Teknoloji alışkanlığı kötü

Yeni Şafak''ı, yüzbinin üzerinde okur, bâyiden alarak veya kapısına kadar ulaştıran dağıtım servisi sayesinde, sayfalarını aça aça okuyor her gün. Bu büyük bir keyif. Ancak, sayıları hiç de az olmayan başka bir grup okur daha var ki, onlar gazetelerini elektronik ortamda takip ediyorlar...

Geçenlerde, "Satışımız 100 bini geçti" diye yazınca, en fazla tepki, Yeni Şafak''ı İnternet ortamında okuyanlardan geldi. Bir okur, "Sizi sevindiren o rakam yanıltıcı, bir de bizler varız ve sayımız hiç de az değil" diye verdi tepkisini. Elektronik ortamda okunan gazeteler arasında, Yeni Şafak, en fazla bağlanılan gazetelerin başlarında geliyor. Dünyanın dört bir yanından okurlar, "Türkiye''de ne var, ne yok?" sorusunun cevabını almak veya "Bakalım bugün ne yazmış?" merakıyla Yeni Şafak''a bağlanıyorlar...

Amerika''nın en çok satan gazetelerinden Wall Street Journal gazete okuyacak zamanı olmayan, alsa bile gazetesine göz atamayan meşgul okurlar için yeni bir servis başlattı: Gazetenizi dinliyorsunuz. Yılda 40 dolar kadar bir ücret ödeyen aboneler, her gün, İntenet''teki posta kutularına gönderilen bir dosya alıyorlar. Dosyada, Wall Street Journal''in haber ve yorumları sesli olarak yer alıyor. İsterseniz, başka bir iş yaparken o dosyayı bilgisayarınız size okuyor; isterseniz MP3 dosyalarını okuyan teyp gibi bir âlete yüklüyorsunuz dosyayı, araç kullanırken müzik yerine gazetenizi dinliyorsunuz...

Geçen ABD''ye gidişimde, bu işlere meraklı oğlum, dergiden kopardığı bir sayfayı vererek "Bundan getirebilir misin?" diye sormuştu. MP3 dosyaları çalan teyp benzeri cihazdan onun sayesinde haberdar oldum. Dijital kayda dayanan bir bilgisayar formatı MP3; ses dosyaları artık özellikle MP3 ile kaydediliyor, istendiği zaman çalınmak üzere... Son iki yıldır geliştirilen cihazlarla, gençler, hem binlerce telefon numarasını saklayabiliyor hem de istedikleri müzik parçasını kaydedip dinleyebiliyorlar. Aynı teknoloji sayesinde, gazete ve dergiler, sadece okunmayacaklar, dinlenecekler de...

Teknolojinin açtığı yeni ufukların yararlarını bizler de görüyoruz; çok değil on yıl önce yaşanması mümkün olmayan olaylarla karşılaşmak insanı müthiş umutlandırıyor...

Önceki hafta yaşadığım şu olaya bir bakın: Güncel bir konuda yazdığım bir makale, onbinlerce km ötede, Kanada''da çıkan bir gazetenin dikkatini çekmiş; ''düşünceler'' sayfasının editörü, bir elektronik posta iletisi göndererek, "Makaleyi biz de yayımlayabilir miyiz?" diye sordu. İletiyi alır almaz "Tabii" cevabını gönderdim. Benim yazı burada cuma günü çıktı, Kanada''nın en çok satan gazetesinde de cumartesi günü... Eskiden olsaydı, bir yazıdan haberdar olmak haftalar sürer, yazıyı oralara kadar ulaştırmak için attığım mektup on günden önce muhataba ulaşmazdı. Şimdi yayınlanır yayınlanmaz ilgilenen herkes yazıyı okuyor, her şey dakikalar içerisinde halloluyor. Ne büyük imkân!

Bilen biliyor, ben yerli-yabancı gazetelerle ilgili arşivimi, bilgisayarımda, elektronik ortamda saklıyorum. Bu sebeple, istediğim bilgiye veya yazıya ulaşmam müthiş hızlı oluyor. Ayrıca, bir yerden bir yere gitmem gerektiğinde bavullar dolusu kupür dosyası taşımam gerekmiyor; herşeyim küçük bir dizüstü bilgisayarında...

Yeni teknoloji yeni meşgaleler ve yeni iş imkânları da doğuruyor.

Gazeteler İnternet ortamında sunulmaya başladığında, her gün bir süre, belli başlı gazetelere bağlanıp işime yarayacak haber ve yazıları bir dosya içinde saklama alışkanlığı edindim. On kadar yerli, 15 kadar yabancı gazeteye bağlanıp yazıları kopyalamam, her gün iki saate yakın vaktimi alıyordu. Bilkent Üniversitesi''nde okuduğunu bildiren bir genç, "O işi size ben yapayım" diye tâlip oldu. O güne kadar yaptığımı, son üç yıl, benden daha düzgün, daha işlevsel yerine getirdi o genç arkadaş. Sağda solda, "Sanal sekreterim var" diye övünmeme yol açan bir ilişki doğdu aramızda. Kendisini görmem, karşılıklı konuşmam gerekmeyen, her şeyi, elektronik ortamda yapabildiğimiz bir sekreterlik ilişkisiydi bu. Cüz''i bir para karşılığı bana hazırladığı dosyaları, bir süre sonra başka gazetecilere ve araştırmacılara da pazarlamaya başladı aynı genç. Burs peşinde koşmaktansa severek yaptığı işten para kazandığı gibi başkalarının da işine yaradı.

''Sanal sekreter'' alışkanlığının insanı ne kadar rehavete sürüklediğini, şimdilerde, o genç âniden askere gitmeye karar verdikten sonra daha iyi anlıyorum. Bir haftadır dosyalar gelmiyor, ancak arada ben iyice vakit fukarası haline dönüştüğüm için, elektronik arşivimi kendim yapamıyorum.

Teknolojinin böyle bir özelliği var işte. Vaktiyle yazılarımı elle yazarken daktilo kullanmaya başladığımda, gerektiğinde elle yazmada zorlandığımı fark etmiştim. Bilgisayar devreye girince daha kötü oldu. Şimdi, elimin altında bilgisayar olmayınca sanki yazamayacakmışım gibi geliyor bana. O duruma düşmemek için her türlü tedbiri -hem de fazlasıyla- almam gerekiyor.

''Sanal sekreterim'' askere gittiğinden beri, onun yaptığı işi yeniden yapmam veya kupür kesmeye başlamam da mümkün olamıyor. Galiba uykudan kısarak, fuzuli işlerin bazısını terk ederek yeniden kendi başımı kendimin kaşımam gerekecek.

Belki bu durum için de elektronik bir çözüm vardır, en iyisi onu üzerinde kafa yormak...