İMKB, dünyanın tersine gidiyor

Yeşil filiz – sarı ot tartışmalarının ortasında küresel piyasalar, önceki haftaki sert düşüşlerin ardından geçen haftayı nispeten daha bir durulmuş bir şekilde atlattılar. Gerçi borsalar hâlâ yön konusunda belirsiz bir seyir izliyorlar, ama kimi borsalarda düşüş çizgisinin zayıflayarak devam ettiği, buna karşılık bazı borsaların ise yükseldiği görülüyor.

Önceki haftanın sert düşüşleri sırasında nispeten daha hafif bir düzeltme yaşayan ABD borsalarının geçen hafta da düşüş yaşadığı, ancak düşüşün hız kestiği gözlemlendi. Öte yandan diğer gelişmiş piyasalarda da düşüşler devam ederken (Londra: % -2,4; Frankfurt: % -1,3), Japonya''da Nikkei, hafta içinde Japonya ekonomisi ile ilgili ifade edilen oldukça karamsar projeksiyonlara (OECD''nin 2009 yılı büyüme beklentisi: % -6,9) ve içine düştüğü deflasyonist bölgeye (2009 yılı enflasyon beklentisi: % - 1,4) rağmen haftayı artıda kapatabildi (% 0,9).

Dünyanın gelişmiş borsalarından derlenen MSCI World Index''in haftalık bazda % 0,6 artış gösterdiği haftada, gelişmekte olan Avrupa piyasalarında ciddi bir düşüş yaşansa da (% -4,1), başta Asya ülkelerindeki coşkulu yükselişler (% 4) sebebiyle yükselen piyasalar endeksi % 2,5''luk bir artış kaydedebildi. Haftanın en çok yükselen borsaları, Çin ile Tayvan arasında mali bir anlaşma olacağı beklentisi sebebiyle Asya borsaları oldu. Çin''in Shanghai borsası da hafta içinde son 12 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Öte yandan haftanın en çok düşen borsaları Arap ülkelerindekilerdi. Dubai ve Körfez ile ekonomik ilişkileri son yıllarda önemli derecede artan Kahire borsalarındaki haftalık düşüş % 12''yi aşarken, diğer bölge borsaları da % 8''lere ulaşan oranlarda gerilemeler kaydetti. Kriz döneminde bankalarının aktif kalitesi hızla bozulmuş olan ve geniş çaplı (40 milyar dolar telaffuz ediliyor) bir banka kurtarma operasyonunun düşünüldüğü Cuma günü gazetelere düşmüş olan Rusya''da ise borsanın haftalık bazda % -5,5 gerilediği görüldü. Söz konusu kurtarma planının detayları konusunda henüz bir açıklama yapılmamış olsa bile, planın 1,100 bankanın olduğu Rusya''da sadece en büyük 55 bankayı kapsayacağı, kamunun bu bankalara ortak olacağı ve idare sürecine de dahil olabileceği ifade ediliyor.

FED''in politika faizlerini değiştirmediği ve daha bir müddet faiz artışına yönelmeyeceğinin sinyallerini verdiği haftada asıl sürpriz Avrupa Merkez Bankası''ndan geldi (ECB). ECB hafta içinde 12 ay vadeli ve yıllık % 1 faiz oranıyla 442 milyar avro dağıttı bankacılık sistemine. 1.100 banka bu sayede ECB''den "ucuz para" aldı ve Avro Bölgesi''nde kamu kağıtlarındaki faiz oranları anında geriledi. ECB''nin bu çıkışının bölge ülkelerindeki hükümetlerin finansman maliyetini bir müddetliğine düşüreceği kesin olmakla birlikte, ECB''nin asıl amacı olarak ifade ettiği özel kesim finansman ihtiyacının ucuzlaması ve bulunabilir olması konusuna katkısını hemen görmek mümkün olmayacak.

Öte yandan küresel piyasalardaki çalkantıların devam ettiği ve Türkiye''nin genelde takip etmeyi sevdiği gelişmiş piyasalardaki zayıf seyrin etkili olduğu bir haftada, Türkiye''deki piyasaların olumlu bir rüzgâr yakaladığını görüyoruz. Cuma günü, 37.000 direncini kırmaya yeltenen, ancak bu seviyenin üzerinde tutunamayan İMKB, haftayı % 2,6''lık bir artış ile kapattı. Bu artışta özellikle bankacılık kesimi hisselerinin payının olduğu gözlemlendi (İMKB Banka: % 4,3).

Türkiye''deki piyasalardaki bu olumlu havanın aslında pek bir gerekçesi gözükmüyor. Bu haftayla birlikte İMKB, küresel piyasalardan son üç haftada oldukça farklı bir seyir izliyor olduğunu net bir şekilde göstermiş oldu. Şu sıralar yatırımcı mahfillerinde konuşulan konulardan biri de, İMKB''nin bu performansının ardında neyin yattığı ve bu sürecin daha ne kadar süreceği.

Özellikle bu hafta içinde OECD''nin Türkiye için öngördüğü büyüme tahmini daha da karamsarlaştırarak % - 5,9 olarak açıklaması, Türk kamuoyunda oldukça yaygın bir şekilde işlenmişti. Ancak bu gelişmenin dahi Türkiye piyasalarındaki havayı kıramadığı görülüyor.

Kanaatimiz bu havanın, büyük ölçüde IMF ile son zamanlarda tesis edilen sıcak ilişkilerden kaynaklandığı yönünde. Bu konuda kesin bir kararın artık net bir şekilde kamuoyu ile paylaşılması gerekiyor. Zira bu son gelişmelerin de somut bir anlaşma ile bağlanmayacağının anlaşılması, mevcut iyimserliğin çok daha üzerinde bir karamsarlık pompalayacaktır.