Avrupa, Avrupa! Duy sesimizi!

Avrupa Birliği''nin Helsinki Zirvesi, iki sebepten dolayı Batılı gazetecilerin oldukça dikkatini çekiyor. Bunlardan ilki, zirvenin malum Türkiye-AB ilişkileri için son şans olarak anlam kazanması. Bu gerekçe, bizim ve Amerikan basınında oldukça geniş yer bulmuşsa da, her nedense Avrupalı gazetecilerin gözünde, kendilerinin "sığır eti savaşları" adını layık buldukları Avrupa içindeki gıda ambargolarının zirvede yol açtığı kavga daha bir önemliydi.

Türkiye''nin AB adaylığının kabul edilmesi, özellikle Türk cenahında oldukça coşkulu bir şekilde kabul edilmiş gözüküyor. İlk bakışta, Ecevit ve taifesi, Türkiye''nin başta Kıbrıs ve Ege olmak üzere Yunanistan''la yaşadığı mevcut meselelerin halledilmesi veya Lahey''deki uluslararası tahkime gidilmesi ön şartına karşı, protesto niteliğindeki tavırlarıyla ön plana çıkmışlarsa da, hükümetin "bu işlere vakıf olmayan" MHP''li kanadını kritik görüşmelere çağırmayarak esasında, ortaya konan tavrın geçici bir naz olarak algılanması gerektiğini ve ilişkileri zedeleyecek bir politikanın benimsenmeyeceğini Avrupalı dostlarına iletmiş oldular.

Ecevit''in tepkisi bir yana Türkiye''nin "derin menfaatlerini düşünen" devlet kademeleri öyle gözüküyor ki, gerektiğinde AB ile ilişkileri yavaşlatma ihtiyacı duyduğu zaman bu Kıbrıs kozunu ileride de kullanmak için şimdilik rafa kaldıracaktır. Zira Türkiye''nin uluslararası arenada 28 Şubat süreci ile yerilmediği, bilakis itibar kazandığı imajı, AB adaylığı ile böylece süslenmiş olacak.

Öyle ya, bugüne kadar Kopenhag kriterleri denen siyasi ve iktisadi ön şartları ikide bir suratımıza çarpan Avrupalılar, 28 Şubat''la birlikte bir anda bizi AB''ye aday yapıyorlardı. Oysa o kriterlerin başında "aday ülkelerin tüm organlarıyla demokrasiyi, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını ve azınlık haklarının korunmasını garanti altına alacak bir yapıya sahip olmaları" gerektiği vurgulanıyordu. Siyasi partilerini kapatan, inançlara saldıran, gençlere işkence yapan, gazeteci ve düşünürlerini hapislerde çürüten bir zihniyetin bu kriterlere uymadığı apaçık.

Tabii olarak bu değişim rüzgarının mahiyetini sorgulamak gerekiyor. Ancak şu sıralarda yaşanan bu tantana, böyle netameli soruları es geçmemize sebep oluyor. Haliyle önünü arkasını tartmadan, Kürdîyle, İslamcısıyla, liberaliyle, laikçisiyle, çağdaşcısıyla, Atatürkçüsüyle AB''ye girme taraftarı oluyoruz hep bir ağızdan.

Oysa 28 Şubat sürecinin ülke içindeki yansımalarına takılıp kalmadan dış politikadaki tezahürlerine yoğunlaşacak olsaydık, bu gidişatın gerekçeleri hakkında ipuçları yakalamak mümkün olabilirdi. Zira 28 Şubat''la başlayan sürecin, özellikle Irak-İsrail-Suriye üçgeninde kendi başına oynattığı oyuna destek arayan ABD''nin oldukça işine geldiğini kolaylıkla görmek mümkün. Avrupa''nın aksine Orta Asya''ya Rusya''dan ziyade Orta Doğu ve Türkiye''den uzanmak isteyen ABD için bölgenin, vanası kendi elinde bulunan bir istikrara kavuşması "şimdilik" elzem görünüyor. Nitekim, Rusya''nın başına sarılan iktisadi ve siyasi krizin yanına bir de Çeçen savaşı hediye edilince, Rusya artık Avrupa''nın istikrarını bile tehdit eder bir hale geldi. Bu bir gözdağı olarak algılanmalıdır. Rusya''nın Avrupalı olmadan önce kesinlikle ıslah olması ve Orta Doğu''da yaşanan süreci yaşaması istenmektedir. Avrupa''ya tek çıkış kapısı gösterilmektedir: Türkiye.

Ancak Türkiye''nin AB''ye girmesiyle birlikte, AB''nin eski tek merkeziyetçi yapısı gücünü kaybedecek ve AB giderek daha esnek ve soyut bir varlığa dönüşecektir. AB içinde, birliğin bu merkeziyetçi yapısından pek de hoşnut olmayan adalı İngilizler''in Türkiye lehine tavır koyması tesadüf değildir. Kıta Avrupası''nı temsil eden Almanya-Fransa bloğu kendilerine icbar edilen bu ara çözümü, "şimdilik" kabul etmiş gözükmektedir. Ancak Türkiye''nin adaylık süresinin oldukça uzun geçeceği sinyallerini de vermişlerdir.

Gözüken o ki, kapıdan olmasa da bacadan girecek Türkiye Avrupa''ya. Avrupa, Avrupa! Duy sesimizi