savunucuları, bunu düzenden yararlananlar diye de anlayabilirsiniz, mevcut yapıyı ve anlayışı sorgulamak istemiyorlar. Bunun getireceği değişiklerden korkuyorlar. Aslında 28 Şubat süreci öncesinde böyle bir sorgulama başlamıştı. 28 Şubat, bu süreci bıçak gibi kesmiştir. Bu sorgulamayı bugün yeniden cılız bir ses tonuyla yapmaya çalışanlar da ya irticacı ya da bölücü diye susturulmaktadırlar. İşte çıkışını tam da bu sırada yapan Sayın Selçuk''un konuşmasının bazı çevrelerde çok rahatsızlık yaratması Yargıtay Başkanı''na "irticacı" veya "bölücü" sıfatlarının çok kolay yapışmamasıdır. Sistemin içinden gelen, Yargıtay Başkanlığı''na kadar yükselen, Atatürkseverliği, laikliği sorgulanamayan bir insan şimdi onların bütün kutsallarının yanlış olduğunu büyük bir açık sözlülükle yüzlerine karşı söylüyor.

Osmanlı döneminin ıslahat layıhaları biraz probleme tümüyle doğru yaklaşılmadığından, biraz bir kısım aydınlar tarafından algılanan tehlikenin diğer bir kısım ulema ve yöneticiler tarafından geç farkedilmesinden, biraz da veya belki daha ziyade Osmanlı dışındaki şartların böyle bir yeniden doğuşu mümkün kılmamasıyla hedefine ulaşamamıştır. Günümüzün ıslahat layıhalarının böyle bir akıbeti doğurmasından ve tarihin tekerrür etmesinden doğrusu endişe etmekteyim. Üstelik bu sefer dışımızdaki şartların bütünüyle olumsuzluğu söz konusu da değil. Eğer tarih tekerrür ederse bizim kendimizi yenileyememizden, sistemi düzeltememizden edecek. Bu sebeple Osmanlı devletinde statükocu yöneticilerin ve aydınların üstlendiği vebalin daha büyüğünü günümüzde "laikçi" ve "Atatürkçü" geçinen kimi çevreler ve yöneticiler üstlenecekler.