Emek piyasalarının esnekliği; İngiltere ve Fransa çelişkisi

Ekonomik kriz en çok istihdam yönü ile ülkelerin siyasi ve sosyal sıkıntıların artmasına, belli değişimlerin yaşanmasına yol açarken diğer yandan bununla ilgili politikaların da çeşitlenmesine yol açıyor.

Emeklilik fonlarının yapısının bozulması ve bunun finans piyasalarına yansıması da ayrı bir sorun.

Yunanistan, İspanya, İtalya, Almanya gibi ülkelerde son seçim sonuçları; politikacıların korkulu rüyası olan, işsizliğin siyasi yapı üzerindeki olumsuz etkilerini net olarak görmemize yol açtı. İşsizlik konusundaki çözüm arayışları acil öncelikle ülke gündemlerinin ilk sırasına yükseldi.

Bunun için son aylarda emek piyasasına esneklik kazandırılması ile ilgili bazı politikaların belirlenmesine ve bunların bir şekilde hayata geçirilmesine başlandı. Ama henüz sihirli formül bulunmuş değil.

İngiltere emek piyasasında "sıfır saat iş sözleşmesi" ile belkide bu konudaki en radikal adımı atan ülke oldu. Her hangi bir iş saati belirlenmeksizin ve herhangi bir ücret garantisi olmaksızın çalışmak olarak özetlenebilecek bir emek piyasasının kurumsal temelleri atıldı.

Yani işe girmenin ve çıkmanın kolay olduğu, işvereninde ihtiyacı olmadığı zaman dilimlerinde işçiyi işyerinde bulundurmak zorunda olmadığı bir sözleşme türü hayata geçirildi.

Bu tarz bir esnekliğin işsizliği en azından kısmen de olsa önleyeceğini düşünenler de var, iş güvenliği ve iş garantili çalışma hayatında olanlara zarar vereceğini düşünenler de. Elbette kriz dönemlerinde beli esnekliklerin istihdam artışı sağlamak gibi faydaları olabilir, ancak bunun işverenler tarafından kötüye kullanılabileceğini de hesaba katmak gerekiyor.

Fransa''da son günlerde yaşanan Arcelor Mittal ile Fransa hükümeti arasındaki işçi çıkarma tartışması, aslında ülke içinde olmasa bile AB içinde emek piyasası ile ilgili ortak bir kanaatin henüz olmadığını gösteriyor.

Özelleştirmede aldığı fabrikanın iki bölümünü zarar gerekçesi ile kapatmayı planlayan Arcelor yönetimine Fransa Cumhurbaşkanı Hollande''nin devletleştirme kartını öne sürmesi, istihdam ile ilgili sorunun çözümünde bir tek yaklaşım olmayacağının en büyük delili olarak ortaya çıkıyor.

Dolayısıyla devletleştirmek mi yoksa daha fazla esneklik mi gibi iki aşırı uçta giden AB''nin, her demecinde emek piyasalarının daha fazla esnek olması ile ilgili tavsiyelerini daha dikkatle ve ihtiyatla ele almakta fayda var.