Tarihi Düzgün Okusaydık

Gençlerimize tarihi yanlış okutuyoruz her halde. Ve bunu sadece biz değil, hemen tüm toplumlar yanlış yapıyor.

Mesele her ülkenin geçmişi yorumlarken tek taraflı, milliyetçi, kimi zaman şöven ve önyargılı, ama maalesef bazen de ırkçı bakıyor olmasından kaynaklanmıyor sadece. Özellikle "yaş dimağları şartlandırırken" milletlerin bu tür "tedbirlere" baş vurmasını kötü bir taktik olarak yorumlasam da, öznelliğin tabii bir insanlık durumu olduğunu kabul etmem gerekiyor.

Eğitim sisteminin, artık normal karşıladığım bu "saplantısının" sonuçlarından arınmayı, gençlerin aydın olma yolunda aşmaları gereken bir aşama, bir sınav olarak addediyor ve bu sebeple bir anlamda işe yaradığını bile düşünüyorum. Neticede çocukluktan itibaren hayli öznel bir dünya içinde yetişiyoruz: Babamız tüm babaları döver, annemiz dünyanın en güzel annesidir ve milletimiz dünyanın en kahraman ırkıdır. Önemli olan zaman içinde bu önyargıların yerine aidiyetten doğan sevgi ile hak anlayışından doğan bir empati koyabilmek. Milletini ve vatanını sahiplenmek ile milliyetçi önyargıyla gerçekleri saptırmak arasındaki farkı anlayamamış olmak, bu yüzden benim nazarımda fikri düzlemde ilerlemenin ilk eşiğini geçip geçmemekle aynı şey.

Benim tarih eğitimindeki yanlışlıktan kastım, belki sonuçları açısından daha vahim bir şey: Tarih adı altında çocuklarımıza esas itibariyle siyasi tarihi ezberletiyoruz. Üstelik siyasi tarihten de anladığımız, hangi padişah ne kadar hüküm sürdü, hangi isyanla alaşağı edildi, hangi voyvoda ile hangi yılda hangi ovada savaştı, hangi millet bizi arkamızdan vurdu gibi sorulara sathi cevaplar olduğu için sonuçta milletimizin ve insanlığın tarihini, kahramanların doğduğu ya da hunharca katledildiği seçme savaşlar, hıyanetler, isyanlar ve çatışmalardan ibaret sanıyoruz. İnsanlar arası çatışma o kadar çok işleniyor ki, savaşlardan bile dramatik olan tabii felaketlerin toplumsal sonuçlarına inecek vakit bile bulamıyoruz.

Sonuç: Bilinçaltında ötekini düşman gören "biz" merkezli bir yaklaşım. Bireyselliğin ve diğer toplulukların ezildiği, bağlı aidiyetlerin herşeyden üstün tutulduğu ve topluluk aşkının kutsandığı bir dünya görüşü. Böyle bir yaklaşım ve dünya görüşünün tabii bir sonucu değil midir "mahalle baskısı"?

Sosyal tarihi, öne çıkarılan çatışmaların fon müziği yapan böyle bir eğitim sisteminin sonucu, sosyal gerekçeleri hakkıyla tahlil etmeden problemleri ve çözüm yollarını çatışmada arayan bir anlayışın gelişmesidir. Bugün Batı dünyası İslâm''a bu sathş ve kolaycı anlayışla bakmıyor mu? Yine benzer bir sathilik, son zamanlarda suistimal edilen şehitlerimizi, ülkeyi savaşa sürüklemek için kullanmak isteyen politikaya yeterince yansımıyor mu?

Ya da ekonomik ambargo taleplerine? Bugün ambargolar hakkında yapılan ilmi çalışmalar, ambargoların halkı ezdiğini, ama rejimi güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Üstelik, bu işten en fazla zarar görenler arasında ambargoyu koyan tarafın şirketleri yer alıyor. Bugün dünyada en çok ülkeye ambargo uygulayan ABD''deki şirketler, bir çok ülkede ihaleye girememekten muzdarib. Başta silah, gıda ve taahhüt şirketleri olmak üzere, bu şirketlerin kendi hükümetlerine ambargolar konusunda büyük baskısı var.

Kuzey Irak''a yapılacak bir ambargonun hangi ülkenin hangi kesimlerini nasıl etkileyeceği yönünde ekonomik bir model mi yapıldı da, bu konuda herkes ahkam kesiyor? Ya da tarihi veriler ışığında pozitif tahliller yapıldı da bizim mi haberimiz yok?

İnsanlık, savaşlar yerine dünya tarihinin önemli bir kısmını dolduran barış hali üzerine yoğunlaşsa belki politika yapanlar da, "güçlüysen çatış, zayıfsan idare et" anlayışı yerine daha yapıcı bir yaklaşım sergileyebilirdi.