Yeni yüzyılda, yeni yüzler

Fazilet''ten Demirel''e destek yok. Görüldüğü kadarıyla Cumhurbaşkanı''na samimiyetle sahip çıkan tek parti DSP. Bakalım Ecevit''in nefesi Demirel''i Çankaya''da tutmaya yetecek mi?Yoksa FP milletvekili Ramazan Toprak''ın söylediği gibi "Yeni yüzyıla, yeni yüzlerle mi gireceğiz?"

69, 86 ve 101 hükûmetten geldiği şekliyle Anayasa Komisyonu''ndan geçti.

Aslında, Anayasa değişiklikleri, hükûmet tasarısı olamıyor, ancak, milletvekillerinin teklifi şeklinde gündeme gelebiliyor. Ayrıca Meclis''teki oylama da gizli olarak yapılıyor.

Çünkü, böyle önemli bir konuda, milletvekillerinin hür iradesi üzerine ipotek konulmak istenmiyor.

Kimin iradesi?

Oysa, Demirel''in ikinci defa seçilmesine fırsat verecek 101''inci madde ve "promosyon" olarak bu maddenin peşine takılan diğer iki madde, milletvekillerinin değil, 3 liderin iradesini yansıtıyor.

Hatta, 3''lü paketin oluşmasında Yılmaz''ın veya Bahçeli''nin de rolü yok. Cemil Çiçek''in benzetmesiyle, "Eli değnekli hal zabıtası gibi orayı burayı terbiye etmeğe çalışan" bir genel başkanın eseri bu paket.

Demek, kural, milletvekillerini vicdanlarıyla başbaşa bırakmayı amaçlarken, Ecevit''in müdahalesiyle Anayasa''nın ruhuna aykırı bir durum ortaya çıkmıştır.

Hükûmeti oluşturan partilerin milletvekilleri madde metinlerini -kılına dokundurtmadan- aynen kabul ettiler komisyonda.

FP milletvekili Şeref Malkoç haklı olarak serzenişte bulundu: "Liderlerin sahneye koyduğu senaryoya harfiyen uyuyorsunuz. Ama tiyatroda bile, aktörlerin, eserde ufak değişiklikler yapmasına izin verilir."

Fazilet Partisi''nin hiçbir teklifi kabul görmedi.

Kabul görmemesinin bir önemli sebebi de, MHP ile Anap''ın, "5+5" formülünün Meclis''te takılmasını istemesiydi. Eğer FP''nin arzu ettiği düzenlemeler yapılsaydı, hiç değilse bir kısım Fazilet Partili, 3''lü pakete destek verecekti. Ecevit''in baskısı yüzünden teklifi imzalamak zorunda kalan milletvekilleri, zoraki uyumun acısını bu şekilde çıkardılar.

Fazilet Partili komisyon üyelerinin talepleri aslında mantıklıydı.

Anayasa''nın 69''uncu maddesinde, üç sebebten dolayı siyasi partilerin kapatılacağı hususu yer alıyor: 1) Tüzük ve programın 68''inci maddeye aykırı unsurlar taşıması 2) Yabancı ülkelerden madde yardım alınması 3) Siyasi partinin, yasa dışı eylemlerin odağı haline gelmesi.

69''uncu madde "temelli kapatılan bir parti, başka bir ad altında kurulamaz" demekle birlikte, hem "devamın" kıstasını belirlemiyor, hem de böyle bir durumda yeni partinin de kapatılacağını açıkça belirtmiyor. 69''uncu maddede boşluk var.

Komisyon''da Şeref Malkoç, 69''uncu maddenin 2''nci fıkrasına dikkat çekti ve "69/2''de, siyasi partilerin ticari faaliyetlere girişemeyeceği hükmü yer alıyor. Ama müeyyide yok. CHP, İş Bankası dolayısıyla ticari faaliyette bulunmuş sayılmıyor mu? Bu fıkradan dolayı CHP hakkında kapatma davası açıldı mı?" diye sordu.

"Kapatılan bir siyasi parti yeni bir isim altında kurulamaz" Hüküm bu. Ya kurulursa?

"Bir siyasi parti ticari faaliyette bulunamaz" Ya bulunursa?

Maalesef 69''uncu madde, FP''nin yargılandığı bir dönemde ele alındığı için objektif davranılamıyor.

Devam meselesine bir açıklık getirilmesi gerektiğine, diğer partilerin milletvekilleri de inanıyor. Ama "senaryo" dışına çıkamıyorlar.

