Müzik ve kapitalizm

Müzik pazarında tekelleşme, bana öyle geliyor ki yerellikleri de bir hayli zayıflatacak. Çünkü bu birleşmeler sonucu tek tek ülke pazarlarındaki hava da değişecek.

Müzik dünyasında da önemli ve dünya müzik pazarının adeta tek merkezden yönetilmesini sağlayacak birleşmeler yaşanıyor. Dev müzik şirketi Warner Müzik, bir başka müzik devi olan İngiliz EMI ile birleşme yoluna gitti. Bu, müzik piyasasında yeni ve çok hareketli günlerin yaşanacağı anlamına geliyor.

Warner Müzik, EMI, Universal/Polygram, BMG ve SONY gibi müzik şirketleri, dünya pazarını ellerinde tutan devler. Sözkonusu birleşmeye kadar Univarsal %21''lik payla pazarın hakimiydi. Ancak Warner ve EMI''nin birleşmeleriyle manzara değişti, yeni oluşum, pazarın %27''lik kısmını elde ediverdi.

Devlerin birleşmeleri, kendileri açısından bir hayli yararlı. Zaten büyük olan pazar paylarını da bir çırpıda büyütüveriyorlar. Şu anda pazarın aşağı-yukarı %80-85''lik kısmını dört şirket paylaşıyor. Fakat Warner ve EMI''nin birleşmesi diğerlerine de tatlı gelmiş olmalı ki, yakında SONY ve BMG''nin birleşmesi de sözkonusu oldu. İki dev, şu anda görüşmelerini sürdürüyorlar. Görünen o ki, çok yakın bir zamanda SONY ve BMG de birleşecek ve böylece dört-beş büyük şirket dünya pazarını -deyim yerindeyse- kapatacaklar. İşin ilginç tarafı, bu şirketler Amerikan şirketleri. Öyle görünüyor ki 21. yüzyılı da "kapatmak" için Amerika şimdiden önemli adımlar atmaya başladı.

Müzik pazarında tekelleşme, bana öyle geliyor ki yerellikleri de bir hayli zayıflatacak. Çünkü bu birleşmeler sonucu tek tek ülke pazarlarındaki hava da değişecek. "Müzik kapitalizmi", sözleşme yaptığı müzisyenlerle çalışacak doğal olarak. Pazarın hakimi olduğu için de, yerel pazarlara sarkacak, sözgelimi Türkiye''deki müzik şirketleriyle ortaklıklar kuracak -tıpkı yerli reklam ajanslarının yabancı ajanslarla birleşmeyi gibi bir şey-, bu ortaklıklar da bizimkilerin değil, büyük müzik şirketlerinin işine yarayacak. Bir de şu var: İnternetin sunduğu ve sunacağı yeni imkanlarla birlikte, herhangi bir müzik albümünü internetten dinleyip CD''ye kaydedebileceğiz, internet vasıtasıyla satın alabileceğiz. Bu, pazarda varolmaya çalışan orta ve küçük müzik işletmelerini zaten tehdit eden bir durum. Amerika, bu işin teknolojisini de elinde tutuyor. Dolayısıyla yerel müzik şirketlerinin şansı azalıyor, Unkapanı''nın geleceği pek parlak olmayabilir.

Ancak, akıllıca girişimler, teknolojiye dört elle sarılmak ve teknolojinin sağladığı nimetlerden yararlanmasını bilmek, bizim "yerel" diye kabul ettiğimiz ama bence evrensel düzeye yükselebilecek potansiyele sahip müziklerimizin ve müzisyenlerimizin de dünya pazarlarına girmelerine ve dünyanın her yanında dinleyici bulmalarına imkan sağlayabilir. Bir kere müzik piyasasındaki bu gelişmeler, ülkemizde müziğin Unkapanı çukurundan çıkarak daha düzeyli bir noktaya ulaşmasına yol açabilir. Bu da müzik sektörünün Şahin Özer gibi insanların koyduğu sınırları aşarak, kaliteyi yükseltmesi anlamına gelebilir. Bunlar işin kulağa hoş gelen yanları.

Görünen o ki, 21. yüzyılda müzik piyasası da "Amerikan" damgasını taşıyacak!