Seçimde ne olur? (2) Ya Fazılsol, ya Fazılyol...

Bu DSP ve MHP rüzgarlarına bir bakalım. Bir kere, DSP birinci olduğu ya da 20 puan civarında oy aldığı takdirde CHP''nin değil barajı aşması, 8-9 puan alması bile mümkün değildir. Çünkü, DSP''yi yükselttiği varsayılan oyların ANAP ve CHP''den geldiği açıktır. Bu durumda yani, DSP''nin yüzde 20''lik bir oy aldığı varsayımında ANAP''ın da dördüncülükten yukarı çıkması ihtimal dışıdır. Özetle, DSP''nin yükselişi ANAP''ın yarışta geriye düşmesi, CHP''nin de "tarih" olması demektir. Dolayısıyla medya, günlerdir "ak güvercin" uçurarak CHP''nin ipini çekiyor, ANAP''ı da DYP''nin altına itekliyor. Şu halde, DSP''nin iddia edildiği ya da pompalandığı gibi birinci parti olup olamayacağı bu iki partinin ANAP ve CHP seçmeninin sergileyeceği davranışla yakından ilgilidir. Ancak, handikapları var.

Öncelikle, 40''a yakın ilde hiç milletvekili çıkaramama ihtimali en büyük handikapları. DSP''de varsayılan sıçrama 24 Aralık''ta oy aldığı bölgelerdeki oylarının artışıdır. Apo rüzgarının hiç uğramadığı ya da uğradığı halde "tırıs" geçtiği iller var. Ecevit, zannedildiği gibi yeni bölgeler kazanamadı. DSP''nin ikinci handikapı da belediyelerde yıllardır sıfır çekmesi ve bu eğilimin 18 Nisan''da da değişecek gibi görünmemesidir. Bu problem, kısmen ANAP ve DYP''yi de tehdit ediyor. Zira, en büyük iki metropolde büyükşehir belediyelerini ve buna bağlı ilçe belediyelerini Fazilet Partisi''nin alacağı hemen hemen kesinleşmiş durumda. Dünkü yazımızda seçmenin hem genel hem de yerel seçimlerde oy verirken çok farklı oy kullanma eğiliminde olmadığını belirtmiştik. Bu analizden yola çıkarak belediyelerdeki büyük avantajın FP''nin genel seçim oylarının da artmasına yol açacağını söyleyebiliriz. Şu ana kadar hiç hesaba katılmadı ama, bu korelasyon Fazilet''in, 1995 seçimlerinde RP''nin aldığı yüzde 21.38 oyu anlamlı bir şekilde artırabileceğini gösteriyor.

CHP''nin barajı aşıp aşamayacağına ilişkin tahminlerin dayanakları ortada. Ancak, aynı şey MHP için söylenemiyor. Bu partinin hangi gerekçelerle barajı aşabileceğini ortaya koymak çok güç. Zira, genel kanaate göre, "1995''ten bu yana seçmenin MHP''ye oy vermesi için ortaya yeni bir gerekçe çıkmadı." MHP ayrıca büyükşehirlerde özellikle belediye seçimlerinde hiç görünmüyor. Büyükşehir oyları bütün "anket söylenti"lerinde yüzde 6-7''ler civarında seyrediyor. Bu şartlar altında; yani büyük oy depolarından "aslan payı"nı olmasa bile "kurt payı"nı alamayan bir partinin ülke barajını aşması için de tek umudu Anadolu''daki seçmene kalıyor. Bakalım Anadolu''daki seçmen ne yapıyor?

Kırsal seçmen Demirel''den kalma alışkanlığını devam ettiriyor ve gerekçesiz de olsa hâlâ "kırat" diyor. Bu da DYP''nin geçen seçimde olduğu gibi bu seçimde de zevahiri kurtarmasını sağlıyor. DYP, kırsaldan gelen oylara İzmir ile Bursa, Samsun, Şanlıurfa gibi sınırlı sayıda ikinci derecedeki büyük şehirlerden gelebilecek oyları ekleyerek 18 Nisan''da üçüncü parti olma ihtimalini yükseltmiş bulunuyor. Anadolu''da Fazilet Partisi''nin durumu ise çok sağlam. Bu parti, en kötü olduğu bölgede Refah''ın 24 Aralık''taki pozisyonunun koruyor. Başörtüsü ve İHL''lerin kapatılmasının yankı yaptığı bölgelerde ise zaten gözle görünür bir oy artışı sağlıyor. Bu bölgelerin çok azında da DSP''nin yükselişi sözkonusu. Bu durumda, geriye MHP''ye gidebilecek "ilave oy" kalmıyor, barajı aştıracak oyların kaynağı bulunamıyor. Yine de sözünü ettiğimiz fark nihayet 1.5 puan olduğu için bir sürprizle kapatılamaz değildir.

Şimdi de genel tahminimizi söyleyelim: Fazilet yüzde 22, DSP yüzde 18-19, DYP yüzde 17-18, ANAP yüzde 15-16, MHP yüzde 9-10, CHP yüzde 8-10. Pastanın geri kalanından büyük payları HADEP ve BBP alacak. Kimse, Meclisin dört, beş ya da altı partiden oluşup oluşamayacağını kesin olarak söyleyemez. Görünen beş partili bir Meclis''tir ama beşinci için kehanette bulunmaktansa Pazartesi''yi beklemeyi tercih ediyorum. Bu tablodan da en fazla "iki tane iki partili koalisyon seçeneği" çıkıyor. En güçlüsü Fazilet-DSP koalisyonudur. İkinci derecede güçlü seçenek ise Fazilet''le DYP''nin yeniden evliliğidir.

Yarın da devam ediyoruz.