Ortadoğu"da dönüşüm neden gecikti

İletişim sektöründeki gelişmeleri göz ardı eden sömürgeci batının menfaat bekçileri kağıttan kaplanlar, teknolojik, ekonomik ve siyasal gelişime kapalı olmanın bedelini bugün koltuklarından kovularak ödüyor.

Ortadoğu''nun diktatörlerinin domino taşları gibi birer birer devrilmelerini şaşkınlıkla izleyen dünya, bunların bu zamana kadar nasıl iktidarda kaldıklarını nedense göz ardı ediyor.

Dr. Muharrem Hilmi Özev, Ortadoğu''daki dönüşümün tarihi sürecini anlatırken, değişimin seyrini SSCB''den başlatmış.

TASAM''ın sitesinde yer alan yazıda özetle bu süreç şöyle anlatılıyor: SSCB''nin ortadan kalkmasının temel nedenlerinden biri Batı ile sürdürdüğü silahlanma yarışını kaybetmesi ise, diğer bir nedeni batılı ülkelerdeki refah düzeyinin Sovyet ülkelerinin kat be kat üstüne çıkması ve rejimin halklar nezdinde meşruiyetini kaybetmesi sonucu toplumsal patlama ihtimalinin ufukta gözükmesiydi.

1980''li yıllarda ivme kazanan küreselleşme dalgası, yani iş gücü, finans ve enformasyon akışının gittikçe daha az kontrol edilebilir hale gelmesi sonucu halklar arası etkileşim artmaya başlamıştı.

Bunun sosyal patlamalara gebe bir ortam oluşturduğunu gören SSCB''li (daha ziyade Rus) yöneticiler olayları kontrol edilemez bir noktaya gelmeden önce küçülerek korunma ve güçlenme stratejisi izleyerek birliği dağıtmıştır.

Ortadoğu''ya baktığımızda ise yoksulluk, otoriter yönetimlerin baskısı ve özgürlüklerin kısıtlanması sorunları bu bölge için de geçerliydi.

Nitekim Mısır''daki ayaklanmanın temel sloganı olan "ekmek, özgürlük ve adalet" talepleri bu durumu açıkça ortaya koymaktadır.

Doğu Bloğu için geçerli olan sorunlar Ortadoğu ülkeleri için de geçerliydi ama batılı ülkeler bölgede kendi çıkarlarını koruma amacıyla Ortadoğu''daki rejimlerin Soğuk Savaş''ı izleyen dönemde de yaşamalarını sağlamışlardı.

Peki, ne oldu da 2000''li yıllardan itibaren Batı artık bölgede demokrasi istemeye başladı.

Büyük Ortadoğu Projesi''nin amacı neydi?

Ölümü hiçe sayanların çoğaldığı bir coğrafyada Batılı ülkelerin çıkarlarını polis devleti ve devlet dehşeti ile sürdürmek artık mümkün olamazdı.

Yoksul kitleler internet ve uydu yayınları aracılığıyla dünyanın diğer ülkelerindeki refah düzeyini izleme imkânına kavuşmuşlardı.

Ne var ki, Batı''dan gelen bu tür mesajlar, uzun yıllardır sırtlarını Batı''ya yaslayarak varlıklarını sürdürmekte olan rejimler tarafından tam olarak okunamadı.

Mesaj doğru okunsa bile mevcut sosyal ve siyasi yapılar mesajın gereğinin yerine getirilmesinin önünde büyük engel teşkil etmekteydi.

Sonuçta dış politikada, eğitimde, ekonomide, siyasi yapıda, sosyal, dini ve kültürel alanlarda ve medyada fosilleşen politikalar göstericilerin hayat dolu "ekmek, özgürlük ve adalet" sloganları ile karşılaşınca yıllardır biriken toplumsal gerilim 2011 yılı başında, Batılı ülkelerin aktif ya da pasif müdahalelerinin de etkisiyle, patlamış oldu.

Bu noktada en büyük payın Internet ve uydu yayıncılığına ait olduğunu belirtmeliyiz.

Yalnız Ortadoğu''da halkı sokağa döken temel nedenin, bastırılmış özgürlük ve refah isteklerinin olduğu da su götürmez bir gerçek olarak önümüzde durmaktadır.

Batının etkisi diktatörleri devrilmesinden sonra başlayacak.

Ne kadar etkili olabildiklerini de yeni yönetimler şekillenirken göreceğiz