Anketler AK Parti"yi vurur mu?

Bugüne kadar hangi partiden olursa olsun, bir partinin lideri ya da belediye başkan adaylarından biri ile seçim kampanyaları döneminde profesyonel anlamda birlikte çalışmak üzere yola çıkarken, kendilerinden bir ön şart olarak istediğim konulardan biri de, almaları muhtemel oy konusunda kamuoyuna kesinlikle açıklama yapmamaları oldu.

Çevresindeki insanlar bunu yapsalar bile, kendilerinin bundan kesinlikle kaçınmaları yönünde tavsiyelerde bulundum. O kadar ki, almaları muhtemel oyu seçim öncesinde basın mensuplarının huzurunda noterde tasdik ettirmeye niyetlenecek kadar, kendisine güvenen iddialı adaylarla da çalıştım. Noter yolundan geri çevirdiklerim oldu. Nitekim seçimleri açık ara kazandılar.

Böyle davranmamızın gayet basit bir nedeni vardı…

Seçmenler oylarının çantada keklik olarak görülmesinden asla hoşlanmazlar. Bu durumu, özgür iradelerine yönelik bir saygısızlık ve oylarının ipotek altına alınma çabası gibi değerlendirirler. Bu durum kesinlikle ters etki yapar.

Bizzat Başbakan Erdoğan tarafından yapılan bu tür değerlendirmelerin, AK Parti''ye artı bir getirisi olacağını sanmıyorum. Bununla birlikte, AK Parti''ye mesafeli duran ve başka partilere oy verip vermemekte tereddüt yaşayan kararsız seçmenleri, diğer partilere yönlendirme ihtimali olduğuna inanıyorum.

Seçmen davranışlarına yönelik araştırmalar ilginç sonuçlar ortaya koymaktadır. “Madem öyle, alsa işte böyle” mantığına dayalı davranış biçimi, oy kabinlerde sıkça rastlanan durumlardan biridir. Seçmenler, ellerinde mühür kendileri ile baş başa kaldıkları o tür ortamlarda, bir birey olduklarını derinden hissederler. Bunu da yansıtmak isterler. ''Sen zaten bizdensin'' anlayışı, seçmeni hiçleştiren bir durumdur ki, seçmen oy kabininde kendisi ile baş başa kaldığında bu durum kesinlikle ters etki yapar.

Aile huzuru olmayan çiftlerden özellikle kadın seçmenlerin, kocalarının oy verdiği partiye inadına oy vermemeleri de, kendilerini hiç olmazsa o ortamda özgür hissetmelerinden ve kendilerini farklı bir biçimde ifade etme duygusundan kaynaklanmaktadır.

Unutulmamalıdır ki, nefretin tetikleyici gücüne dayalı davranış biçimi, ilgiden kaynaklanan sempatik yönelişten daha ağır basar.

Şunu anlatmak istiyorum; Böyle gelmiş böyle gitsin kolaycılığı ile hareket eden ve hükümet icraatlarından genel bir memnuniyet duyan seçmenlerin sandık başına gitme oranı daha düşüktür. İktidarı değiştirmek için öfke ve nefret duygusu ile hareket edenlerin sandığa gitme oranı ise daha yüksektir.

Bu nedenle, örneğin seçim günü olan 12 Haziran''da şiddetli yağmur yağsa, şimşekler çaksa ve seçmenlerin oyunu kullanmaya giderken ıslanma ihtimali olsa, bırakın sandığa gitmek için bir araç sahibi olmamayı, bir şemsiye bile tutmayı üşendiği için, “canım bir oydan ne çıkacak, zaten oyların yarısını maşallah bizim parti alacak” diyen seçmenlerin bu tür gerekçelerle seçime katılımının düşük olma ihtimali bile söz konusudur. Buna karşılık, ''ne yağmur ne tufan, kimse alıkoyamaz beni bu yoldan'' diyen nefret yüklü insanların sandığa gitme oranı ise daha yüksek çıkar.

Seçime katılma oranı arttıkça, iktidardan memnun olan seçmenlerin sandıktaki oy yüzdesinin artma imkânı varken, seçime katılma oranı düştükçe, mevcut durumdan memnun olmayanların kullandıkları oy, yüzdelik olarak sandıkta daha bir ağırlık oluşturur.

Üstelik üst düzey enformasyon menajerleri, ülkede planladıkları türden bir atmosfer oluşturabilmek amacıyla gerektiğinde kamuoyu araştırmalarını da kullanmaktadırlar. Bu nedenle, kamuoyu araştırmaları seçim öncelerinde sadece seçmen eğilimlerini belirlemek için yapılmaz, seçmeni yönlendirmek için de yapılırlar.

Fakat seçim sonuçlarını belirleyen faktör anketlerden ne çıktığı değil, sandıktan nasıl bir sonuç çıktığıdır. Bu nedenle anketlerden çıkan sonuç, seçmende rehavet de oluşturabilir.

Bu nedenle, AK Parti''nin anketlere yansıyan oy oranının açık ara önde olması, seçime katılımın düşük olması durumunda AK Parti aleyhine işleyen bir durum da ortaya koyacaktır.

Rahmetli Turgut Özal, İzmir''de oldukça başarılı belediyecilik hizmetinde bulunan, ama seçimi yine de kaybeden Burhan Özfatura''yı teskin ederken, “yapılmış hizmet, yenilmiş çikolata gibidir. Seçmenler ne yaptığına değil, ne yapacağına bakarlar. Galiba işin bu yönünü anlatmakta yetersiz kaldık” demişti.

AK Parti, 12 Haziran seçimlerinin Türk demokrasisi için ifade ettiği anlamı kamuoyuna izah etmekte yetersiz kalırsa, Başbakan Erdoğan''ın sesi kısılırcasına gittiği her ilde anlatmaya çalıştığı yapılan hizmetler, seçmende beklendiği ölçüde karşılık da bulamayabilir.

Şu da unutulmamalıdır: Zihinlerimizi eviren çeviren ve bizleri belli istikametlere yönlendiren de Allah''tır. Bu nedenle, bireysel tercihlerimizin de, kamuoyunun tercihlerinin de bu ülke için hayır istikametinde olması için, çalışmaya dayalı fiili dua kadar, yakarışa dayalı sözlü dua da ihmal edilmemelidir. Nihayetinde neticeyi belirleyecek olan da Allah''tır.