Devamlılık hali, neye göre tesbit edilecek?

Bir siyasi partinin kendi beyanıyla mı, eskisinin rozet ve amblemini kullanmasıyla mı, yoksa programının kapatılan partinin programına benzemesiyle mi?

Ağustos 1999''da değiştirilmeden önce, Siyasi Partiler Kanunu''nun 95''inci maddesi, "Kapatılmış bir siyasi partinin mensuplarının üye çoğunluğunu teşkil edeceği yeni bir siyasi parti kurulamaz" demek suretiyle, devam halini de tarif ediyordu. Bu hüküm kalktı.

Mevcut durumda hiçbir ölçü bulunmadığından, Anayasa Mahkemesi istediği gibi karar verebilir.

Oysa Anayasa Mahkemesi, konjonktürden etkilenen bir yargı organı. 12 Eylül''de mahkeme üyeleri darbe yapıp Anayasa''yı rafa kaldıran Evren''i tebrik etmemiş miydi? 28 Şubat''ta da, Genelkurmay Başkanlığı''nın brifinglerine katıldılar.

Siyasi partilerin, demokrasinin vazgeçilmez unsurları olduğuna inanılıyorsa, Anayasa Mahkemesi''nin lâyüsel davranmasını engelleyecek kıstasların tesbit edilmesinde fayda var.

Ama Komisyon çoğunluğu, tavrını demokrasiden yana koymadı.

İktidar milletvekilleri, özellikle DSP, istikrar adına(!), 5+5''te ısrarlı.

Cemil Çiçek, "İstikrar, bir kişinin uzun süre iş başında kalması ise, biz böyle bir istikrar istemiyoruz" dedi ve Hafız Esat ile Saddam Hüseyin örneklerini verdi. "Bizim istediğimiz demokratik istikrar" diye sürdürdü sözlerini. Ve bir lâtife yaptı: "Partiler aralarında uzlaşıp, istikrarı sağladılar diyelim, ya Azrail ile nasıl uzlaşacaklar?"

Komisyon''da Demirel''e epeyi sataşan oldu.

Sadece DSP''li Edip Özgenç onu uzun uzun övdü. Bir çok yaşlı liderden söz ederek, dakikalarca ihtiyarlığın önemli olmadığını anlattı durdu.

Anayasa Komisyonu Başkanı Ertuğrul Yalçınbayır taşı gediğine koydu: "İhtiyarlar haftasındayız. Size bu övgülerinizden dolayı, onlar adına teşekkür ediyorum."

Anayasa değişikliğine, Genel Kurul''da Fazilet''ten destek yok.

Çünkü bırakın 7''nci fıkrada değişiklik yapmayı, 69''uncu maddenin 6''ncı fıkrası dahi, Anayasa Komisyonu''nda, uzlaşma metninden farklı bir hal aldı.

Anayasa Komisyonu''nda kabul edilen 6''ncı fıkra şöyle: "Bir siyasi partinin 68''inci maddenin 4''üncü fıkrası hükümlerine aykırı eylemlerinden ötürü temelli kapatılmasına, ancak o partinin kanunla belirlenen ölçütlere göre bu nitelikteki fiillerin işlendiğinin yetkili mahkemelerce kesin hükme bağlandığı ve BU KESİN HÜKMÜN odak oluşturmaya yeterli olduğu hususunun Anayasa Mahkemesince tespit edilmesi halinde karar verilir."

Fazilet Partili üyeler, "kesin hükmün" yerine, uzlaşma metnindeki gibi, "kesin hükümlerin" ibaresini geçirmek istediler. Zaten mantıklısı da buydu. Zira odak olmak için, tek bir hükmün yeterli olamayacağı ortadaydı. İktidar partileri, madde metnine ters düşen ve mantık hatası içiren "kesin hüküm" tanımında ısrarlı davrandılar. Bu ısrarın altında, FP''nin kapatılmasını kolaylaştıracak bir oyun yatıyor şüphesi doğdu.

Anayasa değişikliği, kapatma davasının gölgesinde gerçekleştiriliyor. Bunun mahsuru her adımda hissedildi.

Fazilet''ten Demirel''e destek yok. Görüldüğü kadarıyla Cumhurbaşkanı''na samimiyetle sahip çıkan tek parti DSP. Bakalım Ecevit''in nefesi Demirel''i Çankaya''da tutmaya yetecek mi?

Yoksa FP milletvekili Ramazan Toprak''ın söylediği gibi "Yeni yüzyıla, yeni yüzlerle mi gireceğiz?"