Hayat bayram olsa

Vachovia, Citigrup''a satılmış, Fortisbank devletleştirilmiş, İngiltere''de Bradfort- Bingley''e el konmuş. İrlanda, Rusya, Fransa, Belçika, Hollanda, İzlanda''da kimi ortak, kimi tek ülke sermayesinin oluşturduğu bankalar hızla yarı devletleştirilme veya el koyma sürecinde. ABD Hazinesi''nin kurtarma planı kabul edilmiş edilmemiş, bırakın bunları, bugün bayram. Sophokles''in dediği gibi “düşünenlere tatlı bir yaşam yoktur” diyerek bayram yazısı yazmayı planlamış, hatta yazmıştım. Ama bu gelişmelerin geldiği noktadan sonra bayram yazısı son bölüme sıkışacak hale geldi.

Aslında küresel kriz yanında asıl konu, iç tarafta yaşanan küresel krize karşı yaklaşımlarımız.

Son yüzyılın en büyük krizlerinden biri yaşanırken, bu sürecin iç tarafta aynı şekilde yankı bulmaması uzun zamandır kriz tellallığı yapanları nerde ise çığırtkanlığa varan yazılar yazmaya vardıracak hale getirdi.

Kriz kapıda, bakanlar arasında uyum yok, başbakan ekonomiye dönsün, başlıkları ardında yazılan kaotik yazı ve senaryolar.

Hatırlar mısınız bilmiyorum, iktidarın ilk yıllarında bazı çokbilmişler aylar boyunca döviz krizi tellallığı yaptılar.

Ne oldu? Siz de hatırlayın, daha önce de yazdığım gibi yerli yatırımcı korkudan ne borsaya, ne YTL bazlı ürünlere yatırım yapmadı. Gitti döviz aldı. Sonuçta kazanan yerli ürünlere güvenip yatırım yapan yabancılar oldu.

Sonrasında tatlı kâr adı altında bu sefer de negatif propaganda yaptılar. Yabancılar gelmiş, elimizi kolumuzu bağlamış, sanki bize bu ürünleri almayın yasağı koymuş sonra hem döviz sattıklarından dolayı hem de yatırım yaptıkları üründen dolayı tatlı kârlar edip gitmişler gibi bir hava oluşturuldu.

Bu senaryo tutmadı. Sıraya cari açık girdi. Yıllarca cari açık nedeniyle kriz propagandası yaptılar. Nasıl olsa bir gün iktidar içerden veya dışardan gelecek bir rüzgâra kapılacak ve kriz çıkacak beklentisi ile umutlanarak yazdılar.

Cumhurbaşkanlığı krizi, 367, kapatma davası, bu beklentilerinin gerçekleşmesi için iç tarafta üretilen fırsatlardı. Ama yine olmadı.

Kurumlar üzerinden, başta da Merkez Bankası ile iktidar arasındaki yaklaşım farklılıklarını körüklediler yine olmadı.

Tek ümitleri küresel kriz. Eğer bu sefer de olmazsa bazıları gerçekten adeta üzülecek, ama diplomalarını yinede duvardan indirmeyecek ve bir başka söyleme geçeceklerdir.

Bakınız, değerli okuyucular; dünya çok büyük bir finansal kriz yaşıyor. Tarihi günler yaşıyoruz. Bunun bizde reel sektörü etkilememesi imkânsız. Her şeyden önce kredi kapıları kapanıyor dolayısıyla vadesi gelmiş taahhütlerini yerine getirmede sıkıntı yaşama olasılığı reel sektörü zora sokar. Bu da üretimin devamlılığı sorunu ile karşı karşıya kalacak birçok işletme ortaya çıkartır ve üretim, istihdam sorunu oluşturur.

Dünyada yaşananlar yanında bunlara kriz diyorsanız, diyecek bir şey yok. Ama dünya kapitalist sistemin en büyük ülkeleri nerede ise havlu atmak üzere iken, bizim yaşadığımız süreç için kriz demek, tellallığını yapmak etik bir yaklaşım değil.

Gelinen noktada ülkeler açısından son müdahalelerin yapılması zorunluluktan öte bir hal almıştır. Ve tüm ülkeler artık son kozlarını oynar hale geldiler.

Sonuçta bir başka gerçek de bayram tatilinin yaşanan kriz ile aramızda bir yalıtım oluşturmasına neden olması da en azından dalgalanma boyutunu azaltacaktır Bu da bayramın bize bir armağanı oldu adeta.

Her neyse artık.

Bu bankalar batar, yerine yenileri gelir, olmazsa kalanlarla devam edilir. Demek ki tüm dünya mali sistemi alınan risk boyutuyla bu kadar bankayı kaldıracak gücü veya etik bakışı kaybetti.

Belki de kutuplar yer değiştirir. Kapitalistler sosyalist, sosyalistler kapitalist olur.

Bayram

Dedik ya bugün bayram. Hayat sadece kazanmak ve kaybetmekten ibaret değil ya. Şadi''nin Gülistanı için yazılan bir önsözde dediği gibi;

Bir dünya malı elinden gitti ise,

Üzülme buna, hiçtir o;

Ve bir dünya malı geçti ise eline

Sevinme buna hiçtir o.

Önünden geçer acılar ve zevkler,

Geç dünyanın önünden, hiçtir o.

Bir ay süren Ramazan ayından sonra gelen bayram olması açısından en önemli ve en etkileyici bayramdır aslında Ramazan Bayramı. Sabır, merhamet, gözyaşı, şefkat, sevgi ile süslenmiş bir ayın ardından geliyorsa eğer.

Hayat bizi sınıyor. Elimizde olduğunu sandığımız gelişmelerin nasıl da aslında elimizde olmadığının acizliğini yaşadığımız ilginç günler değil midir, yaşadıklarımız?

Her şey kolektif yaşamdan, duygudan, ilgiden uzaklaşıp materyal bir bakış açısına saplanan yaşam kültürünü popüler hale getirmekten kaynaklanmıyor mu?

Performans kriterleri, analizler, tablolar, bilânçolar, değerlendirmeler, sadece sonuç odaklı bakış açısıyla süren bir iş ve özel hayat, bizi buralara getirmedi mi?

Hayatı Ramazan gibi yaşamak, bayram gibi geçirmek herkes için mümkün. Bayramın adı, sizin için şeker olmuş, Ramazan olmuş çok fark etmez. İsterseniz hayat Ramazan, hayat bayram olabilir. Ramazan Bayramınız kutlu olsun.