Paralı askerlerin ricâtı (1)

Son bir kaç gün çok şaşırtıcı gelişmelerle yüklüydü. Wagner paralı askerleri Ukrayna savaşını bırakarak, adına savaştıkları Rusya’ya doğru bir isyân hareketi başlattılar. Bundan iki asır evvel, Kavalalı’nın oğlu İbrâhim Paşa’nın askerleri nasıl hiçbir mâni ile karşılaşmaksızın Kütahya önlerine kadar gelip payitahtı tehdit etmişlerse, Wagner de Progojin komutasında Moskova’nın 200 km yakınına kadar sokuldular. İbrâhim Paşa’nın arkasında Fransa vardı. Progojin’in arkasında ise muhtemelen Birleşik Krallık olmalıdır. II. Mahmud o gün Rusya’yı imdâda çağırmıştı. Putin ise Beyaz Rusya’dan medet umdu. Bu dramatik süreçler daha derinlerde yatan hususları düşündürüyor.

Bu üç temel yaklaşımın ideolojik yansımaları da vardı. Karanlıkçılar veyâ gerilemecilerin (regresyonistler) ideolojik tesirleri fazlaca olmuş değildir. Herakleitos’a mâl edilen “aynı ırmakta iki defâ yıkanamazsınız” sözünü hep şüpheli bulmuşumdur. Hâlbuki Panta rei, “Her şey akar” sözü ise doğru görünmüştür bana. Karanlıkçıların ve gerilemecilerin tepkileri bir istikâmette akan bir nehrin tersine çevrilmesini istemek gibi bir şeydi. Onlarınki sâdece tepkisel kaldı. (Bunun en ince numûnesi olan Gandhi hareketi bile tekmil dünyânın derin hürmetini kazanmakla berâber akâmete uğramaktan kurtulamadı).

Devâm edeceğim