"Amin!"

Sovyetler Birliği döneminde, komünistlerin amacı, dinsiz bir toplum oluşturmaktı. Azerbaycanlı büyük şair Bahtiyar Vahapzade, Ahmet Kabaklı yönetimindeki ''Türk Edebiyatı'' dergisinin son (312: Ekim) sayısında yayımlanan ''İbadet'' adlı şiirinde, o dönemin izlerini pek de güzel anlatıyor. "Kıblemi tanıdım, amma neyleyim / Kıbleye secdeyi tamam unuttum (..) / Ne kadar çalıştım, bu yaşımda ben / Öğrenebilmedim namaz kılmayı."

Başaramadılar. Bir zamanlar kızıl çarların yaşadığı Kremlin''de, Ortodoksluğun Rusya''ya girişinin 1000. yılı dualar ve âyinlerle kutlandı. Her ne kadar yaşı ileri olduğu için öğrenmekte güçlük çekse de, Bahtiyar Bey''in "Artık dönüp devran, değişip zaman / Gelmek isteyirem Hakk''a secdeye. / Bir yol bulmak için, şimdi Tanrı''dan / Her gece ellerim uzanır göye" mısralarında anlattığı gibi, Sovyet etkisinden kurtulmuş Orta Asya ve Kafkas Müslümanları yeniden dine dönüyorlar... Şiirin devamı şöyle geliyor: "Diz çöküp önünde geldim secdene / Kabul buyur benim dualarımı."

Sovyetlerin 70 yılda bütün baskıcı tavra rağmen beceremediğini denemeye kararlı gözüküyor bizde bazıları. Her şeye maddî gözle bakıyorlar, bizim de öyle bakmamızı istiyorlar... En ufak bir mânevî yoruma tahammülleri yok; depremin zihinlerini açması gerekirdi, tam tersine zihinleriyle birlikte gözleri de kapanmışa benziyor. Maddenin biraz ötesine uzansalar, olan bitenden ibret alsalar hiç fena olmayacak; onlar böyle yapmak yerine, bizim yorumlarımıza bile karışıyorlar...

Karışsınlar. Millet yine bildiğini okuyor.

Geçen akşam, İstanbul/Taksim''den havaalanına beni yetiştirmeye çalışan taksinin şoförü, "Bak beyim" dedi bana ve o gün yaşadıklarını özetledi. Memleketinde ''seyyit'' diye bilinen ailenin bir ferdi kendisini ziyarete gelmiş. Elinden geldiğince konuğuna ikramda bulunmuş bizim şoför; "Parayla, pulla ilgisi yoktur hazretin" diye aktardı ilişkinin biçimini. Gerekli saygıyı gösterdiği konuk ev sahibi için dualarını esirgememiş... Bunu bana anlatırken yüzü gülüyordu şoförün...

"Ne alâkası var?" dediniz herhalde. Var. O akşam Taksim''in göbeğinden havaalanına götürdüğü üçüncü yolcuymuşum ben. "Yıllardır direksiyon sallarım beyim, bu kadar yoğun uzun mesafeli iş ilk defa başıma geliyor" dedi ağzı kulaklarına vararak. Yaptığı iş ve kazandığı para değil, kendisi için edilen duanın bereketini bu kadar çabuk görmesinin hazzıyla... Konuğun duaları daha büyük bir derdinin halli için geçerli olur diye de bekliyor muydu? Bilmiyorum.

Bildiğim bir şey var: Havaalanında iner inmez bir yolcu atlayıverdi benim boş bıraktığım koltuğa. Havaalanına dışarıdan gelen taksilerin müşteri alması mümkün değildir; ama bizim şoför, avuçlarını dua eder gibi açarak, bana "Gördün mü beyim?" diye seslenmeyi ihmal etmedi. Dua bereketi.

İnanmayan için bir şey demem mümkün değil, ancak inançlı insanlar açısından maddenin ötesinde bir hayat mutlaka var. Var ki, bütün semavî dinlerde insanlar dua ediyor ve kendilerinin üzerindeki bir kuvvetten medet umuyorlar. Yahudiler ikibin yıl "Gelecek yıl Kudüs''te" diye dua ettiler, şimdi de Kudüs''teki ''ağlama duvarı'' önünde duaya devam ediyorlar. Hıristiyanlar her sofrada Allah''ın kendilerine verdiği nimetlere şükranlarını duayla ifade ederler. Üç kutsal dinde, dua sonunun "Âmin" diye bağlanması bile ilginç... İsterseniz bunu bir de bizim taksi şoförüne sorun.

Washington''dayken, televizyon çekimi için stüdyoya gitmek üzere bir taksiye bindim. Yanımda bir meslektaş daha vardı ve acele ediyorduk. Taksisine bindiğimiz iri yarı zenci şoför, bizim Türk olduğumuzu öğrenince, olumsuz tepkiler verdi. Kendisinin Müslüman olduğunu, bizim ise inançlı insanlara zulüm yaptığımızı söyledi. Bir şey daha ekledi: "Siz" dedi, "Benim en sevdiğim başbakanı koltuğundan ettiniz..." Amerikalı Müslüman şoförün ''en sevdiği başbakan'', herhalde tahmin ettiniz, Necmettin Erbakan çıktı. Sohbet koyulaşınca hiç olmayacak bir şey daha gerçekleşti: Müslüman taksi şoförünün teybe taktığı kasetten Kur''an dinleyerek dolaştık Amerikan başkentinin sokaklarında...

Duanın metafizik bir gücü olduğu kesin. Bizim ağızlarımızdan ve gönlümüzden çıkan dalgalar evrene karışıyor ve maddî yapıyı değiştiriyor. Dua çok önemli. İlkokul çağına girdiğimde, babamın elimden tutarak İstanbul Eyüp Sultan Camii''ne götürmesi ve ''veli'' olduğuna inandığı hocaefendiden benim için dua etmesini istemesi gözümün önünden hiç gitmiyor. O dua olmasaydı kötü bir öğrenci mi olurdum, bilmiyorum; bildiğim bir şey var: Öğrenim hayatım boyunca hep iyi bir öğrenci oldum.

Bazıları, bu tür sözler duyunca, "Olur mu öyle şey" diye başlarını sallıyorlar. Olur, hem de öyle bir olur ki. Bir dua akan suları durdurabilir.

Bahtiyar Vahapzade, çok samimi hislerini yansıttığı ''İbadet'' başlıklı şiirini "Aziz ve liyakatli Türkoğlu Fatih Ordu''ya" ithaf etmiş. 27 kıtadan oluşan şiirin bütününü okumanızı tavsiye ederim. Son iki kıta, Türkiye''nin yiğit dostu Bahtiyar Bey''in şiirini ''orduya'' ithaf etmesine ışık tutuyor mu acaba: "Tarih sahnesinden korkuram sile / Biri birimize bu nefret bizi. / Affet suçumuzu, bize rahmeyle / Bu derin uçurumdan halâs et bizi. // Bizi indirdiler göklerden yere / Döndür tarihimin altın çağını. / İlâhî, hükmünle kaldır göklere / İslâm bayrağını, Türk bayrağını!"

Bu duaların hepsine ben de "Amin" diyorum...