Lobicilik orduya yakışır mı?

Esasında bu yazıya, 28 Şubat''tan bu yana ortalarda pek gözükmeyen Hikmet Özdemir''in Ordunun Olağan Dışı Rolü adlı kitabının bir bölümü olan ''Silahlı Kuvvetler Partisi'' gibi bir başlık yakışırdı. Zor zamanda yaşıyoruz; olur ya, bu başlığı vesile kılarak yazımızı kastımız dışına çıkarmak isteyen art niyetlilerin oyununa kurban gitmeyelim diye, yanlış anlaşılma ihtimali olmadığını umduğumuz bir başlık seçtik.

Bugünlerde atılan manşetler, edilen sözler ve yapılan yayınlar, siyaset-ordu ilişkisini yeniden tırmandırıyor. 28 Şubat rüzgarıyla girilen 18 Nisan seçim sürecinde, özellikle de ordu dışı ve hatta siyaset dışı çevrelerce yeniden alevlendirilen bu ilişki, Türkiye''nin son kırk senesine damgasını vurmuş acı bir tarihi tecrübenin gayri meşru çocuğu olarak yaşatılıyor bugün. Kırk senedir tartışamadığımız, tartışamadığımız için de tabu haline getirdiğimiz bu karabasan, hem siyasetçilerimizi, hem de silahlı kuvvetlerimizi devlet adına ifa ettikleri görevlerinde cendereye sokuyor. İlişki talihsiz; çünkü geçmişten günümüze yaşananlar, her iki tarafta da şartlı refleksler oluşturmuş neredeyse. Sağlıksız; zira ordunun siyasal sisteme müdahil olarak algılanması, kısa sürede hem demokratik rejimi, hem de devlet mekanizmasını zayıflatan bir illete dönüşebilir.

Ordunun, dünyanın en demokratik ülkelerinde dahi zaman zaman siyaset üzerinde bazen gizli, bazen de aleni bir baskı oluşturduğu herkesçe aşikar. Ancak bu gerçek, müdahalelerin makul karşılanmasına yetmediği gibi, dünyanın hiçbir yerinde de tasvip görmüyor.

Perşembe gecesi, Samanyolu TV''deki bir açıkoturumda, davetlilerden siyasal bilimci Ersin Kalaycıoğlu''nun bu bakımdan ilginç, ama aynı ölçüde tehlikeli bir yaklaşımına tesadüf ettim. Ersin Bey, silahlı kuvvetleri "lobi faaliyetlerinde bulunan sivil kuruluşlara" benzeterek, her "iki tip kurumun da siyasal sistem üzerinde baskı oluşturabileceğini" savunuyordu söz konusu programda. Sayın profesör, "Tüsiad''ın gazetelere tam sayfa ilan verip Ecevit''i hükümetten etmesi demokratik sayılıyor da, ordunun Refah Partisi''ni iktidardan etmesi neden demokratik olmuyormuş?" nevinden sayıklamalarda bulundu.

Ersin Bey''i tenzih ederim, kendisi iyi bir siyasal bilimcidir; ama ben, kendi elleriyle seçtikleri siyasetçilerden kendi talepleri doğrultusunda politika yapmalarını sağlamak için örgütlenen sivil bir kuruluşla, devletin bir organı olan ve netice itibariyle görevleri kanunlarla tanımlanmış olan bir kurumu siyaset yapma noktasında birbirine karıştıran bir siyasal bilimler hocasını ya cahillikle, ya da şartlanmışlıkla suçlarım. Bir başka devlet kurumu olan TRT''nin, mesela bütçedeki payının arttırılması gayesiyle yayınlarını hükümet aleyhine yaptığını düşünün. Veya hükümetin faiz politikasını beğenmeyen Merkez Bankası''nın, hükümete para basma şantajı yaptığını farz edin. Herhalde büyük bir çıngar çıkar, TRT ve Merkez Bankası yönetim kadroları komple değiştirilirdi. Ersin Kalaycıoğlu, bu iki kurumun bu tür davranışlarını da meşru sayar mıydı acaba?

Devletin her kurumu gibi, silahlı kuvvetler de kanunlarla tanımlanmış vazifelerini ifaya mecburdur. Bu vazifelerin siyasi çerçevesini tayin hakkı bile hükümet veya meclis iradesine tabiidir. Hükümet, gerekli gördüğü zamanlarda bu kurumlarla istişare eder şüphesiz, ancak devletin tümünü ilgilendiren konularda politika üretme hakkı, yalnızca siyasi organların tekelindedir.

Hiç kimsenin, birinci kuvvet medyanın bile, silahlı kuvvetleri bir lobi, bir parti konumuna getirmeye hakkı yoktur.