Yağmurdereli"den sonra Tayyip Erdoğan

Kamuoyunda kısaca af diye bilinen yasa, 2 bölümden oluşuyordu. Birinci madde, şartla salıvermenin esaslarını düzenliyordu ve bazı istisnalar belirlemişti.

İkinci madde erteleme idi. Evvelce, sadece basın mensupları için tanınan üç yıllık erteleme hakkının muhtevası genişletilerek, diğer fikir suçluları da bu imkândan yararlandırılıyordu. Erteleme konusunda hiçbir istisna yoktu.

Ertelemede istisna yok

İşte kafalar bu sebebten karıştı. "Şartla Salıvermeye" bakanlar, 312''nci maddenin veyahut Atatürk aleyhine işlenen suçların kapsam dışı kaldığını görüyordu. Dolayısıyla, meselâ eski RP milletvekili Halil İbrahim Çelik''in veyahut Hasan Mezarcı''nın -Atatürk aleyhine konuşma yaptıkları için- istisnai hüküm yüzünden, şartla salıvermeden faydalanamayacağını düşünüyorlardı.

Şartla salıverme değil ama, erteleme yoluyla serbest kalmak mümkün. Nitekim, İbrahim Halil Çelik''in cezası ertelendi, Hasan Mezarcı da başvuruda bulunursa, aynı haktan yararlanacaktır.

Bütün fikir suçlarını kapsayan 2''nci madde istisna tanımadığı için, düşüncesini ifade edip yargılanan veyahut mahkûm olanlar, hiçbir ayırıma gidilmeden serbest bırakılıyor.

Yağmurdereli serbest

Eşber Yağmurdereli de serbest. Oysa, şartla salıverme düzenlemesi 6''ncı bendinde bir istisna getirmişti: "Daha önce şartla salıverme hükümlerinden yararlandığı halde, yeniden hüküm giyenler ile daha önce çıkarılmış bir aftan yararlananlar, bu madde hükümlerinden yararlanamaz."

Konuşması dolayısıyla 10 aylık bir cezaya çarptırılıp, infazını yakan Eşber Yağmurdereli''nin, bu yüzden hapisten çıkamayacağı düşünülüyordu.

Buna mukabil biz, muhtemel gelişmeleri aftan hemen sonra kaleme aldığımız 27 Aralık 2000 tarihli yazımızda anlatmıştık.

"Tartışılan bir diğer konu da, 2''nci maddede yer alan düşünce suçları. İkinci maddede hiçbir istisna olmadığına göre, konferans, panel, miting vs gibi yerlerde sarfedilen her türlü cümle -Atatürk aleyhine konuşmalar da dahil olmak üzere- erteleme kapsamında. Basın ve Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesine dair Kanun''un (kabul tarihi 28.8.1999) ertelemenin sonuçlarını düzenleyen ikinci maddesi, ''üç yıllık süre, yeniden mahkûm edilmeksizin geçirildiğinde, ertelemeden yararlanan hakkındaki mahkûmiyet vaki olmamış sayılır" diyor. Bunun anlamı, üç yılın sonunda, suçlunun, cezasının bütün sonuçlarını da kapsayacak şekilde affa uğramasıdır. Suçu hiç işlememiş sayılmasıdır.

Eşber Yağmurdereli''nin durumunu ele alalım. Görünüşte, Yağmurdereli, yeni düzenlemelerden yararlanmıyor. Çünkü daha önce ''Şartla Salıverme''den faydalanmış; mitingdeki konuşması dolayısıyla 10 ay ceza yiyince, bu hakkını kaybetmiş, 21 yıllık infazını yakmıştı. Ama, Ceza Kanunu''nun 2''nci maddesi, her türlü iyileştirmenin geriye işlediğini belirtiyor. Öyleyse, Yağmurdereli hakkındaki mahkûmiyet de üç yıl sonunda vaki olmamış sayılmalı. Mahkûmiyet vaki olmamışsa infazı da yanmayacak. ''Hangi tarihten sonra üç yıl?'' diye düşünebiliriz. Üç yıl, cezanın kesinleştiği tarihten başlayabilir.

Tayyip Erdoğan''ın memnu haklarının iadesi için de aynı mantık yürütülebilir. Hüküm tarihinden üç yıl sonra, mahkûmiyeti vaki olmamış sayılacak ve siyasi yasağı kalkacaktır. Bu durumda, Erdoğan''ın siyasete dönüş tarihi yaklaşıyor. İşte bunlar da af paketinden çıkan sürprizler."

27 Aralık 2000''de işte bunları yazmıştım. Eşber Yağmurdereli serbest kaldı. Muhtemelen kısa sürede sıra Tayyip Erdoğan''ın yasaklarına gelecek.

Sıra Erdoğan''da

19 Ocak tarihli Milliyet''te gözüme bir haber ilişti. Haberde, af konusundaki uzmanlığı ile tanınan İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Adem Sözüer''in "Yasa iyi incelendiğinde, Erdoğan''ın isterse yarın parti kurabileceği görülecektir" dediği belirtiliyordu.

Sözüer, aynen bizim gibi düşünüyor ve basın affının kapsamı genişletilince, Tayyip Erdoğan''a siyaset yolunun açıldığına inanıyor.

3 yıllık süre, cezanın kesinleştiği tarihten başlayabilir, görüşüne itiraz edenler var. "Ceza çekildiğine göre, süre bahis konusu değil. Siyasi yasak hemen ertelenir" deniliyor.

Düşündükçe bu görüşe ben de hak veriyorum.

Diyelim ki, Erbakan''ın 5 yıllık siyasi yasağı olmasaydı, 312''den dolayı ortaya çıkan mahkûmiyeti ertelendiğine göre, siyasete devam edebilir miydi? Evet.

Kaçak oldukları için hüküm giymeyenler, ertelemeden yararlanıp, hemen siyasete dönebilirler mi? Evet.

Ceza, bütün sonuçlarıyla (siyaset yasağı da dahil) hemen erteleniyor; 3 yıl içinde ise, bütün sonuçlarıyla birlikte, tamamen ortadan kalkıyor. Suç, hiç işlenmemiş sayılıyor.

Ceza yasasındaki iyileştirmelerin geriye doğru işleyeceği, hukukun en temel kaidesi.

Eşber Yağmurdereli''nin hapishaneden çıkışı, Tayyip Erdoğan''ın siyasete dönüşünün habercisidir. Güzel gelişmeler bununla da sınırlı değil. Anayasa değişikliği ile Fazilet''in kapatılması hemen hemen imkânsız hale geliyor. Kapatma için bundan böyle nitelikli çoğunluk aranacak.

Siyaset yeniden şekillenecek. Fazilet Partisi, başının üzerinde asılı duran Demokles Paşa''nın kılıcından kurtuluyor. Partiye farklı bir soluk kazandıracak olan Tayyip Erdoğan da, prangalarından kurtuluyor.

Artık millet, devlete sesini daha iyi duyurabilecek.