Ordu devletlerin sonu

Fukuyama''nın "Tarihin Sonu" isimli çalışmasından sonra, tarih gibi pekçok şeyin sonunun geldiğinin iddia eden incelemeler çoğaldı.

Devletçiliğin kavgacı politikanın, temsili demokrasinin ve militarizmin sonunun alındığına ilişkin özellikle Batı ülkelerinde yayınlanmış çok sayıda kitap ve makale var.

Bütün dünyada ordu devletlerinin sonunun geldiğini ele alan çalışmalar yapılırken, Türkiye''de askerler üniformalarıyle cenaze ve cumhuriyet törenlerine katılıyor.

Tören alanlarını sivillerden daha çok üniformalı askerler doldurunca, Türkiye ister istemez bir ordu devlet görünümü kazanıyor.

Avrupa medyasında "Batı''da devletlerin ordusu, Türkiye''de ise, ordunun devleti var" değerlendirilmeleri yapılıyor.

Soğuk Savaş''ın sona ermesiyle, ordu devletlerin dönemi büyük ölçüde kapandı. Artık güçlü ülkeler, bu yüzyılın başında olduğu gibi, zayıf ülkeleri ordularıyle işgal etmiyorlar.

Dünyada orduların yerine ticari kurum ve kuruluşlar geçti. Büyük devletler, küçük devletleri, ürün ve hizmetlerini dünya ölçüsünde pazarlayan dev şirketleriyle ele geçirmeye çalışıyorlar.

Dünyada bir "Cola", bir "McDonald''s" kolonizasyonundan söz edilebileceği gibi, bir "Sony", bir "Mercedes" kolonizasyonundan da söz edilebilir.

Bir "Bank of America"nın toplam varlıkları Türkiye''deki banka ve finans kurumlarının toplam varlıklarının neredeyse on katına ulaşıyor.

Seksenli yıllardan sonra, sermayenin, bilginin, teknolojinin, ürün ve hizmetlerin serbestçe dolaştığı dünyaya ayak uydurabilmek için, "ordu devlet"in, hızla "tüccar devlet"e dönüştürülmesi gerekiyor.

TUSİAD''ın Mehmet Öğütçü''ye hazırlattığı "Türkiye''de Yeni Bir Ekonomik ve Ticari Diplomasi Stratejisine Doğru" isimli araştırmada "Tüccar Devlet"e dönüşmenin yolu ve yöntemi uzun uzun tartışılıyor.

Dünyada ülkeler arasındaki ticaretin büyük hacimlere ulaşması, uluslararası ilişkilerde ticareti dış politikanın odak noktasına yerleştirdi.

İç politikada olduğu gibi, dış politikada da, siyasi, askeri ve stratejik projeksiyonlar, ticari ilişkilere endekslenerek yapılıyor.

Bir dünya devleti olabilmek için, Türkiye, ordusunu büyütmekten daha çok ticari gücünü büyütmeye çalışmalıdır.

Ülkenin olduğu kadar, ordunun da gücü iç ve dış ticaret hacmine bağlıdır.

Ticari gücü ordu devletler değil, tüccar devletler büyütür.