Karada olana sisli hava vız gelir

Şu satırları tuşladığım dakikalarda Para Politikası Kurulu kapılarını kapatmış, hummalı bir değerlendirme soyunmuştu. İçeride döviz, ikinci el bono ve tahvil faizleri ve borsa şöyle bir nefeslik dinlenebileceği herhangi bir dengeyi bulamadan aşağı yukarı hareketini sürdürmekteydi. Dışarıda ABD Merkez Bankası (FED) Başkanının verileri izlemeye devam edecekleri mealindeki açıklaması, ne amaçlı olduğu anlaşılmadığı için belirsizliğin bir müddet daha süreceği sinyalini yakmış, Avrupa Merkez Bankası ise büyüyemeyen Avrupa'da faizleri ne seviyede tutmak istediği konusunda henüz bir karara varmayarak fitile barut dökmüştü.

Şu satırları tuşladığım dakikalarda dünyanın tüm Merkez Bankacılarına acıyor, bundan sonraki salvonun nereden geleceğini göremeden savunmaya geçen yatırımcılara kolaylıklar diliyordum.

Özetle şu günlerde belirsizliğin iyice belirginleştiğini ifade etmemiz gerek. Uluslararası dengesizliklerin ciddi yapısal temelleri var. Bu temeller, balonlar söndükçe ve heyecanlar dindikçe problemin halli yönünde sağlam adımlar atılmasını zorlaştırıyor. Karar alıcılar karar vermekte kararsız kalıyor. Süreç uzuyor, uzadıkça moraller bozuluyor.

Tecrübe, uluslararası sermayenin muhafazakâr bir noktaya gelinceye dek devam edeceğini söylüyor. Ama büyümeyen ve borsası hızla gerileyen bir ekonomide, velev ki bu ekonomi ABD olsun, faizler ne olursa olsun, ABD tahvillerine hangi muhafazakâr yatırımcı ne ölçüde girecektir tüm sermayesiyle. Neticede portföy içi bir dağılım yeniden yaşanacak, belli bir noktada yeni bir denge tesis edilecektir. Ancak kimse bu dengenin, dünkü denge gibi muhteşem olmasını beklemesin. Yine kimse bu dengenin sürdürülebilir olduğunu da söylemesin.

Bu anlamda uluslararası dengeler yerlerine oturmaya başladıkça Türkiye'de nispeten rahatlayacaktır. Ancak bunun için önce Türkiye'yi uluslararası dalganın ötesine taşıyan içerideki dengesizliklerimizi gidermek gerekecek. Acilen alınması gereken tedbirler bir yana, ki Merkez'in döviz satması bunlardan biri değil, yapısal reformların sil baştan yeni bir vizyon ve şevkle başlatılması gerekecek. Bu çerçevede bugüne dek ihmal ettiğimiz reel kesimin dönüşümü projesine de el atmak durumunda kalacağız.

Hava sisli; bu havada denize açılmayın. Ama karada iseniz, ayaklarınız yere basıyorsa sisten korkmanıza gerek yok. Dış finansmanda atraksiyondan, yatırımda spekülasyondan kaçındığınız ölçüde sis, yürümenize engel olmayacaktır. Bunun gibi birkaç küçük revizyon ve önlemle reel sektörün faaliyetlerine devam etmemesi için hiçbir gerekçe yok. Gördüğümüz kadarıyla Türk reel sektörü de bunun farkında, işlerini yürütüyor.

Şu satırları tuşladığım dakikalarda, sisten göremesem de, siste kendinden emin yürüyen insanlar olduğunu bilerek rahatlıyordum.