İmza

Başbakan Bülent Ecevit''le Moskova''ya gittiğimizde, gezinin neredeyse bütünü, ''Mavi Akım'' projesi etrafındaki tartışmalarla geçmişti. Ruslar, projeyi üstlenen İtalyanlar''ın arzu ettiği bir ''ek protokol'' peşindeydiler. Ecevit, MHP''li bakanları otele gönderip Türkiye''nin Moskova büyükelçiliğine gitmiş ve konu orada sonuca bağlanmıştı. Ecevit tarafından imzalanmayan protokol, geçen hafta, Moskova''da, MHP''lilerin bir ara hedef seçtikleri büyükelçi Nabi Şensoy tarafından imzalandı...

Şu sıralarda bazı devlet memurları imza konusunda çok mütereddit, bazıları da olağanüstü geniş davranıyorlar. Mavi Akım konusundaki proje takibini BOTAŞ yapıyor; BOTAŞ''ın başında bulunan Nevzat Arseven mayıs ayında sessiz sedasız görevini bıraktı. "Neden?" diye sorduğumda, "Nevzat Bey, enerji alanında meydana gelecek gelişmelerde ''sorumluluk'' taşımak istemedi" cevabını almıştım. BOTAŞ genel müdürlüğünden âniden istifa eden Nevzat Arseven ANAP Meclis grup başkan vekili Nejat Arseven''in kardeşi...

Mavi Akım ile ilgili ek protokole Moskova''daki büyükelçi Nabi Şensoy acaba gönül rahatlığıyla mı koydu imzasını? Bilemiyorum. Ortada henüz fol yok yumurta yokken Mavi Akım projesinin Türkiye bölümünü üstlenen OHS konsorsiyumuna ödeme yapan devlet memurları, bu konu ileride ciddi biçimde soruşturulur, ya da ''yüce divanlık'' olursa, kendi başlarına da iş açılacağı endişesini duymuşlar mıdır? Bu sorunun cevabını da şimdilik bilmiyorum.

Mesut Yılmaz başbakan iken Rusya''nın o zamanki başbakanı Chernomirdyn ile imzaladığı protokol ile başlayan projenin toplam maliyeti üç milyar doların üzerinde. Karadeniz altına boru yerleştirme işi İtalyan firmasına verildi. Projenin en garip tarafı, Türkiye içerisinde döşenecek ve 340 milyon dolara malolacak boruları üstlenecek firmayı belirleyecek olan taraf: Rusya. Mesut Bey altına imza attığı protokolle en kritik işte son sözü Ruslar''a bırakmakta bir mahzur görmemiş... Eh, Ruslar da dağlı değiller ya, onlar da başkalarına da verebilecekleri Ankara-Samsun boru döşeme işini, ihale açmaksızın, Türklerin başını çektiği OHS''ye veriverdiler...

BOTAŞ''ın şimdiki genel müdürü Gökhan Yardım, "Projenin Ankara-Samsun bölümü bizim hattımız, bu bölümün inşası için ihale açmak bize düşerdi" açıklamasını yaptı. İhale açılsaydı bir sürü firma yarışacak ve fiyat ona göre oluşacaktı; oysa yatırımın bedelinin bütününü ödeyecek olan Türkiye firma seçiminin dışında bırakıldı, Ruslar''ın seçtiği OHS konsorsiyumuna ilk elde çıkartılan 52 milyon dolarlık avansı da Türkiye ödedi.

OHS ilginç bir konsorsiyum. Bir tarafında başında Vehbi Özkoç olan Öztaş firması var. Vehbi Bey, Mavi Akım projesine bir ''millî dâva'' gibi sarılan ANAP''ın Çankaya örgütü yöneticilerinden... Konsorsiyumun ikinci ayağını da Haznedaroğlu firması teşkil ediyor; onun başında da ''millî dâvacı'' ANAP''lı bir önderin yakını var: Turan Haznedaroğlu. Turan Bey, geçen hükümetlerde bakanlık yapmış Burhan Kara''nın akrabası... Üçüncü ayak ise Stroy Transgaz firması... Bu üçlü içerisinde işi bilen de bu firma zaten... ANAP''a yakın iki ayak, üçüncü ortağa moral vermek üzere ''fedakârlık'' isteyen bu işe ilgi duymuş olabilir.

Beni şaşırtan bir gelişme de, Nabi Şensoy''un altına imza attığı protokolün, Rus parlamentosu Duma''da iki günde oylanıp kesinleşmesi. Şaşırmamın sebebi ise, Moskova''da iken ağzını açan her yetkiliden, "Duma ağır çalışıyor, yıllar önce imzalanan anlaşmaları bile bir türlü gündemine alamıyor" yakınmasını dinlemiş olmam. Duma''yı hareketlendiren ne oldu acaba?

"Ankara''da bazı bürokratlar, daha ek protokol bile imzalanmamış bir proje için 52 milyon dolar ödediler, Duma da bundan etkilendi" diyebilecek durumda değilim. Benim gelenekselin ötesini kavramakta zorlanan kafam, boru hattı iki yıl sonra döşenecekken şimdiden 52 milyon dolar ödemenin bu süreçle irtibatını kurmakta zorlanıyor. Ne yani, bu paranın bir bölümü Rusya''ya götürüldü, işleri kolaylaştırmak için orada mı kullanıldı? Para nasıl götürüldü, Mesut Yılmaz''ı da içinde taşıyan Şarık Tara''nın uçağında mı? Yok devenin başı!

Ankara''da şu sıralarda anlatılan hikâyeler inanılacak gibi değil. Emin Çölaşan söylentilere önem verip "Mavi Akım anlaşmasıyla ANAP takımının rüşvet yediği, hatta bu işin içinde Mesut Yılmaz''ın da bulunduğu iddia ediliyor; eğer böylesine bir projede bir partinin adamları, hele hele genel başkanı rüşvet almışsa, ya da projeyi kendi yakınlarına verip birilerinin bu işten avanta almasına neden olmuşsa korkunç bir hadisedir" diye yazdı, yazısı sansürlendi. Ben ise, ANAP takımının, Mesut Yılmaz, kardeşi Turgut Yılmaz ve eşi Berna Yılmaz''ın bu işe bir ''millî dâva'' olarak sarıldıklarına inanıyorum. Berna Yılmaz''ı, sanki şahsî işi imiş gibi, bürokratlardan bilgi almak üzere enerji bakanlığına kadar başka hiçbir sâik götüremezdi bence.

Bir şey daha önemli. Bütün bu trafiğin tam ortasında bulunan Cumhur Ersümer, kendisinden önceki bakanlardan farklı olarak, mühendis değil, hukukçu. Eğer bu işin içerisinde bazılarının burunlarına geldiği türden pis kokular varsa bunu ilk fark eden bir hukukçu olacaktır. Cumhur Ersümer, kendi politik kariyerini sona erdirecek, ''yüce divan'' yolunu tutturacak bir süreci kendisi ve bürokratları için zorlar mı? Hiç sanmıyorum.

Konuyu sizin adınıza izlemeye devam edeceğim, meraklanmayın.