Türk edebiyatının hocası

Beni, Ahmet Kabaklı''nın arkasından yazmaya, Fatma K. Barbarosoğlu hanımefendinin bugün "Kültür-Sanat" sayfasında okuyacağınız "Ölüm yazıları" başlıklı makalesi kışkırttı.

"Yaşınız henüz 50''yi geçmediyse" diyordu Barbarosoğlu, "Sevdiklerinizin arkasından ölüm yazıları yazmak ziyadesiyle güçtür. Çünkü kolaylıkla rahmetliyi anlatıyorum derken kendinizi anlatmaya başlayıverirsiniz. Çünkü siz biraz da gidenin arkaya bıraktığısınızdır."

Ne var ki, bu tür yazılarda "yapaylık" vehmediyor Barbarosoğlu, gidenin arkasından yazılanların "bak ben buradayım anlamına gelebilecek bir çiğliğe teşne olduğunu" söylüyor.

Doğrudur...

Beni, kendimi anlatmaktan alıkoyan/alıkoyacak nedir?

Bu, düpedüz "bak ben buradayım" anlamına gelebilecek çiğlik mi?

Ahmet Kabaklı için yazacağım yazı, büyük ölçüde kendimi anlatacağım yazı olacaktı. Belki de bu yüzden, Kabaklı merhumun bende uyandırdıklarını, düşünce dünyama kattıklarını "zamanında" yazamadım.

Kendimi anlatacaktım, evet.

Beş numaralı gaz lambasıyla aydınlatılmış odamızda, dizlerimi karnıma çekip sabahlara kadar kitap okuduğum, romanlarda hikayelerde "tebdil" yaşadığım çocukluk yıllarımı...

Biraz Paşazade İffet''tim...

Biraz Homongolos...

Biraz Zavallı Necdet...

O zamanlar evimize, Hayat mecmuası ve Tercüman gazetesi girerdi. Büyüklerimiz Ahmet Kabaklı ve Rauf Tamer''i okurdu. Ben siyah beyaz sepya fotoğrafları temaşa eder, o görüntülerin (fotoğrafların) arkasındaki gerçekliği, daha da önemlisi hayatı, o hayatın sunacağı imkanları düşünür, "taşraya yazgılı" olduğum için de fena halde kendimden utanırdım.

Ne yazık ki, Kabaklı''yı geç keşfedebildim.

Edebiyat ve kültür adamı olarak Kabaklı, ona karşı önyargılarla dolu olduğum ilkgençlik yıllarımda dünyama girdi.

Çoğu zaman "sağcı" diye burun kıvrılıp geçilen bir dergiyi, "Türk Edebiyatı" dergisini çıkarıyordu; kültür sorunlarını tartışan yazılar yazıyordu; Akif ve Yunus üzerine kitaplar yazmıştı; yine "Türk Edebiyatı" adını verdiği üç ciltlik ansiklopedik bir çalışmaya imza atmıştı; ve gizli bir şairdi...

O üç ciltlik "devasa" çalışma, ona ilişkin önyargılarımın yıkılmasına neden oldu.

Hoca, hiçbir rahatsızlık duymadan, hiçbir komplekse kapılmadan, kitabında sol cenahın şair ve yazarlarına da yer veriyor, birçoğu için bugün bile tazeleğini ve geçerliliğini koruyan değerlendirmeler yapıyordu.

Ben, örneğin, "Üç Kemaller"in (Kemal Tahir, Yaşar Kemal, Orhan Kemal) tadına, Kabaklı''yı okuduktan sonra vardım.

İsmet Özel''i bile, ilk, Kabaklı''da keşfettim.

İkinci Yeni''yi...

Avangard edebiyatı...

Yıllar sonra hocayla tanıştığımızda bunu anlattım.

Sonra, gençliğimde kendisine karşı önyargılarla dolu olduğumu, ama artık böyle düşünmediğimi, bunu cahilliğime bağışlamasını söyleyip helallik diledim...

Nasıl ince, nasıl kibar bir insandı...

Çok sevindi.

Gözleri doldu.

Vefat haberini aldığımda ne yazık ki İstanbul dışındaydım; Malatya''da, vaktiyle beş numaralı gaz lambasıyla aydınlatılan odamızda, oturmuş kitap okurken üstelik... Ve romanlarda tebdil yaşadığım günleri düşünürken...

Bu da böyle bir tevafuk işte...

Allah rahmet eylesin.

Mekanı cennet olsun.