İyi ki Ramazan var...

Ramazan her yıl olduğu gibi yine serinlikle geldi. Gerek sosyal hayatta, gerek evde gerekse iş dünyasında, çarşı pazarda, eğlence yerlerinde Ramazan ayı toplumun gündemini değiştirecek kadar güçlü biçimde kendini hisettiriyor.

Akşamları iftar, teravih, sahur derken 11 aylık alışkanlıklar değişiyor.

Paylaşma ve yardımlaşma duygusu öne çıkıyor.

İnsaoğlu adeta fabrika ayarlarına geri dönüyor.

Ramazan sivil, resmi herkese kendi kurallarını dayatıyor.

Resmi ve özel kurumların hepsi olmasa da (Çalışanların inançlarına saygılı olan şirketleri kastediyoruz) bir aylığına çalışma şartlarını esnetiyorlar.

Kısacası kapitalizmin insan fıtratına aykırı çalışma şartları bir aylığına rafa kalkıyor.

İyi ki Ramazan var!

***

Resmi ve özel kurumlar çalışanlardan 8 saat tam mesai isterler. Genelde patron katında şöyle bir zihniyet vardır; ''Ben senin 8 saatini satın aldım. Başka işle meşgul olamazsın''

Sanırlar ki 8 saat sürekli çalışan bir insanın getireceği kazanç yüksektir.

Oysa böyle bir şey yok.

İşyerinde çalışmayı bisiklet sürmeye benzeterek ''İlerlemek için sürekli pedal çevirmek zorundasın, durursan düşersin'' gibi aptalca insan fıtratına ters bir çalışma hayatını dikte ederek patronları ikna ettiler.

Bu bilim adamlarının yüksek kazanç hırsıyla dolu işadamlarına kıyak olsun diye ürettiği büyük bir bilimsel yalandır, hem de kuyruklusu.

Bu yanlıştan dönen dev şirket sahipleri yüksek kazancın ve rekabette üstün olmanın tek yolunun çalışandan geçtiğini anladılar. Onu mutlu ederek verimli olmanın yollarını öğrenip uyguluyorlar.

***

Geçenlerde Ahmet Coşkun''un gönderdiği iş ahlakı ile ilgili yazısında tam bana göre bir araştırmaya rastladım.

''İşyerinde bir dirhem uyku bin ayıp önler'' başlıklı yazıda kapitalist sistemin mesai konusundaki yanlışlığı kıyas yapılarak anlatılmış.

Yazıda şöyle deniyor; İşletme yönetiminde sık kullanılan bir bisiklet metaforu vardır. Bisiklet metaforu üzerinden yönetim danışmanları bize hiç durmamayı tavsiye eder.

Bunun için karlılık ve verimlilik tekerleklerinin sürekli dönmesi, esneklik direksiyonunun buna eşlik etmesi ve gittikçe hızlanarak kullandığımız bisikletin diğerlerini geçmesi gerekir.

Yapılacak en önemli iş bellidir; pedal çevirme işlemi duraksamamalıdır, çünkü ''DURursanız DÜŞersiniz''.

Şüphesiz mesai saatini bu şekilde harcamak iş ahlakı açısından tam bir felaket, bir nevi tefrit durumu.

Fakat son araştırmalar bize çalışmanın ifrat boyutuyla ilgili ilginç bir şey söylüyor:

Araştırmacılara göre 8 saat mesaiyi dolu dolu geçirmeye zorlanan çalışanlar günlük mesailerinde sabah saatlerine göre, öğleden sonraki saatlerde daha kötü ahlaki kararlar veriyorlar.

***

Oysa ahlaki ikilem tuzaklarına DÜŞmemek için bazen DURmak gerekiyor.

Mesela araştırmalar uykusuzluğun ego boşalmasına bağlı kötü ahlaki kararların önemli nedenlerinden olduğunu söylüyor.

Google, Procter&Gamble, AOL ya da zappos.com gibi daha birçok şirketlerde kestirmek için özel odalar var.

Kaylule (Öğle saatlerinde kısa bir kestirme uyku) diye bir geleneğimiz var, iş yerlerimizde bu imkan neden olmasın?

Ramazan ayı böyle bir uygulama için güzel bir fırsat.

Zaten Ramazan ayı fırsatlar ayı değil mi!

İYİ: Ramazan''la paylaşmanın artması, yoksulların sevindirilmesi, alışverişin canlanması.

KÖTÜ: Lüks otel ve restoranlarda eşe dosta ve hatırlı kimselere verilen iftarlarla israfın artması.

ÇİRKİN: Ailesi ve dostları ile Ramazan ayını geçirmek yerine 5 yıldızlı otellerin tercih edilmesi.