Tarihten notlar

Siyasetin ortaya çıkan yeni tabloyla birlikte nasıl şekilleneceğini konuşmak için belki biraz erken. Fırsat bulmuşken galiba en iyisi tarih okumak.

Mesela, 1930''lu yılların Almanya''sına bakalım.

1929 dünya ekonomik bunalımı, Almanya''yı derinden etkilemiş. Endüstri üretimi yarıya düşmüş. Bankalar iflas etmiş. 15 bin büyüklü küçüklü ticari kuruluş kapanmış. 1929''da 2 milyon olan işsiz sayısı, 1932''ye gelindiğinde 6 milyon olmuş. Üstelik bunların önemli bir bölümü üniversite mezunu.

Toplum huzursuz, enflasyon düşsün diye uygulanan politikalar, sorunları derinleştirmiş.

Bir yandan ise Versay Antlaşması''na duyulan tepki, toplumun çeşitli katmanlarında dalga dalga öfke biriktiriyor.

İşte bu dönemde tüm bunları dikkate alarak propaganda çalışmalarını yürüten bir tek parti var: Alman Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi ya da kısa adıyla Nasyonal Sosyalist Parti.

Bu tırmanışı gören Brüning kabinesi, "merkez"i güçlendirmek ve daha güçlü bir iktidar oluşumu için 1930''da seçime gitti.

Ancak daha 1928''de sadece 12 milletvekili çıkaran Nasyonal Sosyalist Parti, bu seçimlerde % 18.3 oy alarak 107 milletvekili çıkardı.

"Merkez"i güçlendirmek için ortaya konulan çabaların hepsi, sadece Nasyonal Sosyalist Parti''yi besledi.

"Versay Antlaşması yokedilsin", "komünistler düşmanımızdır" ve "yahudiler ülkemizi sömürmektedir" sloganlarıyla bu yükseliş sürdü.

İşsiz üniversiteliler akın akın bu partiye yöneldi. Ticari hayatta rekabet gücü zayıflayan sınıfların oyları da Nasyonal Parti''de toplandı.

1932 Temmuz seçimlerinde Nasyonal Sosyalist Parti, 230 milletvekili ile Almanya''nın en büyük partisi oldu. "Merkez''i düzenleme meraklıları"nın gayretiyle, seçimler büyük bir telaşla Kasım''da yenilendi. Ancak Hitler''in partisi biraz oy kaybına uğradı, ama toplumsal etki alanını daha da artırdı.

Aslında Nasyonal Sosyalist Parti, hiçbir zaman Almanya''da salt çoğunluğu elde edemedi. Fakat bu tablo, "mutlak güç"ü elde etmesine engel olamadı. Bundan sonrası da hep öyle oldu. Hitler, salt çoğunluğu olmamasına rağmen, "mutlak güç"ü adım adım elde etti. Bunu nasıl sağladığının belki çok uzun bir anlatıma ihtiyacı var. Yine de bir örnek vermek yararlı olabilir. O dönemde Nasyonal Sosyalistlerin "sokakları gönüllerince kullanma özgürlüğü" olan SA milisleri vardı ve polisin bunlara müdahale etmesi yasaklanmıştı.